Năm đó, tôi không xin lộc tài ở chùa. Tôi tự đặt cho mình 3 nguyên tắc tiền bạc – và 12 tháng sau, tôi thấy mình bình tĩnh hơn hẳn mỗi khi nói đến chuyện tiền.
Nguyên tắc 1: Không tiêu trước khi biết mình còn bao nhiêu
Trước đây, tôi thường bắt đầu năm mới bằng danh sách "muốn mua": một chiếc váy, một chuyến du lịch, một khóa học cho con. Tôi tiêu trước, tính sau. Cuối quý I, tài khoản lại mỏng đi thấy rõ.
Mùng 1 năm đó, tôi làm ngược lại. Tôi ghi ra ba con số: thu nhập trung bình một tháng, chi phí cố định, và số tiền tối thiểu phải giữ lại.
Ví dụ, thu nhập gia đình tôi khoảng 35 triệu/tháng. Chi phí cố định gồm tiền nhà, điện nước, học phí, ăn uống… là 23 triệu. Phần còn lại 12 triệu chính là "vùng quyết định".
Tôi đặt nguyên tắc: mỗi tháng ít nhất 5 triệu phải được giữ lại trước khi nghĩ đến mua sắm thêm. Chỉ riêng việc biết rõ mình còn bao nhiêu, tôi đã bớt tiêu cảm tính.
Nguyên tắc 2: Mỗi khoản tiền đều có "nhiệm vụ"
Tôi từng nghĩ tiền chỉ là tiền. Nhưng khi không gán cho nó nhiệm vụ, nó sẽ biến mất rất nhanh.
Từ mùng 1 năm đó, tôi chia tiền theo mô hình đơn giản:
50% cho chi tiêu thiết yếu 20% cho tích lũy 30% cho linh hoạt (hưởng thụ, phát sinh, đầu tư nhỏ)
Mô hình này không phải khuôn mẫu cứng nhắc. Có tháng tôi phải điều chỉnh. Nhưng nhờ chia sẵn ngay từ đầu, tôi không còn cảm giác "tiêu xong mới nghĩ đến tiết kiệm".
Cuối năm, tổng số tiền tích lũy của gia đình đạt gần 70 triệu đồng – nhiều hơn tôi từng nghĩ mình có thể giữ lại.
Nguyên tắc 3: Không so tài chính với người khác
Tết là thời điểm dễ so sánh nhất. So quà biếu, so lì xì, so mâm cỗ, so chuyến du lịch đầu năm. Nhưng sau nhiều lần hụt hơi vì cố "cho bằng người ta", tôi nhận ra tài chính là chuyện rất cá nhân.
Mùng 1 năm đó, tôi tự hứa: không để mạng xã hội quyết định ví tiền của mình.
Nếu nhà khác đổi xe, tôi không cần đổi theo. Nếu bạn bè đầu tư mạnh tay, tôi không bắt buộc phải làm giống. Tôi chỉ cần biết mục tiêu của gia đình mình là gì: đủ quỹ dự phòng 6 tháng và có khoản dành cho tương lai của con.
Chỉ riêng việc ngừng so sánh, tôi đã tiết kiệm được không ít quyết định bốc đồng.
Một buổi sáng mùng 1 khác đi
Năm nay, tôi vẫn mở ví vào sáng mùng 1. Không phải để đếm tiền lì xì của con, mà để kiểm tra lại ba nguyên tắc cũ.
Tiền trong ví không làm tôi giàu hơn hay nghèo đi trong một ngày. Nhưng cách tôi nhìn nó thì có thể quyết định cả năm.
Tôi nhận ra tài lộc không chỉ đến từ việc cầu may. Nó đến từ kỷ luật nhỏ, lặp lại đều đặn. Từ việc biết mình kiếm bao nhiêu, giữ lại bao nhiêu và dừng ở đâu.
Mùng 1 năm nay, nếu bạn cũng đang chuẩn bị đi chúc Tết, thử dành 10 phút ngồi xuống. Mở ví. Nhìn vào con số thực tế. Và đặt cho mình 3 nguyên tắc tiền bạc.
Có thể không ai biết bạn làm điều đó. Nhưng đến cuối năm, chính bạn sẽ thấy sự khác biệt.
Bởi vì tài chính không thay đổi trong một lời khấn. Nó thay đổi trong những quyết định rất bình thường – bắt đầu từ sáng mùng 1.