Check-in sống ảo hay đăng ảnh “phông bạt” trên mạng xã hội từ lâu đã không còn là chuyện xa lạ, đặc biệt với giới trẻ. Trong thời đại mà Instagram, Facebook hay Threads phần nào trở thành “bộ mặt online” của mỗi người, chuyện xây dựng hình ảnh cá nhân cũng ngày càng được chú ý hơn. Ai mà chẳng muốn mình xuất hiện thật đẹp, thật thú vị hay có một cuộc sống đáng ngưỡng mộ trên MXH?
Đi du lịch phải có ảnh check-in, ghé quán café đẹp phải đăng story, nhận thành tích hay đến những nơi sang chảnh cũng muốn lưu lại vài khoảnh khắc thật “xịn”. Nhưng có lẽ ít ai nghĩ rằng, giờ đây những bức ảnh kiểu này còn có thể… mua bán theo yêu cầu.
Mới đây, trên Threads, một tài khoản có tên viết tắt N.A. gây chú ý khi công khai đăng bài bán ảnh sống ảo.
Chủ tài khoản này chia sẻ: “Mình bán ảnh up story ‘phông bạt’. Nếu bạn muốn up ảnh đi cùng người yêu nhưng không có người yêu, muốn up ảnh nấu ăn nhưng lười, muốn up ảnh đi biển nhưng chưa đi biển, hay đang cần ảnh đi học, chơi golf, bơi, nhà hàng, sang chảnh… kiếm tui.
Mình nghĩ nhiều người cần nên mình sẽ bán ảnh (theo chủ đề bạn chọn), 1k/1 tấm full HD với đầy đủ các chủ đề để bạn up story. Đảm bảo độc bản vì tất cả đều do mình tự chụp theo yêu cầu.”
Xôn xao dịch vụ bán ảnh up story “phông bạt”: 1k/tấm theo yêu cầu, khách “chốt đơn” ầm ầm. Ảnh chụp màn hình.
Bài đăng nhanh chóng thu hút lượng tương tác lớn vì độ mới lạ của dịch vụ. Nhiều người cho biết họ từng nghe hoặc thấy mô hình tương tự ở nước ngoài nhưng không nghĩ đã xuất hiện tại Việt Nam. Bởi ảnh sống ảo thì ai cũng từng thấy, nhưng bán ảnh sống ảo như một “dịch vụ cá nhân hoá” lại là khái niệm khá mới với nhiều netizen.
Không ít cư dân mạng tò mò ai sẽ là khách hàng của kiểu dịch vụ này, mua để làm gì, thậm chí đặt câu hỏi vui rằng: “Nếu đã có nhiều ảnh luxury như vậy thì sao còn đi bán ảnh kiếm tiền lẻ?”. Ngược lại, nhiều người lại cho rằng nhu cầu chắc chắn có thật nên N.A. mới nhanh chóng nhận được sự quan tâm lớn. Thậm chí, dưới phần bình luận còn xuất hiện không ít “đối thủ tiềm năng” tranh thủ ké bán ảnh vì đang du lịch châu Âu hoặc sở hữu nhiều ảnh đẹp ở nước ngoài.
Chỉ ít lâu sau khi đăng bài, N.A. cho biết đã có hơn 20 người mua. Nhiều người còn khuyên cô nàng tăng giá vì mức 1 nghìn/tấm là quá rẻ so với công sức chụp theo yêu cầu và đảm bảo không bán lại cho người khác. Một số netizen còn gợi ý mở rộng thêm các dịch vụ như quay video, bán ảnh live hoặc xây dựng “combo content” theo concept để tăng độ chân thực.
Cô gái này cho biết bản thân có thể chụp theo yêu cầu của khách hàng, đảm bảo ảnh sang chảnh, bán một lần là xóa luôn. Ảnh minh họa.
Một vài bình luận của cư dân mạng:
“Sao bà tìm ra cái ngách kinh doanh này hay á, mà bán 1k thì quá rẻ ấy.”
“Nghe mắc cười mà thực tế ghê, chắc chắn có nhiều người mua luôn.”
“Ê mở rộng dịch vụ thêm đi bà ơi, làm cả video hay ảnh live nữa là quá hợp lý.”
