Trong nhiều tháng qua, các quốc gia đã phải huy động tối đa kho dự trữ thương mại, lượng dầu đang vận chuyển trên biển và cả kho dự trữ chiến lược nhằm giảm tác động từ xung đột Mỹ - Iran tại Trung Đông.
Các chuyên gia dự đoán, thời điểm cạn kiệt dự trữ sẽ diễn ra đúng vào giai đoạn nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu bước vào mùa cao điểm tại Bắc bán cầu.
Thông thường, đây là thời gian các nhà máy lọc dầu và doanh nghiệp bán lẻ tích cực tích trữ hàng để phục vụ nhu cầu đi lại mùa hè, vận tải hàng hóa, hàng không và nông nghiệp.
Điều này gây áp lực lớn lên hệ thống năng lượng toàn cầu và kéo dài thời gian cần thiết để giá nhiên liệu có thể trở lại mức thấp như trước đây.
Kể cả khi kết thúc xung đột, thế giới vẫn có nguy cơ thiếu hụt dầu mỏ nghiêm trọng.
Theo nhận định của TotalEnergies, thế giới có thể rời khỏi cuộc xung đột với mức tồn kho dầu ở ngưỡng rất thấp ngay cả khi chiến sự kết thúc trong tháng 5.
Ước tính việc sử dụng từ 10-13 triệu thùng hydrocarbon dự trữ mỗi ngày đã khiến thị trường toàn cầu mất ít nhất 500 triệu thùng dầu tồn kho.
Con số này thậm chí còn lớn hơn lượng dầu hiện còn trong Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ, hiện vào khoảng 460 triệu thùng.
Trong khi đó, Giám đốc điều hành của Equinor dự báo thị trường cần tối thiểu 6 tháng để quay trở lại trạng thái cân bằng, sau khi hòa bình được thiết lập.
Ở chiều ngược lại, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng giá dầu sẽ giảm nhanh sau khi xung đột kết thúc. Những tín hiệu tích cực trong đàm phán Mỹ - Iran đã kéo giá dầu Brent giảm 7,8% xuống còn 101,27 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày thứ Tư.
Ngay cả khi nguồn cung dầu thô qua eo biển Hormuz bắt đầu phục hồi sớm, Goldman Sachs dự đoán lượng dự trữ dầu thô sẽ giảm xuống mức thấp nhất kể từ ít nhất năm 2018.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định giá dầu tương lai thường phản ứng nhanh với thông tin chính trị, trong khi giá nhiên liệu thực tế cần nhiều thời gian hơn để điều chỉnh.
Các nhà phân tích của Reuters hiện nâng dự báo giá dầu Brent trung bình năm nay lên 86,38 USD/thùng, cao hơn đáng kể so với mức 62 USD/thùng được đưa ra hồi tháng 1.
Sau chiến tranh, nhu cầu dầu mỏ toàn cầu được dự báo sẽ tăng mạnh khi các quốc gia và doanh nghiệp đồng loạt tái xây dựng kho dự trữ và khôi phục hoạt động sản xuất.
Một số nước từng chịu thiếu hụt nghiêm trọng cũng bắt đầu đẩy mạnh đầu tư an ninh năng lượng.
Australia là ví dụ đáng chú ý, nước này phụ thuộc khoảng 80% nhu cầu nhiên liệu vào nhập khẩu. Chính phủ Úc mới đây công bố kế hoạch chi 7,22 tỷ USD nhằm mở rộng năng lực dự trữ nhiên liệu quốc gia sau thời gian dài đối mặt nguy cơ thiếu hụt.
Tại EU, International Energy Agency (IEA) cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu máy bay có thể xuất hiện ngay từ tháng 6 nếu nguồn cung từ Trung Đông chưa được khôi phục.
Morgan Stanley dự báo lượng tồn kho xăng của Mỹ sẽ giảm xuống còn 198 triệu thùng vào cuối mùa hè, mức thấp nhất trong lịch sử được ghi nhận và thấp hơn mức đáy năm 2022 là 215,6 triệu thùng.
Báo cáo của Goldman Sachs cho biết Ireland hiện chỉ còn lượng nhiên liệu hàng không đủ sử dụng trong khoảng 10 ngày.
Tại châu Á, nhập khẩu dầu thô trong tháng 4 giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2015. Trong khi đó, lượng dự trữ dầu nhiên liệu tại Singapore cũng giảm xuống mức thấp nhất gần một năm, do hoạt động nhập khẩu và xuất khẩu cùng suy yếu.
Các quốc gia như Anh, Na Uy và Bồ Đào Nha không có dự trữ chiến lược. Những quốc gia khác như Ireland chứng kiến lượng dự trữ của họ cạn kiệt, chỉ còn đủ dùng trong 10 ngày, giảm từ mức dự trữ 118 ngày trước đó.
Giới chuyên gia cho rằng ngay cả khi eo biển Hormuz được mở lại hoàn toàn, thị trường vẫn mất nhiều tháng để dòng chảy dầu mỏ trở lại trạng thái bình thường.
Các tàu chở dầu hiện mất khoảng 30 ngày để vận chuyển từ Trung Đông sang châu Âu và khoảng 40 ngày để tới Mỹ, khiến độ trễ nguồn cung khó có thể giải quyết trong ngắn hạn.
Ngoài ra, năng lực lọc dầu tại Trung Đông cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Theo International Air Transport Association (IATA), khoảng 2 triệu thùng/ngày công suất lọc dầu trong khu vực hiện bị gián đoạn.
Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi nguồn nhiên liệu thành phẩm từ Trung Đông đóng vai trò quan trọng đối với thị trường châu Âu, châu Á và châu Phi.
Tổng hợp các yếu tố trên cho thấy thị trường dầu mỏ toàn cầu nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì trạng thái thắt chặt và chịu áp lực giá cao trong thời gian dài, ngay cả khi xung đột quân sự kết thúc.