Kích hoạt biện pháp ngăn chặn virus Nipah tại các sân bay

Sáng 28/1, Sở Y tế Tp.HCM cho biết đã triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh do virus Nipah phù hợp với mức nguy cơ hiện nay, sau khi nhận thông tin về các ca bệnh được ghi nhận tại bang West Bengal (Ấn Độ).

Theo đó, hoạt động giám sát y tế tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất được tăng cường, đặc biệt với hành khách đến từ hoặc quá cảnh qua các khu vực có ghi nhận ca bệnh Nipah. Những trường hợp có biểu hiện sốt, triệu chứng hô hấp hoặc dấu hiệu thần kinh bất thường sẽ được theo dõi chặt chẽ, khai thác yếu tố dịch tễ và chuyển ngay về Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Tp.HCM để cách ly, chẩn đoán và điều trị theo đúng quy trình.

Thái Lan đã triển khai sàng lọc y tế tại sân bay đối với hành khách đến từ vùng dịch vi rút Nipah - Ảnh: Thailand Goverment

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới được chỉ đạo duy trì trạng thái sẵn sàng tiếp nhận ca nghi ngờ hoặc ca xác định mắc Nipah. Song song đó, bệnh viện sẽ tổ chức tập huấn cho các cơ sở y tế trên địa bàn về chẩn đoán, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn liên quan đến loại virus nguy hiểm này.

Tất cả cơ sở khám chữa bệnh tại Tp.HCM cũng được yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế, tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn, đặc biệt lưu ý các trường hợp viêm não cấp tính chưa rõ nguyên nhân. Ngành y tế nhấn mạnh việc khai thác kỹ tiền sử đi lại, tiếp xúc động vật, nghề nghiệp… và chủ động hội chẩn với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để tránh bỏ sót ca bệnh.

Tại Hà Nội, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội được giao tăng cường giám sát người nhập cảnh tại sân bay quốc tế Nội Bài, nhất là các hành khách đến, đi, về từ vùng có dịch như Ấn Độ. Hệ thống đo thân nhiệt tự động cùng các biện pháp giám sát dịch tễ được duy trì nhằm phát hiện sớm trường hợp nghi ngờ, tổ chức cách ly và xử lý kịp thời, không để dịch lây lan trong cộng đồng.

Người đi – về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe 14 ngày

Bên cạnh các biện pháp tại cửa khẩu và cơ sở y tế, Sở Y tế Tp.HCM cũng đưa ra nhiều khuyến cáo trực tiếp cho người dân.

Những người trở về từ khu vực có ghi nhận bệnh Nipah cần chủ động theo dõi sức khỏe ít nhất 14 ngày sau khi nhập cảnh. Nếu xuất hiện các triệu chứng như sốt, đau đầu, ho, khó thở, rối loạn ý thức hoặc dấu hiệu thần kinh bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế ngay và thông báo rõ tiền sử đi lại. Việc tự điều trị tại nhà không được khuyến khích vì có thể làm chậm trễ chẩn đoán và tăng nguy cơ lây lan.

Virus Nipah lây từ dơi ăn quả có thể gây ra dịch bệnh ở người. Ảnh: HCDC

Đối với người đi công tác, du lịch tới các khu vực có dịch, ngành y tế lưu ý tránh tiếp xúc với dơi ăn quả, lợn và các động vật có biểu hiện bệnh. Người dân cũng không nên sử dụng thực phẩm, đồ uống có nguy cơ nhiễm chất thải của dơi như trái cây rụng, nước ép trái cây tươi không được che chắn. Vệ sinh cá nhân, đặc biệt là rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vẫn là biện pháp phòng bệnh quan trọng.

Giới chuyên môn cho biết các đợt bùng phát Nipah trước đây từng ghi nhận nguy cơ lây truyền từ động vật sang người, qua thực phẩm nhiễm bẩn và cả lây truyền thứ phát giữa người với người, trong đó nhân viên y tế và người chăm sóc bệnh nhân là nhóm có nguy cơ cao nếu không bảo đảm phòng hộ.

Theo Bộ Y tế, tính đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Hoạt động giám sát dịch tễ đối với loại virus này đã được triển khai trong nhiều năm qua và đến nay chưa phát hiện virus lưu hành trong cộng đồng.

Riêng tại Tp.HCM, các nghiên cứu chuyên sâu sử dụng kỹ thuật hiện đại như metagenomics, PCR và khối phổ, do Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng Đại học Oxford phối hợp với Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Tp.HCM thực hiện trên các bệnh nhân viêm não tại TP và các tỉnh phía Nam, đều không phát hiện virus Nipah.

Tuy vậy, ngành y tế nhận định nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài vẫn tồn tại trong bối cảnh giao lưu, đi lại quốc tế ngày càng gia tăng. Do đó, việc chủ động giám sát sớm tại cửa khẩu, chuẩn bị sẵn sàng kịch bản điều trị và nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng là những bước đi cần thiết.

Sở Y tế Tp.HCM khuyến cáo người dân theo dõi thông tin từ nguồn chính thống, thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh nhưng không nên lo lắng quá mức, tránh tâm lý hoang mang không cần thiết.

Khánh Linh (theo Vietnamnet, Tuổi trẻ)

Tham khảo thêm

Tham khảo thêm

Virus Nipah nguy hiểm ra sao mà châu Á siết kiểm soát sân bay?