Theo trang Granma, chuyến thăm mới đây của Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez tới Công ty Công nghiệp Nông nghiệp Granos Los Palacios tại tỉnh Pinar del Rio đã cho thấy những thay đổi rõ rệt trên các cánh đồng lúa đang triển khai mô hình hợp tác với Việt Nam.
Tại đây, doanh nghiệp Cuba phối hợp cùng Công ty Agri-VMA của Việt Nam đã triển khai mô hình canh tác lúa theo hướng thâm canh, dựa trên kinh nghiệm sản xuất tại Đồng bằng sông Cửu Long. Sau khoảng ba vụ mùa, kết quả ghi nhận hơn 800 ha lúa đã được gieo trồng theo quy trình mới, với kế hoạch mở rộng lên khoảng 1.700 ha trong thời gian tới.
Điểm gây chú ý lớn nhất là năng suất lúa đạt khoảng 9 tấn/ha, mức được phía Cuba đánh giá là cao chưa từng thấy trong nhiều năm sản xuất lúa gạo.
Lãnh đạo doanh nghiệp Granos Los Palacios cho biết sự thay đổi đến từ việc điều chỉnh toàn diện quy trình canh tác. Trước đây, nông dân Cuba chủ yếu áp dụng phương thức làm đất khô và gieo sạ hạt khô với nhiều công đoạn phức tạp, tiêu tốn lượng nhiên liệu lớn. Khi chuyển sang mô hình của Việt Nam, quy trình được tinh gọn, đặc biệt là áp dụng kỹ thuật gieo sạ trên nền đất ướt với hạt giống đã được ngâm ủ nảy mầm.
Sự thay đổi này giúp giảm đáng kể chi phí nhiên liệu, đồng thời tối ưu hóa việc sử dụng nước và phân bón. Một số khâu cơ giới hóa được điều chỉnh phù hợp hơn với điều kiện thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất trên cùng diện tích đất.
Theo các chuyên gia Việt Nam tham gia dự án, một yếu tố quan trọng khác là việc giảm mật độ gieo sạ. Nếu trước đây Cuba sử dụng từ 200 đến 300 kg giống mỗi hecta, thì mô hình mới chỉ còn khoảng 80 đến 90 kg/ha đối với giống lúa thuần và 30 đến 40 kg/ha đối với giống lúa lai CT16.
Việc giảm lượng giống giúp cây lúa phát triển đồng đều hơn, hạn chế sâu bệnh và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, từ đó cải thiện năng suất rõ rệt. Các thử nghiệm thực tế cũng cho thấy các mức gieo sạ thấp hơn mang lại hiệu quả vượt trội so với phương pháp truyền thống.
Giống lúa CT16 của Việt Nam hiện đang được đánh giá cao tại Cuba nhờ khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương, đồng thời duy trì năng suất ổn định.
Trong bối cảnh Cuba vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức về nguồn cung lương thực và chi phí sản xuất, kết quả từ mô hình hợp tác với Việt Nam được xem là tín hiệu tích cực, mở ra hướng đi mới cho việc nâng cao tự chủ lương thực trên đảo quốc.
Không chỉ dừng lại ở kết quả sản xuất, phía Cuba cũng bày tỏ mong muốn mở rộng mô hình này sang nhiều khu vực khác, coi đây là một giải pháp quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp thời gian tới.