Trong thời gian tới, người dân Thành phố Hồ Chí Minh khi mua sắm trực tuyến có thể sẽ nhận hàng bằng máy bay không người lái (drone). Chính quyền thành phố đang phối hợp với các doanh nghiệp để triển khai các chuyến bay thử nghiệm, với mục tiêu có thể bắt đầu vận hành sớm nhất vào tháng 3.
Đầu tháng 1, các lãnh đạo và cán bộ địa phương đã trực tiếp tới Khu Công nghệ cao Sài Gòn, cách trung tâm thành phố khoảng 15 km về phía Đông, để theo dõi các đợt thử nghiệm. Những chiếc drone vàng và tím, quay vù vù trên không, lần lượt nâng các thùng carton và bộ dụng cụ y tế khẩn cấp lên khỏi mặt đất.
Trong thông báo đăng tải trên website của Sở Khoa học và Công nghệ, ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở, cho biết Thành phố Hồ Chí Minh kỳ vọng mở rộng phạm vi bay, bao gồm các tuyến đường dài hơn như Cần Giờ và Vũng Tàu, qua đó rút ngắn thời gian giao hàng tới khu trung tâm đô thị mới ngay trong quý I/2026.
Cần Giờ hiện là nơi Vingroup đang triển khai một dự án bất động sản quy mô lớn trên diện tích 2.870 ha. Trong khi đó, Vũng Tàu là tỉnh lân cận đang dần được “hấp thụ” vào không gian đô thị mở rộng của TP.HCM-thành phố dự kiến đạt quy mô dân số khoảng 14 triệu người trong tương lai.
Các thiết bị bay không người lái (UAV) được xem là một phương án vận tải bổ sung cho siêu đô thị đang mở rộng. Việc mở rộng ranh giới diễn ra trong bối cảnh Việt Nam thực hiện cuộc tái cơ cấu hành chính quy mô lớn chưa từng có. Hiện TP.HCM xếp thứ 130/183 thành phố toàn cầu trong bảng xếp hạng khả năng di chuyển đô thị của IESE Business School (Tây Ban Nha).
Thành phố đặt mục tiêu giảm áp lực cho khâu giao nhận hàng hóa, đồng thời tuân thủ các quy định mới của Việt Nam về UAV, vốn nhấn mạnh yếu tố an ninh quốc gia và trật tự xã hội. Các quy định này bao gồm giới hạn đối với người nước ngoài và yêu cầu cấp phép từ Bộ Quốc phòng trong một số trường hợp.
Trong bối cảnh logistics lâu nay vẫn là điểm nghẽn của nền kinh tế sản xuất Việt Nam, drone được kỳ vọng có thể phát huy vai trò trong khâu giao hàng chặng cuối (last-mile delivery) - công đoạn vốn kém hiệu quả nhất, khi hàng hóa phải được phân phối từ kho lớn tới từng cá nhân.
Hiện nay, sự bùng nổ của đơn hàng thương mại điện tử trên TikTok và dịch vụ GrabFood khiến hệ thống giao nhận phụ thuộc chủ yếu vào đội ngũ đông đảo tài xế xe máy, len lỏi qua các con hẻm để giao hàng. Nhiều doanh nghiệp còn áp dụng cách gộp đơn, một tài xế mang hàng chục kiện hàng tới cùng một chung cư rồi chờ hàng giờ đợi cư dân xuống nhận.
Tháng 11 vừa qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký ban hành Nghị định 288, quy định người sử dụng drone phải có nhiều loại giấy phép khác nhau. Trong đó, giấy phép của Bộ Quốc phòng là bắt buộc nếu drone bay ngoài tầm nhìn trực tiếp hoặc chở hàng nặng trên 2 kg. Nghị định cũng yêu cầu người điều khiển phải đăng ký thiết bị với cơ quan chức năng, từ đủ 18 tuổi, không sử dụng rượu bia, chất kích thích, và đối với người nước ngoài, phải có người bảo lãnh là công dân Việt Nam.
Theo TP.HCM, các chuyến bay thử nghiệm hiện nay đang thu thập dữ liệu thực tế để phục vụ việc hoàn thiện chính sách, đồng thời đánh giá mức độ tự động hóa, độ chính xác định vị, khả năng giám sát từ xa và độ ổn định của UAV khi vận chuyển nhiều loại hàng hóa khác nhau.
Thành phố triển khai thí điểm drone trong khuôn khổ mô hình “sandbox” được khởi động từ năm 2024, cho phép chính quyền “mạnh dạn thử nghiệm”. Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, việc này không phải vì drone là công nghệ “thời thượng”, mà bởi logistics đô thị là một bài toán khó, không chỉ về mặt công nghệ mà còn liên quan trực tiếp tới an toàn không phận.
Các doanh nghiệp tham gia chương trình thí điểm gồm Didongviet (nhà bán lẻ thiết bị điện tử), Real-Time Robotics (đơn vị sản xuất drone Hera) và Saolatek, một startup trong lĩnh vực UAV.
Theo: Nikkei Asia