Cải cách thuế: Vì sao người dân, doanh nghiệp vẫn 'mệt mỏi'?

Bài 1: Bi hài chuyện tìm cán bộ phường để nộp thuế

Thủ tục nộp thuế đất phi nông nghiệp chỉ vài chục phút nhưng người dân phải mất gần 20 ngày “đi tìm” cán bộ phường và chỉ được giải quyết sau bài viết trên mạng xã hội. Đây chỉ là một trong hàng trăm vướng mắc của người dân, doanh nghiệp phản ánh trong quá trình nộp thuế.

“Ði tìm chị Hồng…”

Những ngày gần đây, trên mạng xã hội xôn xao thông tin việc nhà văn, nhà biên kịch nổi tiếng N.T.T.H lên mạng xã hội Facebook viết câu chuyện của chính mình đi tìm cán bộ phường Giảng Võ (Hà Nội), tên Hồng để nộp thuế đất phi nông nghiệp.

Cán bộ Thuế TP Hà Nội hỗ trợ người dân nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2025. Ảnh: Thuế TP Hà Nội

Kể lại câu chuyện trên Facebook có tựa đề "Đi tìm chị Hồng", bà H cho biết, khi làm thủ tục nộp thuế đất phi nông nghiệp, các cán bộ khác của phường đều hướng dẫn tìm người tên "chị Hồng" để thực hiện. Tuy nhiên, người dân gọi điện và chờ đợi mãi, vị cán bộ này không nghe máy, hay xuất hiện tại cơ quan công quyền. Cực chẳng đã, nhà văn H đành “cầu cứu” trên mạng xã hội.

May thay, khi bài viết trên mạng lan truyền, ông Cồ Như Dũng - Chủ tịch UBND phường Giảng Võ trực tiếp xử lý sự việc. Theo bà H, nhiều người cũng bị rơi vào tình cảnh như bà, nhưng tuổi già, không biết dùng mạng xã hội để kêu nên đành chấp nhận đi lại vất vả miễn xong việc. Được biết, “chị Hồng” đã gửi 2 tờ giấy khai thuế với thời gian chỉ 15-30 phút kê khai, nhưng trước đó, bà H chờ đợi và tìm người này mất 20 ngày.

“Hôm nay tôi đã được đóng thuế. Tôi mong sau sự việc này, trong thời đại chuyển đổi số mạnh mẽ, máy móc công nghệ sẽ thay dần con người, cán bộ đã được làm ở các phường nên biết quý trọng công việc. Còn ai chán việc thì dũng cảm xin nghỉ, chứ đừng giữ chỗ mà vô trách nhiệm! Hãy đặt mình, ông bà, bố mẹ mình vào vị trí người dân để hiểu cảm giác bị hành hạ vô lý sẽ gây tức giận, tổn thương thế nào”, bà H viết.

Trao đổi qua điện thoại với PV Tiền Phong , ông Cồ Như Dũng - Chủ tịch UBND phường Giảng Võ (Hà Nội) cho biết, sau khi nhận thông tin vụ việc, ngay lập tức, lãnh đạo phường đã ký quyết định điều chuyển “chị Hồng” về đơn vị sự nghiệp. Ông Dũng cho biết, “chị Hồng” là tên cán bộ của phòng Kinh tế hạ tầng đô thị thuộc phường Giảng Võ.

Ông Vũ Mạnh Cường - Phó Cục trưởng Cục Thuế, kiêm Trưởng Thuế TP Hà Nội cho biết, đã nắm bắt được sự việc người nộp thuế kêu khó trong quá trình nộp thuế. Theo ông Cường, nhân vật "chị Hồng" bị phản ánh là công chức của phường Giảng Võ, không phải cán bộ ngành thuế.

“Chị Hồng này gặp vướng mắc gì đó trong khâu xác định thuế phi nông nghiệp, khoản thuế này cũng do UBND phường xác định. Khi phường chuyển giấy nộp thuế sang, cơ quan thuế đã xử lý ngay lập tức. Cơ quan thuế đã trao đổi với UBND phường và đơn vị này cầu thị, trực tiếp tới nơi xin lỗi người nộp thuế”, ông Cường nói.

Hơn 600 vướng mắc gửi tới Bộ Tài chính

Câu chuyện “Đi tìm chị Hồng” để nộp thuế chỉ là một trong hàng trăm vướng mắc của người dân, doanh nghiệp khi nộp thuế. Tại đối thoại của Bộ Tài chính với người nộp thuế vừa diễn ra, đã có hơn 600 câu hỏi của người dân, doanh nghiệp với đủ vướng mắc.

