Giải mã hiện tượng mưa đá diện rộng tại Hà Nội và miền Bắc

Những cơn mưa giông ngày 29/3 ở Hà Nội và các tỉnh miền Bắc khiến một số cây cối gãy đổ, bật gốc, đè vào người đi đường. Tại Hà Nội, trong chiều 29/3 đã xuất hiện mưa đá tại khu vực các xã, phường phía Tây như: Sơn Tây, Đoài Phương, Tùng Thiện.

Tới rạng sáng 30/3, nhiều khu vực ở Hà Nội xuất hiện mưa lớn. Sau đó khoảng một giờ, mưa đá bắt đầu xuất hiện tại một số nơi như Mỹ Đình, Tây Hồ, Long Biên...

Chỉ hai ngày qua, mưa dông mạnh kèm mưa đá liên tiếp trút xuống Hà Nội và loạt tỉnh thành miền Bắc khiến nhiều người bất ngờ.

Mưa đá kèm dông lốc xuất hiện ở nhiều khu vực

Lý giải hiện tượng này, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia cho biết đây là hiện tượng đúng quy luật khi đang trong giai đoạn chuyển mùa, từ mùa xuân sang hè.

"Đang thời điểm giao mùa nên thường xuất hiện hiện tượng mưa dông. Trong đêm qua và sáng nay, do tồn tại vùng hội tụ gió trên cao nên gây ra mưa dông diện rộng. Và khi khối mây đối lưu phát triển mạnh sẽ dễ hình thành hiện tượng mưa đá ", ông Khiêm nói.

Theo Cục Khí tượng thuỷ văn, không phải trong cơn dông nào cũng có mưa đá xảy ra, tần suất số cơn dông có mưa đá chỉ chiếm trên dưới 10%.

Người dân có thể nhận biết được mưa đá chuẩn bị xảy ra dựa vào vài đặc điểm như: ban ngày có dông mạnh, mây đen kịt trên bầu trời; ban đêm có sấm sét, gió đang thổi đều bỗng lặng đi, trời lạnh đột ngột...

Ở nước ta, mưa đá có thể xuất hiện ở hầu hết các địa phương, song phổ biến hơn tại vùng núi và khu vực giáp biển, giáp núi (bán sơn địa), trong khi đồng bằng ít gặp hơn. Tại Nam Bộ, hiện tượng này cũng ghi nhận vào giai đoạn chuyển từ mùa khô sang mùa mưa nhưng chủ yếu với kích thước nhỏ.

Nguyên nhân là phần lớn lãnh thổ nằm trong khu vực bán sơn địa, riêng miền Bắc thường chịu ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh mạnh kết hợp với hội tụ gió tây nam trên cao, tạo điều kiện hình thành mưa đá.

Người dân cần theo dõi sát diễn biến thời tiết, hạn chế ra ngoài khi có dông, chủ động gia cố nhà cửa và phương tiện để giảm thiểu rủi ro.

Mưa đá thường hình thành trong các tháng chuyển tiếp giữa mùa lạnh sang mùa nóng hoặc giữa mùa nóng sang mùa lạnh, vì vào các tháng này thường có sự giao tranh mãnh liệt giữa các phần tử không khí ở hai khối không khí có bản chất trái ngược nhau. Chính sự giao tranh này tạo nên những vùng đối lưu rất mạnh gây ra mưa rào và dông mạnh, kèm theo mưa đá.

Nhận định về hiện tượng thời tiết cực đoan trên phạm vi cả nước từ nay đến tháng 6, Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia cho hay, trên phạm vi cả nước khả năng xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh, đặc biệt trong thời kỳ chuyển mùa, tập trung trong tháng 4-5.

Từ tháng 6-9, hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng gia tăng trên cả nước.

Các hiện tượng thời tiết này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất, sức khỏe cộng đồng, cây trồng và vật nuôi.