"Làm nghề này giờ còn ai làm nữa đâu?" – đó là câu nhiều người nghe thấy khi quyết định học may, sửa đồ điện, làm bánh hay cắt tóc ở tuổi ngoài 30, thậm chí sau khi nghỉ việc văn phòng.
Nhưng thực tế vài năm gần đây lại cho thấy điều ngược lại: Khi chi phí sống tăng cao, thị trường lao động cạnh tranh mạnh và nhiều ngành nghề "hot" liên tục biến động, không ít người bắt đầu quay về với những nghề tưởng cũ. Điều đáng nói là nhiều nghề trong số đó không giúp giàu nhanh, nhưng lại mang đến một thứ ngày càng quý: thu nhập ổn định và khả năng tự chủ lâu dài.
Đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội hay TP.HCM, nhu cầu dịch vụ đời sống vẫn luôn tồn tại, bất kể kinh tế lên hay xuống.
1. Nghề may đo - sửa quần áo: Ít người trẻ làm nhưng khách lúc nào cũng có
Nhiều năm trước, nghề may từng bị xem là "lỗi thời" khi quần áo bán sẵn ngày càng rẻ. Nhưng vài năm gần đây, xu hướng tiêu dùng tiết kiệm và tối ưu chi tiêu khiến dịch vụ sửa đồ, lên gấu quần, bóp eo vá áo… quay trở lại mạnh mẽ.
Chị Hương (43 tuổi, Hà Nội) từng nghỉ việc tại một cửa hàng mỹ phẩm sau dịch. Không xin được công việc phù hợp, chị học sửa quần áo tại một lớp nghề gần nhà với học phí khoảng vài triệu đồng.
Ban đầu chỉ nhận sửa đồ cho hàng xóm, nhưng sau gần một năm, lượng khách quen tăng dần vì "đồ sửa cẩn thận và lấy nhanh". Hiện mỗi tháng chị kiếm khoảng 12–15 triệu đồng, cao điểm cuối năm còn nhiều hơn.
Điểm đặc biệt của nghề này là vốn thấp, có thể làm tại nhà và khách hàng khá ổn định. Nhiều người trẻ hiện nay cũng bắt đầu chuộng sửa đồ thay vì bỏ đi như trước.
2. Nghề cắt tóc - làm nail: Không mới nhưng chưa bao giờ hết nhu cầu
Đây là nhóm nghề nhiều người nghĩ đã "bão hòa", nhưng thực tế thị trường vẫn rất rộng, đặc biệt ở khu dân cư đông đúc.
Một tiệm nail nhỏ hoặc salon tóc quy mô vừa hiện nay không nhất thiết phải nằm ở mặt phố lớn. Nhiều người mở tại nhà, nhận khách quen, kết hợp bán thêm mỹ phẩm hoặc livestream cũng đủ duy trì thu nhập đều.
Điểm đáng chú ý là nhóm khách trung niên đang tăng mạnh. Họ có xu hướng ưu tiên nơi làm quen thuộc, giá hợp lý, phục vụ kỹ hơn thay vì các chuỗi lớn đông đúc.
Không ít phụ nữ sau tuổi 40 chọn học nail hoặc gội đầu dưỡng sinh như một cách tạo nghề tay trái. Chi phí học không quá cao, thời gian học ngắn và dễ bắt đầu từ quy mô nhỏ.
3. Nghề sửa đồ điện - điện lạnh: Càng thiếu người càng dễ có việc
Trong khi nhiều người đổ xô vào các công việc online, nghề sửa điện dân dụng, máy giặt, điều hòa hay tủ lạnh lại rơi vào tình trạng thiếu nhân lực.
Một thợ sửa điện lạnh có tay nghề hiện nay gần như không thiếu việc vào mùa hè. Nhiều gia đình sẵn sàng trả phí cao hơn để được sửa nhanh và đúng bệnh.
Anh Nam (38 tuổi, TP.HCM) từng làm shipper trước khi chuyển sang học điện lạnh tại trung tâm dạy nghề. Sau khoảng 8 tháng học và đi theo thợ chính, anh bắt đầu tự nhận khách.
"Cái nghề này không hào nhoáng, nhưng khách gọi đều. Quan trọng là làm uy tín, đừng chặt chém", anh nói.
Điều thú vị là đây là nghề khó bị thay thế bởi AI hay công nghệ. Máy móc càng nhiều thì nhu cầu sửa chữa càng tăng.
4. Nghề làm đồ ăn sáng - bán mang đi: Nhỏ nhưng xoay dòng tiền rất nhanh
Nhiều người từng nghĩ bán đồ ăn sáng là nghề "vất vả mà lời ít", nhưng hiện nay mô hình bán nhỏ, tối ưu chi phí lại đang giúp khá nhiều gia đình có dòng tiền ổn định.
Một xe xôi, bánh mì, bún riêu hay cơm nắm gần khu văn phòng nếu duy trì khách quen tốt có thể đạt doanh thu đáng kể mỗi ngày.
Điểm khác của thế hệ bán hàng mới là họ biết tận dụng mạng xã hội, app giao đồ ăn và làm thương hiệu cá nhân. Có người chỉ bán 2–3 món nhưng tập trung vào chất lượng, hình ảnh sạch sẽ và giao nhanh.
Không ít cặp vợ chồng chọn mô hình này thay vì tiếp tục bám các công việc thu nhập bấp bênh.
5. Nghề chăm sóc người già - trẻ nhỏ: Cầu đang tăng rất nhanh
Khi dân số già hóa và các gia đình bận rộn hơn, nhu cầu thuê người chăm người cao tuổi, hỗ trợ sinh hoạt hoặc trông trẻ theo giờ tăng mạnh.
Đây là công việc từng bị xem là "lao động phổ thông", nhưng hiện nay nhiều gia đình sẵn sàng trả mức lương khá tốt nếu người làm có kỹ năng và sự tin cậy.
Đặc biệt, những người từng có kinh nghiệm chăm sóc gia đình, nuôi con hoặc làm điều dưỡng có lợi thế lớn.
Một số trung tâm hiện còn đào tạo thêm kỹ năng sơ cứu, dinh dưỡng, giao tiếp với người già… để nâng mức thu nhập cho người lao động.
Nghề cũ không đáng sợ bằng việc không có kỹ năng thực tế
Nhiều người từng nghĩ chỉ những ngành nghề hiện đại, nhiều công nghệ mới kiếm được tiền. Nhưng vài năm gần đây, thị trường bắt đầu thay đổi.
Không ít công việc văn phòng cạnh tranh khốc liệt, thu nhập giảm hoặc dễ bị thay thế. Trong khi đó, những nghề "tay làm thật" lại âm thầm sống khỏe vì nhu cầu đời sống chưa bao giờ biến mất.
Điểm chung của những nghề này là:
- Khó thất nghiệp hoàn toàn
- Có thể bắt đầu với số vốn không quá lớn
- Dễ làm tự do hoặc tự mở nhỏ
- Thu nhập tăng dần theo tay nghề và khách quen
Quan trọng hơn, đây là kiểu nghề càng làm càng có kinh nghiệm – thứ mà nhiều ngành "hot trend" chưa chắc giữ được lâu dài.
Có thể chúng không giúp giàu nhanh sau vài tháng. Nhưng trong thời buổi nhiều người loay hoay vì công việc thiếu ổn định, một nghề đủ nuôi sống bản thân bền vững đôi khi lại là lựa chọn thực tế nhất.