Tờ New York Times (NYT) cho hay Ford từng là hãng xe truyền thống "nổ phát súng" sớm nhất trong cuộc đua xe điện (EV) nhưng giờ đây đang phải nếm trái đắng từ chính sự nhanh nhạy của mình. Với khoản lỗ lũy kế khổng lồ và quyết định khai tử hàng loạt dự án tâm huyết, Ford đang gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về thực tế khắc nghiệt của thị trường xe điện toàn cầu.
"Cơn ác mộng" từ những con số biết nói
Chỉ vài năm trước, Ford Motor đã tự tin dẫn trước các đối thủ lâu đời bằng cách tung ra bộ ba xe điện chủ lực với kỳ vọng xoay chuyển cục diện và tối ưu hóa lợi nhuận. Tuy nhiên, báo cáo tài chính mới nhất vừa được công bố vào thứ Ba đã phơi bày một thực tế phũ phàng: Bộ phận xe điện của Ford đã lỗ tới 4,8 tỷ USD trong năm 2025. Dự báo cho năm 2026 cũng không mấy khả quan khi con số thâm hụt ước tính rơi vào khoảng 4 tỷ đến 4,5 tỷ USD.
Nếu tính từ năm 2022 đến nay, tổng số tiền mà Ford đã "đốt" vào mảng xe điện đã vượt ngưỡng 16 tỷ USD. Đây là một con số đủ để khiến bất cứ nhà đầu tư nào cũng phải rùng mình.
Đáng chú ý hơn, bà Sherry House, Giám đốc Tài chính của Ford, đã phải thừa nhận trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh rằng công ty hiện chỉ dám đặt mục tiêu hòa vốn vào khoảng năm 2029. Điều này đồng nghĩa với việc gã khổng lồ xứ Dearborn sẽ phải tiếp tục bù lỗ thêm ít nhất hai năm nữa.
Sự kiên nhẫn của Ford dường như đã chạm giới hạn. Vào tháng 12 vừa qua, công ty đã chính thức công bố kế hoạch thu hẹp quy mô mảng EV. Dòng xe bán tải F-150 Lightning từng được coi là biểu tượng cho sự chuyển mình của Ford, đã bị ngừng sản xuất. Các kế hoạch sản xuất xe tải điện tại nhà máy ở Tennessee hay dự án xe van thương mại chạy điện đều bị hủy bỏ không thương tiếc.
Tuy nhiên, đây không phải là một sự đầu hàng hoàn toàn, mà là một bước lùi để chuyển hướng. Thay vì chạy theo xe điện thuần túy (BEV), Ford đang dồn lực vào xe Hybrid. Một phiên bản F-150 Lightning mới sẽ được trang bị động cơ xăng đóng vai trò như máy phát điện để sạc pin ngay khi đang di chuyển.
Nhà máy tại Tennessee sẽ được chuyển đổi để sản xuất xe tải chạy xăng, trong khi các dòng xe van giao hàng tại Ohio sẽ tập trung vào cả động cơ Hybrid và động cơ đốt trong truyền thống.
Chiến lược này cho thấy Ford đang thực tế hóa tầm nhìn của mình. Thay vì ép buộc thị trường chấp nhận những chiếc xe thuần điện vốn vẫn còn nhiều rào cản về hạ tầng sạc và giá thành, họ chọn giải pháp trung gian, nơi khách hàng vẫn cảm thấy an tâm với động cơ xăng nhưng vẫn hưởng lợi từ công nghệ điện hóa.
Để thực hiện cuộc "thay máu" chiến lược này, Ford đã phải ghi nhận khoản chi phí lên tới 19,5 tỷ USD vào lợi nhuận quý IV để trang trải cho việc thay đổi cấu trúc sản xuất và hủy bỏ các hợp đồng liên doanh. Điển hình là việc chấm dứt quan hệ đối tác sản xuất pin với SK On (Hàn Quốc), dẫn đến việc Ford thâu tóm toàn bộ nhà máy tại Kentucky trong khi SK On nắm quyền sở hữu độc lập tại Tennessee.
Dù lỗ ròng 8,2 tỷ USD trong cả năm 2025, nhưng bức tranh tổng thể của Ford không hoàn toàn tối màu. Những khoản lỗ từ xe điện đã được bù đắp đáng kể bởi lợi nhuận bền vững từ mảng xe động cơ đốt trong và dịch vụ dành cho khách hàng thương mại. Chính "bầu sữa" từ những chiếc xe chạy xăng truyền thống đang nuôi sống tham vọng tương lai của hãng.
Ford dự kiến hiệu quả tài chính sẽ cải thiện rõ rệt vào năm 2026 với mục tiêu lợi nhuận điều chỉnh trước lãi vay và thuế (EBIT) đạt từ 8 tỷ đến 10 tỷ USD. Niềm hy vọng lớn nhất hiện đang đặt vào mẫu xe bán tải cỡ trung giá rẻ (khoảng 30.000 USD) dự kiến ra mắt năm 2027, sử dụng các phương thức sản xuất mới giúp tiết kiệm chi phí tối đa.
Trong bối cảnh thị trường xe điện đang hạ nhiệt, bước đi của Ford là một minh chứng cho thấy: Trong kinh doanh, nhanh chưa chắc đã thắng, mà người biết thích nghi với thực tại mới là kẻ tồn tại cuối cùng.
*Nguồn: FT, Fortune, BI