Một trong những vướng mắc lớn của doanh nghiệp liên quan tới thuế giá trị gia tăng (VAT) như: khấu trừ, hoàn thuế, áp thuế. Cty TNHH Công nghệ Sheng Shing Việt Nam (Hải Dương) cho biết, do thiếu hụt lao động, phải thuê lại nhân công từ đơn vị cho thuê lao động. Công ty băn khoăn, khoản VAT này có được khấu trừ hoặc hoàn? Chi phí thuê lao động có được tính là chi phí hợp lý khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

“Việc chia sẻ dữ liệu giữa thuế - hải quan- công an - ngân hàng đôi lúc chưa kịp thời, nhất là vụ việc gian lận. Tình trạng thiếu chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực khiến việc xác minh hồ sơ hoàn thuế bị kéo dài”. Thuế tỉnh Tây Ninh phản ánh

Trong khi đó, ông Trần Việt Trung (Ninh Bình) phản ánh, công ty xuất khẩu đủ điều kiện hoàn thuế, nhưng do số dư thuế VAT đầu kỳ quá lớn (29 tỷ đồng); hệ thống kê khai không cho phép hoàn khiến công ty của ông Trung bị “kẹt vốn” hàng chục tỷ đồng.

Ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội phản ánh, đặc thù ngành du lịch lữ hành là dịch vụ được cung cấp theo tour (lịch trình-PV), kéo dài nhiều ngày, phát sinh chi phí liên tục, xác định chính xác sau khi tour kết thúc và các bên tiến hành đối soát, thanh lý hợp đồng.

Cán bộ thuế hướng dẫn chính sách kê khai thuế tới hộ kinh doanh tại chợ Hà Đông (Hà Nội). Ảnh: P.Mai

Tuy nhiên, thời điểm lập hóa đơn đối với cung cấp dịch vụ là thời điểm hoàn thành dịch vụ hoặc thời điểm thu tiền, không phân biệt đã thu đủ hay chưa.

“Doanh nghiệp du lịch lâm vào thế khó, nếu xuất hóa đơn sớm, dữ liệu chi phí chưa đầy đủ; nếu chờ đối soát xong mới xuất hóa đơn thì lại đối mặt nguy cơ bị coi là xuất hóa đơn sai thời điểm. Từ thực tế đó, chúng tôi kiến nghị bổ sung ngành du lịch lữ hành vào nhóm ngành được áp dụng cơ chế lập hóa đơn theo phương thức đối soát”, ông Quốc Anh nói.

Một băn khoăn được Cty TNHH Dịch vụ HTNY (Phú Quốc) nêu ra, hoạt động vận chuyển khách du lịch thường kết thúc vào 22-23 giờ đêm, phụ thuộc giờ máy bay. Kế toán không trực, tài xế không có quyền xuất hóa đơn, nên việc xuất hóa đơn ngay thời điểm hoàn thành dịch vụ là bất khả thi. Doanh nghiệp lo ngại việc xuất hóa đơn vào ngày hôm sau sẽ bị coi là sai thời điểm và bị xử phạt. Cơ quan thuế khẳng định, doanh nghiệp vẫn phải tổ chức thực hiện xuất hóa đơn đúng thời điểm theo quy định.

Không chỉ doanh nghiệp gặp vướng mắc, cơ quan thuế địa phương trong quá trình hoàn thuế VAT cũng gặp khó khăn, đề xuất Cục Thuế tháo gỡ vướng mắc. Thuế tỉnh Tây Ninh cũng phản ánh, một trong những vướng mắc hoàn thuế VAT là ứng dụng công nghệ thông tin chưa đáp ứng kỳ vọng. Hệ thống này vẫn còn hiện tượng quá tải, độ trễ khi đối chiếu dữ liệu hải quan - thuế, hạn chế trong tự động phân tích rủi ro và cảnh báo gian lận.

“Việc chia sẻ dữ liệu giữa thuế - hải quan- công an - ngân hàng đôi lúc chưa kịp thời, nhất là vụ việc gian lận. Tình trạng thiếu chia sẻ dữ liệu theo thời gian thực khiến việc xác minh hồ sơ hoàn thuế bị kéo dài”, Thuế tỉnh Tây Ninh phản ánh.

Thuế tỉnh Thanh Hóa đề nghị Cục Thuế xác định số điểm rủi ro khác nhau với hồ sơ hoàn thuế sử dụng hóa đơn đầu vào của doanh nghiệp có số thuế tồn đọng và chưa tồn đọng. Thuế tỉnh Thanh Hóa đề nghị Cục Thuế nâng cấp phần mềm đáp ứng việc phân loại hồ sơ hoàn thuế trước, kiểm tra sau để thuận lợi cho hoàn thuế.