Bệnh gan nhiễm mỡ thường diễn tiến âm thầm. Nhiều người có tình trạng tích tụ mỡ quá mức trong gan nhưng không xuất hiện triệu chứng rõ ràng, đặc biệt ở giai đoạn đầu. Đây là lý do bệnh đôi khi có thể tiến triển mà người mắc không hề hay biết. Tuy nhiên, ở một số người, tổn thương gan kéo dài có thể dẫn đến các triệu chứng hoặc thay đổi về sức khỏe không nên xem nhẹ. Nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo này giúp người bệnh tìm kiếm tư vấn y tế trước khi các biến chứng nghiêm trọng xuất hiện.
Dưới đây là 5 dấu hiệu có thể cho thấy bệnh gan nhiễm mỡ đang trở nặng, theo Tiến sĩ Neeraj Dhamija, chuyên gia tư vấn cao cấp về phẫu thuật nội soi, phẫu thuật laser và phẫu thuật tổng quát tại Bệnh viện Sir Ganga Ram, New Delhi (Ấn Độ).
1. Mệt mỏi và suy nhược ngày càng tăng
Cảm giác mệt mỏi bất thường là một trong những triệu chứng không đặc hiệu có thể liên quan đến các vấn đề về gan.
Theo Tổ chức Gan Hoa Kỳ (American Liver Foundation), tình trạng mệt mỏi nghiêm trọng là một dấu hiệu cảnh báo nổi bật của bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD), trước đây được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
Khi chức năng gan suy giảm, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi hoặc suy nhược dai dẳng, không cải thiện dù đã nghỉ ngơi như bình thường. Những hoạt động thường ngày có thể khiến bạn kiệt sức hơn trước, hoặc bạn nhận thấy mức năng lượng của cơ thể giảm sút mà không rõ nguyên nhân.
Tuy nhiên, mệt mỏi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm ngủ không đủ giấc, thiếu máu, các vấn đề về tuyến giáp, căng thẳng và thiếu hụt dinh dưỡng. Vì vậy, chỉ riêng tình trạng mệt mỏi không có nghĩa là bệnh gan nhiễm mỡ đã tiến triển nặng hơn.
Lưu ý: Nếu tình trạng mệt mỏi kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng khác, bạn nên trao đổi với bác sĩ.
2. Đau hoặc khó chịu ở vùng bụng trên bên phải
Gan nằm ở phía trên bên phải ổ bụng, ngay bên dưới xương sườn.
Theo một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Y học Lâm sàng (Journal of Clinical Medicine), một số người mắc bệnh gan nhiễm mỡ có thể cảm thấy khó chịu, tức nặng hoặc đau âm ỉ ở khu vực này. Tình trạng đó có thể xảy ra khi gan bị phì đại hoặc viêm.
Cảm giác khó chịu kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng không nên bị bỏ qua, đặc biệt nếu bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh gan nhiễm mỡ.
Tuy nhiên, đau ở vùng này cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác, bao gồm các vấn đề về túi mật và hệ tiêu hóa.
Lưu ý: Cần được bác sĩ thăm khám để xác định nguyên nhân thực sự gây đau.
3. Vàng da hoặc vàng mắt
Da chuyển sang màu vàng hoặc lòng trắng mắt ngả vàng, còn gọi là vàng da, là một dấu hiệu đáng lo ngại hơn.
Tình trạng này có thể xuất hiện khi gan không còn xử lý bilirubin một cách hiệu quả. Bilirubin là một chất có màu vàng được tạo ra trong quá trình phân hủy hồng cầu.
Tiến sĩ Dhamija cho biết: "Vàng da không phải là biểu hiện điển hình của tình trạng gan nhiễm mỡ đơn thuần và có thể là dấu hiệu cho thấy chức năng gan bị suy giảm đáng kể hoặc người bệnh đang gặp một vấn đề khác liên quan đến gan".
