Thói quen tàn phá thận gặp ở nhiều người Việt: Bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo

Trường hợp của bệnh nhân H.T.T. (66 tuổi, Hưng Yên) là điển hình cho thói quen chủ quan, không điều trị bệnh kịp thời dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như suy thận, suy gan...

Cách đây 2 năm, bệnh nhân được phát hiện sỏi niệu quản nhưng chủ quan chưa điều trị. Khoảng 2 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sốt cao 39 độ C kèm rét run, tiểu buốt, tiểu rắt.

Bệnh nhân tự uống thuốc hạ sốt tại nhà nhưng tình trạng không thuyên giảm, các cơn sốt vẫn tái diễn liên tục. Sau đó, bệnh nhân được đưa vào điều trị tại cơ sở y tế gần nhà. Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày, tình trạng diễn biến rất nhanh nên bệnh nhân được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Bệnh nhân nhập khoa cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, phải bóp bóng qua ống nội khí quản và lập tức được kết nối máy thở. Huyết áp liên tục tụt sâu. Qua thăm khám lâm sàng và hội chẩn nhanh, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn, nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết từ đường tiết niệu trên nền sỏi niệu quản gây tắc nghẽn.

Bệnh nhân đang phải thở máy.

Đừng chủ quan với sỏi niệu quản

ThS.BSNT Phan Văn Mạnh, Khoa cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương phân tích, niệu quản là ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi viên sỏi kẹt trong lòng niệu quản, dù kích thước rất nhỏ, nó vẫn có thể hoạt động như một “nút chai”, cản trở dòng chảy của nước tiểu, gây giãn đài bể thận. Nước tiểu bị ứ đọng lâu ngày sẽ trở thành môi trường lý tưởng để vi khuẩn phát triển.

Nếu không được giải áp kịp thời, ổ nhiễm trùng tại thận sẽ lan vào máu, dẫn đến nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chức năng lọc của thận.

Theo bác sĩ Mạnh, bệnh nhân đã bị suy thận cấp tiến triển nên được chỉ định lọc máu cấp cứu ngay trong đêm.

Kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng đặc biệt nghiêm trọng. Chỉ số Procalcitonin tăng trên 100 ng/mL (bình thường dưới 0,05 ng/mL), chỉ số viêm CRP vượt quá 200 mg/L (bình thường dưới 5 mg/L). Bệnh nhân đồng thời xuất hiện suy thận, suy gan, suy tim và rối loạn đông máu – biểu hiện điển hình của suy đa tạng do sốc nhiễm khuẩn.

Theo bác sĩ Mạnh, từ các triệu chứng ban đầu như sốt, tiểu buốt, tiểu rắt, chỉ trong vòng 2–3 ngày, bệnh nhân đã tiến triển tới tình trạng nguy kịch, phải thở máy, lọc máu cấp cứu và hồi sức tích cực.

Sau khoảng 2 tuần điều trị bằng kháng sinh, lọc máu, thuốc vận mạch cùng các biện pháp hỗ trợ đa cơ quan, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch. Người bệnh được rút ống nội khí quản, tự thở khí phòng, các dấu hiệu sinh tồn ổn định và không còn triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt.

Bác sĩ Mạnh cho biết, mức độ nguy hiểm của sỏi tiết niệu không hoàn toàn tỷ lệ thuận với kích thước. Điều quan trọng không nằm ở việc viên sỏi to hay nhỏ mà ở vị trí mắc kẹt và khả năng gây tắc nghẽn dòng chảy nước tiểu.

“Một viên sỏi lớn nằm yên trong bể thận có thể tồn tại nhiều năm mà không gây biến chứng. Nhưng một viên sỏi chỉ 3mm rơi xuống niệu quản hẹp hoàn toàn có thể gây ứ nước, nhiễm trùng cấp tính và kích hoạt chuỗi biến chứng suy đa tạng đe dọa tính mạng chỉ trong vài ngày”, bác sĩ Mạnh cảnh báo.

Bác sĩ Mạnh khuyến cáo, những người đã được phát hiện sỏi tiết niệu cần tái khám định kỳ và điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, không nên chủ quan để tránh hậu quả đáng tiếc. Với y học hiện đại, nhiều trường hợp sỏi nhỏ có thể điều trị nội khoa bằng thuốc hoặc can thiệp tán sỏi ít xâm lấn, nhẹ nhàng và nhanh chóng.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt, rét run, tiểu buốt, tiểu rắt, đau vùng hông lưng hoặc tiểu ít, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và xử trí kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm như nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng.