Ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách Tiền tệ. (Ảnh: SBV)
Thông tin tại họp báo chiều ngày 14/4, liên quan đến câu hỏi về việc triển khai giảm lãi suất của các ngân hàng thương mại sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách Tiền tệ cho biết trong quý I, mặt bằng lãi suất trên thị trường Việt Nam cũng như quốc tế có những biến động nhất định. Trên cơ sở theo dõi sát diễn biến thị trường, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động triển khai nhiều giải pháp điều hành nhằm ổn định mặt bằng lãi suất theo đúng chủ trương của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, qua đó hỗ trợ nền kinh tế.
Ông Quang thông tin, gần đây lãi suất có xu hướng tăng khá nhanh và Ngân hàng Nhà nước đã ban hành văn bản chỉ đạo. Sau đó, ngày 1/4, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã chủ trì cuộc họp với các ngân hàng thương mại. Tại cuộc họp, các ngân hàng thống nhất về việc giảm mặt bằng lãi suất. Tại cuộc họp này, các tổ chức tín dụng đã thống nhất rất rõ về việc tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế theo đúng định hướng của Chính phủ.
Theo báo cáo sơ bộ, sau cuộc họp, đến thời điểm hiện tại đã có khoảng 26 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất huy động thông qua việc niêm yết tại quầy giao dịch cũng như trên các kênh trực tuyến như ứng dụng và internet banking. Việc điều chỉnh chủ yếu tập trung ở các kỳ hạn trên 6 tháng.
"Chúng tôi hi vọng trong thời gian tới, xu hướng giảm của lãi suất huy động sẽ giúp các ngân hàng tiết giảm chi phí đầu vào, qua đó có điều kiện giảm lãi suất cho vay, góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp", ông Quang nhấn mạnh.
Tiếp tục trao đổi về định hướng điều hành chính sách tiền tệ trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, ông Phạm Chí Quang nhận định môi trường toàn cầu hiện nay có thể được khái quát bằng yếu tố: Bất định. Từ năm 2022 đến nay, các xung đột địa chính trị như Nga - Ukraine, xung đột tại Trung Đông đã và đang tác động mạnh đến kinh tế toàn cầu.
Đại diện Vụ Chính sách tiền tệ phân tích, các xung đột này đặc biệt ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng dầu toàn cầu. Dầu là mặt hàng chiến lược, có tác động lan tỏa mạnh đến lạm phát của hầu hết các quốc gia. Không chỉ tác động trực tiếp đến giá cả (lạm phát vòng một), giá dầu còn kéo theo sự gia tăng chi phí vận tải, logistics và giá nhiều loại hàng hóa tiêu dùng (lạm phát vòng hai). Do đó, áp lực lạm phát toàn cầu, trong đó có Việt Nam vốn là nền kinh tế có độ mở lớn được dự báo sẽ tiếp tục ở mức cao trong thời gian tới.
Trên cơ sở đánh giá bối cảnh đó, ông Phạm Chí Quang cho biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến lạm phát để bảo đảm thực hiện mục tiêu điều hành đã được xác định ngay từ đầu năm, đó là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Đây là mục tiêu xuyên suốt, kiên định trong điều hành chính sách tiền tệ.
Để thực hiện mục tiêu này, theo ông Quang, Ngân hàng Nhà nước tập trung vào một số trụ cột điều hành chính.
Thứ nhất, về lãi suất, cơ quan điều hành tiếp tục định hướng yêu cầu các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ nền kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận đây là bài toán khó trong bối cảnh lạm phát có xu hướng gia tăng, đòi hỏi sự cân đối chặt chẽ giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát. Dù vậy, theo đánh giá của Ngân hàng Nhà nước, vẫn còn dư địa nhất định để tiếp tục điều hành giảm lãi suất cho vay trong thời gian tới.
Để đảm bảo mục tiêu đó, theo ông Quang cần có sự phối hợp giữa các công cụ chính sách tiền tệ, trong đó có chính sách tín dụng. Về tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm nay ở mức khoảng 15%, được xem là phù hợp với điều kiện kinh tế hiện nay. Ông cho biết, năm trước tăng trưởng tín dụng đạt trên 19%, là mức cao nhất trong 15 năm gần đây. Điều này dẫn tới tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã ở mức trên 140%, có thể nói là cao trong các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.
Theo lãnh đạo Vụ Chính sách tiền tệ, điều này vừa tạo nguồn vốn lớn cho nền kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn rủi ro đối với an toàn hệ thống tài chính nếu chất lượng tín dụng không được kiểm soát chặt chẽ. Trong bối cảnh nhiều rủi ro từ bên ngoài, nguy cơ phát sinh nợ xấu có thể gia tăng nếu doanh nghiệp gặp khó khăn trong tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Do đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ giám sát chặt chẽ tăng trưởng tín dụng và có thể điều chỉnh tăng hoặc giảm tùy theo tình hình thực tế, đây là điểm mới so với các năm trước khi chủ yếu điều chỉnh theo hướng tăng.
Về tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục điều hành ổn định mặt bằng tỷ giá. Ông cho biết giá dầu tăng sẽ làm gia tăng giá trị nhập khẩu, từ đó ảnh hưởng đến cung cầu ngoại tệ trong nước và gây áp lực lên lạm phát trong nước. Trên cơ sở đó, cơ quan điều hành sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường ngoại tệ và sẵn sàng can thiệp linh hoạt khi cần thiết nhằm đảm bảo ổn định tỷ giá, qua đó góp phần kiểm soát lạm phát.
Ông Quang cũng nhấn mạnh việc duy trì thanh khoản ổn định cho các tổ chức tín dụng là nguyên tắc then chốt và là nền tảng để điều hành lãi suất, tỷ giá. Ngân hàng Nhà nước đã và đang sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ như nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn, đồng thời triển khai các công cụ mới như và thậm chí cơ quan quản lý đã sử dụng những công cụ có tính đột phá hơn trong thời gian gần đây như thực hiện các nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ để cung ứng thanh khoản bằng VND cho các tổ chức tín dụng để đảm bảo nguyên tắc quan trọng nhất là: An toàn thanh khoản. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất để đảm bảo an toàn hệ thống.
“Mặc dù bối cảnh điều hành còn nhiều khó khăn như vậy nhưng vẫn còn dư địa và cơ hội để đạt được các mục tiêu chính sách tiền tệ đã đề ra”, ông Phạm Chí Quang khẳng định.