Ngày 6/10, Vingroup và tập đoàn đường sắt Pháp Alstom công bố thỏa thuận liên quan tới 200 đoàn tàu Metropolis phục vụ các dự án đường sắt đô thị Hà Nội.
Theo Alstom, tập đoàn này sẽ thiết kế và sản xuất tại Pháp tối đa 83 đoàn tàu Metropolis, mỗi đoàn gồm 5 toa. Song song với đó là thỏa thuận chuyển giao công nghệ để Vingroup lắp ráp thêm 117 đoàn tại Việt Nam. Vingroup cho biết tổng quy mô chương trình là 200 đoàn tàu. Các đoàn tàu được thiết kế để vận hành tự động hoàn toàn, không người lái, đạt cấp độ GoA4.
200 đoàn, mỗi đoàn 5 toa, đồng nghĩa Hà Nội sẽ có khoảng 1.000 toa metro từ chương trình hợp tác này.
Tuyến Nhổn - ga Hà Nội hiện chỉ có 10 đoàn tàu. Tuyến Cát Linh - Hà Đông có 13 đoàn. 200 đoàn tàu mà Vingroup triển khai có phải là một đội tàu khổng lồ hay không?
Trước hết, 200 đoàn tàu không dành cho một tuyến metro. Vingroup tham gia 5 tuyến metro số 1, 2, 8, 10 và 14 của Hà Nội. Tổng chiều dài các tuyến vào khoảng 300 km.
Như vậy, nếu chia một cách đơn giản, 200 đoàn tàu cho khoảng 300 km tương đương chưa tới 0,7 đoàn tàu cho mỗi km tuyến. Nếu quy ra số toa, 1.000 toa cho khoảng 300 km tương đương khoảng 3,3 toa/km.
So với các tuyến metro khác trên thế giới, một trong những ví dụ dễ so sánh nhất là Thomson-East Coast Line của Singapore. Tuyến này dài 43 km, nhưng Cơ quan Giao thông Đường bộ Singapore cho biết đội tàu gồm tới 91 đoàn tàu tự động hoàn toàn, mỗi đoàn 4 toa. Tức riêng một tuyến metro của Singapore đã cần số đoàn bằng gần một nửa toàn bộ 200 đoàn đang được chuẩn bị cho 5 tuyến của Hà Nội.
Quy ra số toa, Thomson-East Coast Line có 364 toa trên 43 km, tương đương khoảng 8,5 toa/km.
Tuyến Wanda của Đài Bắc dài khoảng 22,8 km được Alstom cung cấp 35 đoàn tàu Metropolis 4 toa, tổng cộng 140 toa. Tính ra tuyến này có hơn 6 toa tàu/km.
Tại Riyadh, hai tuyến Blue và Red dài tổng cộng 64 km sử dụng 67 đoàn tàu không người lái do Siemens Mobility cung cấp. Trong số này có 41 đoàn 4 toa và 26 đoàn 2 toa, tổng cộng 216 toa. Tỷ lệ tương đương khoảng 3,4 toa/km.
Ở Paris, câu chuyện cũng diễn ra ở quy mô hàng trăm đoàn. Alstom từng được lựa chọn để cung cấp tối đa 183 đoàn tàu, tương đương tối đa 1.000 toa, cho các tuyến 15, 16 và 17 thuộc dự án Grand Paris Express. Toàn bộ chương trình Grand Paris Express bổ sung khoảng 200 km đường sắt mới cho vùng Paris.
Không cần nhìn sang Pháp, Singapore hay Saudi Arabia, một phép so sánh ngay tại Hà Nội cho biết, tuyến metro số 3 Nhổn - ga Hà Nội được thiết kế với chiều dài toàn tuyến 12,5 km. Alstom cung cấp 10 đoàn tàu Metropolis, mỗi đoàn 4 toa, tức tổng cộng 40 toa. Nếu chia theo chiều dài toàn tuyến, tỷ lệ là khoảng 3,2 toa/km.
Con số 200 nghe có vẻ lớn khi đứng riêng, nhưng không còn quá khác thường khi đặt cạnh chiều dài mạng lưới mà nó dự kiến phục vụ.
Hà Nội hiện hướng tới một mạng lưới còn lớn hơn nhiều. Theo quy hoạch dài hạn, hệ thống đường sắt đô thị của Thủ đô sẽ gồm 18 tuyến với tổng chiều dài khoảng 979 km. Nếu gần 1.000 km đường sắt đô thị trong quy hoạch được xây dựng đầy đủ, thành phố sẽ còn cần một lượng phương tiện lớn hơn.
