Ngày 27/3, Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức tọa đàm "Luật Thủ đô (sửa đổi): Động lực thể chế cho Hà Nội bứt phá".
Tạo đàm có sự tham dự của bà Nguyễn Phương Thủy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; ông Trương Việt Dũng, phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội; ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp và một số chuyên gia.
Khi được hỏi về các cơ chế mới trong dự thảo Luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với quá trình phát triển của Thủ đô, nhất là trong các lĩnh vực như đầu tư công, phát triển hạ tầng, quản trị đô thị, phát triển kinh tế và đổi mới sáng tạo, cũng như nguồn lực để Hà Nội có thể triển khai nhiệm vụ theo cơ chế chính sách của Luật Thủ đô sắp được ban hành, phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng cho rằng dự thảo luật lần này có nhiều nội dung mới, mang tầm nhìn chiến lược, gắn với quy hoạch phát triển thủ đô 100 năm.
Sau nhiều lần chỉnh sửa, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) được đánh giá mở ra mô hình phát triển và công cụ quản trị đô thị mới cho Hà Nội, với ba nền tảng chính.
Thứ nhất, về phân quyền, phân cấp, ông Dũng cho biết, dự kiến khoảng 190 nhiệm vụ (hiện đang có điều chỉnh) đã được tăng quyền. Nhưng tăng quyền không phải là hưởng quyền, mà là giao cho Hà Nội quyền tự quyết và tự chịu trách nhiệm. Đây là thay đổi về quản trị đô thị lớn nhất. TP. Hà Nội có quyền tự làm và tự quyết các vấn đề trong khuôn khổ chung cũng như đặc thù của Hà Nội.
Thứ hai, về công cụ tài chính đô thị, theo Phó chủ tịch UBND TP. Hà Nội, trước đây, theo Quy hoạch 1668 của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch Thủ đô, Hà Nội dự kiến khoảng 15 tuyến đường sắt, quy mô khoảng 600km với kinh phí khoảng 55 tỷ USD. Đến thời điểm này, trong quá trình tính toán dự kiến ở giai đoạn mới, sẽ có khoảng 19 tuyến đường sắt với tổng quy mô gần 900km và vốn khoảng 86 tỷ USD.
Toàn cảnh buổi tọa đàm - Ảnh: VGP
Để thực hiện điều này, phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội Trương Việt Dũng khẳng định thành phố cần nguồn lực.
Theo đó, với Luật Thủ đô lần này, Hà Nội được phép khai thác từ nguồn TOD (mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng). Cụ thể, dự kiến trong quy hoạch có 5 TOD quốc gia với khoảng 100ha mỗi TOD, khoảng 23 TOD cấp vùng khu vực (quy mô khoảng 50ha) và 134 TOD còn lại.
Như vậy, tổng số TOD được đánh giá khoảng 5.000ha, vì vậy giá trị khai thác các TOD trên chính là nguồn lực.
"Có nghĩa là không phải tăng tiền, mà là giao cho Hà Nội được quyền huy động nguồn lực và quyết định việc này. Chúng ta không phải vay tiền để làm metro, mà chính metro tạo ra nguồn lực để phát triển cho lõi đô thị", Phó Chủ tịch UBND TP.Hà Nội nhấn mạnh.
Thứ ba, về mô hình tăng trưởng, Hà Nội được trao cơ chế phát triển đồng bộ, chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn và lao động sang dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 10%.
Làm rõ hơn về bài toán nguồn lực, ông Dũng nêu rõ, đây không phải vấn đề mới mà đã được đặt ra trong nhiều năm, kể từ khi thực thi hai Luật Thủ đô trước đây. Đặc biệt là bây giờ, năm 2026, Hà Nội cần thực hiện khoảng 730 nghìn tỷ đồng (trong đó khoảng 550 nghìn tỷ đồng huy động nguồn xã hội). Giai đoạn 2026-2030 cần khoảng 5 triệu tỷ đồng (khoảng 2/3 là huy động nguồn xã hội). Giai đoạn 2026-2035, để hình thành khung hạ tầng theo quy hoạch Thủ đô, chúng ta cần khoảng 11 triệu tỷ đồng. Đến 2026-2045 cần 25 triệu tỷ đồng và đến 2065 cần 103 triệu tỷ đồng theo tính toán ban đầu.
Nguồn lực này nhằm để toàn bộ câu chuyện hạ tầng cũng như cấu trúc đa tầng đa lớp, cũng như đô thị xanh hướng tới Net Zero bằng 0. Đáng chú ý, dự thảo Luật Thủ đô lần này đã trao cho Hà Nội 5 công cụ quan trọng: Tài chính, thể chế, PPP (hợp tác công tư), nguồn lực và đặc biệt là dữ liệu để quyết định.
"Đây là 5 nền tảng mà chúng tôi nghĩ rằng sẽ là đòn bẩy để thực hiện được nguồn lực của Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới", ông Trương Việt Dũng chia sẻ.