Lưu ý: Nếu nhận thấy da hoặc mắt chuyển vàng, đặc biệt khi đi kèm nước tiểu sẫm màu hoặc phân bạc màu, bạn cần nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc y tế.
4. Sưng phù chân, mắt cá chân hoặc bụng
Tình trạng sưng phù có thể xuất hiện khi bệnh gan tiến triển giai đoạn muộn, ảnh hưởng đến khả năng điều hòa dịch và protein của cơ thể.
Bạn có thể nhận thấy mắt cá chân và hai chân bị sưng. Ở những trường hợp nặng hơn, dịch có thể tích tụ trong ổ bụng, khiến bụng phình to rõ rệt. Tình trạng này được gọi là cổ trướng.
Những triệu chứng trên có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm các bệnh lý về tim, thận và những vấn đề sức khỏe khác. Tuy nhiên, ở người đã mắc bệnh gan, tình trạng sưng phù mới xuất hiện hoặc ngày càng tăng cần được bác sĩ đánh giá.
Tình trạng bụng đột ngột sưng to hoặc sưng đáng kể không nên mặc định là do tăng cân đơn thuần.
5. Dễ bị bầm tím hoặc chảy máu
Một lá gan khỏe mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất các protein tham gia vào quá trình đông máu.
Khi gan bị tổn thương nghiêm trọng, khả năng sản xuất một số protein này của cơ thể có thể bị suy giảm. Điều đó khiến một người dễ bị bầm tím hơn hoặc chảy máu lâu cầm hơn bình thường.
Vì vậy, nếu thường xuyên xuất hiện các vết bầm tím không rõ nguyên nhân, chảy máu cam hoặc những biểu hiện chảy máu bất thường khác, bạn nên trao đổi với bác sĩ.
Những triệu chứng này không đồng nghĩa chắc chắn với việc bệnh gan nhiễm mỡ đã tiến triển nặng, nhưng cần được kiểm tra thay vì bỏ qua.
Vì sao gan nhiễm mỡ có thể trở thành bệnh nghiêm trọng?
Gan nhiễm mỡ không phải lúc nào cũng tiến triển nặng hơn. Với nhiều người, thay đổi lối sống và kiểm soát các bệnh lý nền có thể giúp ngăn ngừa tổn thương gan tiếp tục diễn tiến.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Dhamija nhấn mạnh: "Một số người có thể phát triển tình trạng viêm và tổn thương gan. Điều này cuối cùng có thể dẫn đến xơ hóa, khi mô sẹo tích tụ trong gan. Tình trạng xơ hóa tiến triển, được gọi là xơ gan, có thể ảnh hưởng vĩnh viễn đến chức năng gan và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng".
Điều quan trọng cần lưu ý là chỉ dựa vào triệu chứng không thể xác định bệnh gan nhiễm mỡ có đang trở nặng hay không.
Tổn thương gan nghiêm trọng đôi khi vẫn có thể xảy ra dù người bệnh có rất ít hoặc thậm chí không xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Bác sĩ kiểm tra bệnh gan nhiễm mỡ tiến triển bằng cách nào?
Nếu mắc gan nhiễm mỡ, bác sĩ có thể sử dụng các xét nghiệm máu, chẳng hạn xét nghiệm SGOT, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh và những đánh giá khác để theo dõi tình trạng gan.
Các xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan có thể cung cấp những thông tin hữu ích, trong khi siêu âm hoặc các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác giúp đánh giá tình trạng của gan.
Tùy thuộc vào các yếu tố nguy cơ của từng người, bác sĩ cũng có thể chỉ định những xét nghiệm giúp ước tính mức độ xơ hóa gan.
Việc theo dõi sức khỏe định kỳ đặc biệt quan trọng đối với những người mắc các bệnh lý như béo phì, tiểu đường type 2 hoặc mỡ máu cao, bởi đây đều là những yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tiến triển của bệnh gan nhiễm mỡ.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Onlymyhealth)
