300 tấn heo nhiễm dịch vào trường học: Nguy cơ ngộ độc, ký sinh trùng đáng sợ thế nào?

Thời gian gần đây, nhiều vụ vi phạm an toàn thực phẩm nghiêm trọng bị phát hiện. 

Ngày 17/3, Công an Hà Nội triệt phá lò mổ tại Nam Phù thu gom heo nhiễm dịch tả châu Phi từ nhiều nơi, móc nối kiểm dịch để tuồn ra thị trường.

Từ đầu 2026, nhóm này đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo bệnh (gần 300 tấn), đưa vào chợ và bán cho Công ty Cường Phát- đơn vị cung cấp thực phẩm cho một số trường học, gây phẫn nộ dư luận.

Theo thông tin được phản ánh, cơ quan chức năng đã yêu cầu các trường học và đơn vị cung cấp suất ăn kiểm tra, dừng ngay việc nhập hàng từ đơn vị liên quan, đồng thời mở rộng điều tra trách nhiệm của các bên từ giết mổ, phân phối đến khâu giám sát an toàn thực phẩm.

Vụ việc không chỉ cho thấy lỗ hổng trong kiểm soát thực phẩm, mà còn dấy lên lo ngại lớn về nguy cơ sức khỏe với người đã sử dụng loại thịt này.

Ảnh minh họa.

Chia sẻ xoay quanh vấn đề nguy cơ từ thịt lợn chết, lợn bệnh, BSCKI Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, trên thực tế, những loại thịt này có thể chứa vi khuẩn, ký sinh trùng, virus và cả độc tố nguy hiểm.

Khi con người ăn phải thịt từ động vật mang bệnh hoặc đã chết vì bệnh, nguy cơ ngộ độc và nhiễm bệnh truyền nhiễm đều tăng lên.

Theo BS Thiệu, nhóm nguy cơ đầu tiên là các vi khuẩn gây bệnh đường tiêu hóa. Trong thịt lợn bệnh có thể tồn tại các vi khuẩn như: Salmonella, E.coli, Listeria, là những tác nhân có khả năng gây tiêu chảy, nôn mửa, đau bụng, sốt cao.

"Với người trưởng thành khỏe mạnh, biểu hiện có thể dừng ở rối loạn tiêu hóa cấp tính. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có sức đề kháng kém, hậu quả có thể nặng nề hơn, nguy cơ biến chứng cũng cao hơn nhiều", BS Thiệu chia sẻ.

Ngoài ra, thịt lợn bệnh còn có thể là nguồn chứa ký sinh trùng như giun xoắn, sán dây lợn. Nếu thịt không được chế biến đủ chín hoặc quá trình bảo quản, sơ chế không bảo đảm, các tác nhân này có thể xâm nhập vào cơ thể người, gây tổn thương ở cơ, mắt, thậm chí thần kinh trung ương.

Đây là nhóm nguy cơ âm thầm, không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay sau bữa ăn, nên càng dễ khiến người dân chủ quan.

Một vấn đề khác thường bị hiểu nhầm là cứ nấu chín thì sẽ an toàn. Thực tế, theo BS Thiệu, một số tác nhân có thể giảm đi khi đun nấu, nhưng độc tố trong xác lợn bệnh thì không dễ mất đi hoàn toàn.

Các chất như histamine, endotoxin, mycotoxin vẫn có thể tồn tại ngay cả khi thịt được nấu ở 100 độ C. Điều đó có nghĩa, món ăn đã nấu chín chưa chắc đã hết nguy cơ.

Người ăn phải thịt chứa độc tố vẫn có thể bị ngộ độc cấp với các biểu hiện như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, tụt huyết áp. Trường hợp nặng có thể dẫn tới sốc nhiễm độc, đe dọa tính mạng.

Theo BS Thiệu, nguy cơ không chỉ nằm ở phản ứng cấp tính sau một bữa ăn. Nếu cơ thể tiếp xúc kéo dài với lượng nhỏ độc tố từ thực phẩm bẩn, các cơ quan như gan, thận, hệ miễn dịch có thể bị ảnh hưởng theo thời gian.

Đáng lo hơn, có những loại thịt chứa độc tố nhưng không thay đổi rõ rệt về màu sắc hay mùi vị, khiến người chế biến và người ăn rất khó nhận biết bằng cảm quan thông thường. Chính vì vậy, việc trông chờ vào kinh nghiệm "nhìn bằng mắt, ngửi bằng mũi" là không đủ để bảo vệ người tiêu dùng.

BS Thiệu cũng lưu ý, ngoài nguy cơ qua đường ăn uống, quá trình sơ chế thịt lợn bệnh trong điều kiện mất vệ sinh còn làm tăng khả năng lây nhiễm gián tiếp.

Một số virus hay mầm bệnh không lây trực tiếp qua đường tiêu hóa nhưng vẫn có thể lây qua tiếp xúc trong lúc vận chuyển, giết mổ, chế biến nếu người xử lý thực phẩm không bảo đảm vệ sinh cá nhân và an toàn bếp ăn.

- Miếng thịt nhợt nhạt: Để phân biệt lợn nhiễm dịch tả châu Phi, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho rằng, thịt lợn nhiễm bệnh thường có màu sắc không đều, nhợt nhạt hoặc chuyển sang thâm tái, mùi khó chịu. Trong một số trường hợp lợn bị nhiễm bệnh được tiêm thuốc trước khi chết, thịt sẽ có mùi hóa chất.

Đường dây “thịt lợn bẩn” 300 tấn tuồn vào trường học: Trạm trưởng "bảo kê" vì lương thấp?ĐỌC NGAY

- Da lợn xuất hiện đốm đỏ: Trên da lợn nhiễm dịch tả châu Phi sẽ xuất hiện những mảng xuất huyết, tím tái hoặc đốm đỏ, sần sùi hoặc có mụn nước, thịt mềm nhão. Khi chế biến, thịt lợn bệnh có mùi hôi, tanh, hoặc mùi lạ không giống thịt tươi sạch.

Tuy nhiên một số trường hợp thịt heo bệnh khó nhận biết được bằng mắt thường mà cần được kiểm dịch chặt chẽ. Trong quá trình chế biến, cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa tay sạch sẽ, sử dụng dao và thớt riêng cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo. Đặc biệt không nên ăn các món từ thịt heo sống hoặc tái như tiết canh, nem chua, gỏi thịt.

Trúc Chi (t/h Dân Trí, Tuổi Trẻ)