Rất nhiều người mong chờ tăng lương như một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp nói riêng và cuộc sống nói chung. Nhưng thực tế, không ít trường hợp lương tăng rồi… cuộc sống vẫn y như cũ, thậm chí còn áp lực hơn vì tiền không dư dả hơn mà công việc ngày càng áp lực. Dễ hiểu thôi, tăng lương là tăng trách nhiệm, tăng KPI.
Thế nên vấn đề không nằm ở mức lương tăng, mà nằm ở cách sử dụng phần thu nhập tăng thêm đó. Nếu tăng lương mà không song song làm được hai việc dưới đây, thì việc tăng lương gần như không tạo ra khác biệt dài hạn nào cho tài chính lẫn sự nghiệp.
1. Tăng tiết kiệm
Tăng lương nhưng không tăng tiết kiệm là sai lầm phổ biến nhất. Khi thu nhập tăng, chi tiêu thường tăng theo rất tự nhiên: nhà ở tốt hơn, ăn uống thoải mái hơn, mua sắm ít đắn đo hơn. Điều này không xấu, nhưng nếu toàn bộ phần lương tăng thêm đều bị “nuốt trọn” bởi chi tiêu, thì về bản chất, đời sống tài chính không hề tiến lên. Bạn chỉ đang sống ở một mặt bằng cao hơn, chứ không an toàn hơn.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Tiết kiệm không chỉ là để dành tiền, mà là tạo ra khoảng đệm cho cuộc sống. Khi có tiết kiệm, bạn ít phụ thuộc vào kỳ lương tiếp theo, ít hoảng loạn trước những biến cố bất ngờ, và có quyền từ chối những lựa chọn không phù hợp. Nếu lương tăng nhưng tài khoản vẫn thường xuyên về sát số 0 trước ngày nhận lương, thì mức lương mới chỉ mang ý nghĩa tâm lý chứ không mang ý nghĩa tài chính.
Một điểm quan trọng khác: tiết kiệm chính là cách “khóa chặt” thành quả của việc tăng lương. Không ai đảm bảo thu nhập sẽ tăng mãi. Nếu giai đoạn lương cao không đi kèm tích lũy, thì khi thu nhập giảm hoặc gặp biến cố, bạn gần như quay lại vạch xuất phát. Ngược lại, nếu mỗi lần tăng lương đều kéo theo tỷ lệ tiết kiệm cao hơn, thì dù sau này có chững lại, bạn vẫn đang đứng ở vị trí vững vàng hơn trước.
Nói ngắn gọn, tăng lương mà không tăng tiết kiệm giống như múc nước đổ vào chiếc thùng thủng. Nước có nhiều hơn, nhưng chẳng giữ lại được gì. Và khi cần, bạn vẫn là người không có sẵn nguồn lực để xoay xở.
2. Tăng đầu tư vào bản thân
Tiết kiệm giúp bạn an toàn, nhưng đầu tư vào bản thân mới giúp bạn đi xa. Nếu tăng lương mà không dùng một phần để nâng cấp năng lực, thì mức lương hiện tại rất dễ trở thành trần thu nhập. Bạn có thể hài lòng trong vài năm, nhưng đến một lúc nào đó sẽ chững lại, trong khi chi phí sống và kỳ vọng cá nhân thì vẫn tăng.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Đầu tư vào bản thân không nhất thiết là học những thứ to tát hay đắt đỏ. Quan trọng là nó phải phục vụ trực tiếp cho khả năng tạo ra thu nhập trong tương lai. Đó có thể là kỹ năng chuyên môn sâu hơn, kỹ năng quản lý, tư duy hệ thống, khả năng giao tiếp, hay đơn giản là học cách làm việc hiệu quả hơn. Những khoản đầu tư này thường không tạo ra kết quả ngay lập tức, nhưng về dài hạn, chúng mở ra nhiều lựa chọn hơn: công việc tốt hơn, vị trí cao hơn, hoặc nguồn thu nhập mới.
Một sai lầm thường gặp là khi lương tăng, người ta có xu hướng tiêu tiền để “thưởng cho bản thân”, nhưng lại coi việc học hay phát triển năng lực là chi phí phải cân nhắc. Trong khi đó, chính những khoản chi cho phát triển bản thân mới là thứ có khả năng sinh lời cao nhất. Một kỹ năng mới có thể theo bạn nhiều năm, thậm chí cả sự nghiệp, và tạo ra thu nhập gấp nhiều lần chi phí ban đầu.
Ngoài ra, đầu tư vào bản thân còn giúp bạn chủ động hơn trước rủi ro. Thị trường lao động thay đổi rất nhanh. Nếu bạn chỉ dựa vào mức lương hiện tại mà không nâng cấp năng lực, thì khi môi trường thay đổi, bạn dễ bị động và khó xoay chuyển. Ngược lại, người liên tục học và cải thiện bản thân thường có nhiều “đường lui” hơn, ít phụ thuộc vào một nguồn thu nhập duy nhất.
Tóm lại, tăng lương chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó kéo theo hai sự thay đổi: bạn giữ lại được nhiều tiền hơn và bạn trở nên có giá trị hơn. Nếu không làm được hai việc này, thì tăng lương chỉ là một con số đẹp trên hợp đồng, còn cuộc sống và tương lai tài chính vẫn đứng yên tại chỗ.