Nắng nóng cường độ mạnh bao trùm, Biển Đông có thể xuất hiện bão trong tháng 6

Biển Đông khả năng xuất hiện bão

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, tháng 5 vừa qua ghi nhận hai đợt nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ và Trung Bộ. Đáng chú ý nhất là đợt nắng nóng kéo dài từ ngày 23-28/5 với cường độ mạnh, khi nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 36-39 độ C, nhiều nơi vượt 40 độ C. Tại Hà Nội và Nghệ An, có thời điểm nhiệt độ được ghi nhận trên 41 độ C.

Đợt nắng nóng cuối tháng 5 cũng tạo ra nhiều kỷ lục mới về nhiệt độ. Thống kê cho thấy 10 trạm khí tượng ghi nhận mức nhiệt cao nhất ngày vượt giá trị lịch sử trong tháng 5, trong khi 17 trạm khác có nhiệt độ cao thứ hai trong chuỗi số liệu quan trắc cùng kỳ.

Bà Hoàng Thị Mai, dự báo viên Phòng Dự báo Khí hậu, cho biết, nhiệt độ trung bình trên cả nước trong tháng 6 được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1 độ C. Đây cũng là giai đoạn cao điểm mùa hè nên Bắc Bộ và Trung Bộ sẽ tiếp tục xuất hiện các đợt nắng nóng diện rộng, trong đó không loại trừ khả năng xảy ra những đợt nắng nóng gay gắt, đặc biệt gay gắt.

Bên cạnh nhiệt độ tăng cao, lượng mưa tại nhiều khu vực tiếp tục ở mức thấp. Trong tháng 5, nhiều địa phương thuộc Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ thiếu hụt lượng mưa từ 30-60% so với trung bình nhiều năm. Sang tháng 6, tổng lượng mưa trên phần lớn cả nước tiếp tục thấp hơn trung bình nhiều năm từ 10-25%. Riêng Bắc Bộ và khu vực từ Thanh Hóa đến Nghệ An có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 5-10%.

Về hoạt động bão và áp thấp nhiệt đới, các chuyên gia khí tượng nhận định trong tháng 6, Biển Đông có khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới với tần suất xấp xỉ trung bình nhiều năm. Trung bình dự kiến có khoảng 1,1 cơn hoạt động trên Biển Đông, trong đó khoảng 0,3 cơn có khả năng ảnh hưởng hoặc đổ bộ vào đất liền nước ta.

Một trong những diễn biến đáng chú ý hiện nay là sự thay đổi của hiện tượng ENSO. Số liệu quan trắc mới nhất cho thấy nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm Thái Bình Dương đang tiếp tục tăng, với mức dị thường nhiệt độ khoảng 0,5 độ C vào tuần cuối tháng 5.

Các trung tâm khí hậu trong nước và quốc tế đều nhận định ENSO nhiều khả năng chuyển sang pha El Nino trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8/2026 với xác suất trên 90%. Hiện tượng này có thể kéo dài đến cuối năm 2026, thậm chí sang đầu năm 2027.

Đáng lưu ý, xác suất El Nino đạt cường độ rất mạnh, tương đương sự kiện El Nino năm 2015-2016, hiện đã tăng lên khoảng 37% trong thời kỳ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027.

Theo các chuyên gia, nếu El Nino hình thành và phát triển mạnh, nhiệt độ có thể tiếp tục gia tăng, lượng mưa giảm và nguy cơ xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ cao hơn trong những tháng cuối năm.

Trong ngắn hạn, từ ngày 2-3/6, Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi tiếp tục xảy ra nắng nóng. Nhiệt độ cao nhất phổ biến từ 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C.

Riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi trong ngày 3/6 được dự báo có nắng nóng gay gắt đến đặc biệt gay gắt, với nhiệt độ phổ biến 35-38 độ C, nhiều nơi vượt 39 độ C. Độ ẩm thấp nhất chỉ còn khoảng 45-55%.

Cơ quan khí tượng cảnh báo nắng nóng diện rộng tại Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Tp.Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có thể kéo dài trong nhiều ngày tới.

Nắng nóng kéo dài kết hợp với độ ẩm không khí thấp làm gia tăng nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư do nhu cầu sử dụng điện tăng cao, đồng thời làm tăng nguy cơ cháy rừng. Người dân cũng cần đề phòng tình trạng mất nước, kiệt sức và sốc nhiệt khi hoạt động ngoài trời trong thời gian dài.

Các chuyên gia lưu ý nhiệt độ thực tế ngoài trời có thể cao hơn dự báo từ 2-4 độ C, thậm chí lớn hơn tại các khu vực có nhiều bê tông, nhựa đường hoặc ít cây xanh.

Khánh Linh (t/h)