Tôi từng có một thắc mắc rất kỳ lạ: Mỗi tháng kiếm được không ít, cũng không mua xe mới, không sắm đồ hiệu đắt đỏ, vậy mà tài khoản lúc nào cũng trong tình trạng gần chạm đáy.
Có giai đoạn tôi còn nghĩ đơn giản rằng mình "không có số giữ tiền".
Nhưng rồi khi bắt đầu ghi chép chi tiêu mỗi ngày, tôi mới nhận ra vấn đề không nằm ở thu nhập, mà nằm ở những thói quen tiêu tiền tưởng nhỏ nhưng âm thầm rút cạn ví tiền suốt nhiều năm.
Nhìn lại, có 4 thói quen dưới đây từng khiến tôi tiêu tốn hàng chục triệu đồng mỗi năm mà không hề nhận ra.
1. Thấy rẻ là mua: Cái bẫy khiến nhiều người tiêu nhiều hơn tưởng tượng
Trước đây, tôi rất dễ bị hấp dẫn bởi những dòng chữ như:
- Mua 1 tặng 1
- Flash sale chỉ còn vài giờ
- Giá thấp nhất năm
- Đồng giá 29.000 đồng
Ban đầu, mỗi món chỉ vài chục nghìn nên tôi nghĩ chẳng đáng bao nhiêu. Nhưng điều đáng nói là tôi mua rất nhiều thứ mình không thực sự cần.
- Một chiếc hộp đựng đồ giảm giá.
- Một chiếc cốc xinh xắn đang khuyến mại.
- Một bộ móc treo quần áo vì "mua thêm cho đủ freeship".
Cuối cùng, tủ đồ ngày càng chật trong khi tài khoản ngày càng mỏng.
Tôi nhận ra một sự thật khá đau lòng: Rẻ không đồng nghĩa với tiết kiệm. Mua thứ không cần dù chỉ 20.000 đồng vẫn là lãng phí 20.000 đồng.
Bây giờ, trước khi đặt mua bất cứ thứ gì, tôi luôn tự hỏi:
Mình có thực sự cần món đồ này không?
- Ở nhà đã có thứ tương tự chưa?
- Nếu không mua hôm nay thì cuộc sống có bị ảnh hưởng không?
- Nếu câu trả lời là "không", tôi sẽ để nó trong giỏ hàng ít nhất 72 giờ.
Điều bất ngờ là phần lớn món đồ từng khiến tôi rất muốn mua đều trở nên kém hấp dẫn sau vài ngày.
2. Chi tiêu vượt khả năng: Dùng tiền của tương lai để thỏa mãn hiện tại
Khi mới đi làm, tôi từng có suy nghĩ:
"Lương tháng sau sẽ về, cứ mua trước đã."
Vì suy nghĩ đó, tôi thường xuyên:
- Quẹt thẻ tín dụng
- Mua trả góp
- Mua những món vượt quá khả năng tài chính
Lúc đó cảm giác rất vui. Nhưng niềm vui mua sắm chỉ kéo dài vài ngày, còn áp lực trả nợ lại kéo dài hàng tháng.
Có những tháng tôi nhận lương xong đã phải trả hết các khoản chi trước đó, gần như không còn đồng nào để tiết kiệm.
Điều này khiến tôi luôn sống trong trạng thái căng thẳng. Sau nhiều lần "cháy túi", tôi bắt đầu áp dụng quy tắc đơn giản:
Chia mọi khoản mua sắm thành 3 nhóm
Nhóm 1: Nhu cầu thiết yếu
Ăn uống, điện nước, học hành, đi lại, chăm sóc sức khỏe.
→ Cần thì mua ngay.
Nhóm 2: Mong muốn cá nhân
Du lịch, quần áo, mỹ phẩm, giải trí.
→ Chỉ mua khi đã có sẵn tiền.
Nhóm 3: Mua để thể hiện
Đồ hiệu, điện thoại mới dù máy cũ vẫn dùng tốt, các món đồ chạy theo xu hướng.
→ Hạn chế tối đa.
Từ khi áp dụng cách này, tôi không còn phải sống trong cảnh chờ lương từng ngày như trước.
3. Luôn nghĩ đồ đắt tiền mới là đồ tốt
Đây là một trong những sai lầm khiến tôi tốn tiền nhất.
Tôi từng tin rằng:
Mỹ phẩm đắt chắc chắn tốt hơn Đồ gia dụng đắt chắc chắn bền hơn Quần áo đắt chắc chắn mặc đẹp hơn
Nhưng thực tế hoàn toàn khác. Có những món đồ giá cao chỉ vì thương hiệu, quảng cáo hoặc thiết kế bao bì. Trong khi đó, nhiều sản phẩm bình dân lại đáp ứng nhu cầu rất tốt.
Ví dụ:
Chiếc túi vải vài chục nghìn đồng vẫn đựng được đầy đủ đồ dùng hằng ngày. Một chiếc ốp điện thoại phổ thông vẫn bảo vệ máy tốt như nhiều mẫu đắt tiền. Nhiều loại mỹ phẩm giá hợp lý lại phù hợp với da hơn những sản phẩm cao cấp.
Sau này tôi thay đổi cách mua sắm.
Thay vì hỏi:
"Thương hiệu nào nổi tiếng nhất?"
Tôi hỏi:
"Thứ nào phù hợp nhất với nhu cầu của mình?"
Sự thay đổi nhỏ này giúp tôi tiết kiệm được một khoản đáng kể mỗi tháng.
4. Tích trữ quá nhiều vì sợ bỏ lỡ khuyến mại
Có thời gian tôi gần như nghiện săn sale.
Hễ thấy giá tốt là mua.
- Khăn giấy.
- Nước giặt.
- Dầu gội.
- Nước rửa bát.
Món nào cũng mua số lượng lớn vì nghĩ rằng như vậy sẽ tiết kiệm hơn.
Nhưng thực tế là:
Nhiều sản phẩm để quá lâu bị giảm chất lượng. Một số món hết hạn trước khi dùng tới. Tiền bị "chôn" trong đống hàng tồn kho ở nhà.
Tôi nhận ra rằng mua sắm quá mức cũng giống như giữ tiền ở nơi không sinh lời. Hiện nay tôi áp dụng nguyên tắc: Không tích trữ quá lượng sử dụng trong 3 tháng.
Ngoài ra, tôi đặt giới hạn không gian lưu trữ. Nếu tủ đồ hoặc kho đồ đã đầy, tôi sẽ không mua thêm cho đến khi sử dụng bớt những gì đang có. Nhờ vậy, nhà cửa gọn gàng hơn và tôi cũng tránh được rất nhiều khoản chi không cần thiết.