“Ai cần ảnh ở Pháp không, mình bán!”
Trên thực tế, dịch vụ bán ảnh sống ảo đã xuất hiện và phát triển mạnh tại Trung Quốc từ nhiều năm nay, thậm chí từng được xem như một “ngành công nghiệp xám” trên internet. Người dùng chỉ cần bỏ ra vài tệ là có thể sở hữu hàng trăm đến hàng nghìn bức ảnh “cuộc sống sang chảnh” chất lượng cao: du lịch châu Âu, ngắm cực quang ở Iceland, ăn sáng nổi ở Maldives, chơi golf, trượt tuyết, đi du thuyền, ngồi khoang hạng nhất hay check-in cùng siêu xe.
Chỉ với 1 NDT (khoảng 3,5 nghìn đồng), người dùng đã có thể mua được cả một bộ ảnh để đăng mạng xã hội. Nếu chịu chi mạnh tay hơn, họ thậm chí có thể bỏ ra khoảng 3.999 NDT (gần 14 triệu đồng) cho các gói “trải nghiệm giới thượng lưu” gồm du thuyền, trực thăng, siêu xe hay nhà hàng cao cấp nhằm xây dựng hình tượng rich kid hoặc doanh nhân thành đạt trên internet.
Dịch vụ này từng thịnh thành ở Trung Quốc.
Phần lớn các bộ ảnh đều được chụp theo phong cách rất tự nhiên, giống hệt ảnh check-in đời thường nên người xem khó phân biệt đâu là trải nghiệm thật, đâu là “content thuê”. Nhiều người bán còn cam kết hình ảnh “duy nhất”, không bán trùng để đảm bảo tính riêng tư cho khách hàng. Một số người mua cho biết họ sử dụng những bộ ảnh này đơn giản chỉ để “lấp chỗ trống” trên mạng xã hội, ví dụ đi du lịch nhưng thời tiết xấu nên không có ảnh đẹp để đăng.
Tuy nhiên, bên cạnh sự tò mò và nhu cầu xây dựng hình ảnh cá nhân ngày càng phổ biến trên mạng xã hội, loại hình dịch vụ này cũng đang tạo ra nhiều tranh luận trái chiều. Nhiều cơ quan truyền thông lớn tại Trung Quốc, trong đó có China Central Television, từng phản ánh về những rủi ro phía sau “ngành công nghiệp sống ảo” đang phát triển mạnh mẽ này.
Không ít trường hợp bị phát hiện sử dụng hình ảnh để “phông bạt” nhằm mục đích trục lợi hoặc lừa đảo trong chuyện tình cảm, tài chính. Cũng có những tình huống “đụng hàng” ảnh sau khi mua gói “độc quyền”, khiến người dùng rơi vào cảnh khó xử khi bị bạn bè phát hiện. Các chuyên gia pháp lý tại Trung Quốc cũng cảnh báo nếu người bán cố tình hỗ trợ khách hàng xây dựng hình tượng giả nhằm đánh lừa người khác trong kinh doanh hoặc các mối quan hệ cá nhân, cả hai bên đều có thể đối mặt với rủi ro pháp lý.
Nam giới cũng tham gia. Ảnh minh họa.
Đôi khi, khách hàng mua cả những hình ảnh đời thường như tập thể thao. Ảnh minh họa.
Ở góc độ xã hội, nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng này phản ánh áp lực ngày càng lớn của việc phải xây dựng một cuộc sống “đáng ngưỡng mộ” trên internet. Khi ranh giới giữa trải nghiệm thật và hình ảnh được dàn dựng trở nên mờ nhạt, nó cũng kéo theo những hệ luỵ như mất niềm tin, lừa đảo tình cảm hoặc các chiêu trò kinh doanh dựa trên hình tượng hào nhoáng.
Dẫu vậy, sự bùng nổ của loại hình dịch vụ này cũng phần nào cho thấy nhu cầu thể hiện bản thân và khát khao được công nhận của giới trẻ trong kỷ nguyên mạng xã hội. Nó phản chiếu rõ áp lực hình ảnh đang tồn tại trong đời sống hiện đại, nơi chỉ một bức ảnh cũng có thể trở thành “tấm danh thiếp online” đại diện cho phong cách sống của mỗi người.