Bệnh nhân H.V.V (45 tuổi) trú tại Yên Phong, Bắc Ninh, đến viện trong tình trạng cấp cứu vết thương hở, khuyết toàn bộ phần mềm môi trên.
Theo hồ sơ bệnh án, sau một cuộc xô xát đỉnh điểm tại nhà, ông V đã bị người em họ tấn công. Đáng sợ hơn, đối phương đã dùng răng cắn mất một mảnh môi lớn của nạn nhân. Do xảy ra trong lúc hoảng loạn, mảnh môi rời đã không thể tìm thấy để nối lại.
TS.BS Nguyễn Đình Minh - Trưởng Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo Bệnh viện Đại học Y Dược (Cơ sở Linh Đàm) - cho biết, bệnh nhân vào viện trong tình trạng khuyết môi đỏ rộng khoảng 3cm, kèm khuyết một phần môi trắng kích thước khoảng 3 x 1 cm. Đây là tổn thương phức tạp do mất nhiều phần môi đỏ, biến dạng môi và ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng khép miệng, phát âm, ăn nhai và thẩm mỹ khuôn mặt nếu không được tái tạo phù hợp.
Vết thương do người cắn là một dạng tổn thương rất đặc biệt và “bẩn” tương đương với vết thương do súc vật cắn, có nguy cơ nhiễm trùng cực cao.
Để xử lý tối ưu cho ông V, các bác sĩ đã quyết định sử dụng kỹ thuật tạo hình bằng vạt Abbe. Vạt được thiết kế từ môi đối diện nhằm tái tạo phần môi đỏ và phục hồi liên tục cơ vòng môi. Sau phẫu thuật, môi được tái lập tương đối cân đối, đảm bảo chức năng và cải thiện rõ rệt thẩm mỹ khuôn mặt.
Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Tuấn, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ và Tái tạo Bệnh viện Đại học Y Dược (Cơ sở Linh Đàm), trong thời gian chờ đợi vạt môi sống, bệnh nhân phải đối mặt với nhiều hạn chế sinh hoạt. Vì hai môi bị khâu dính nên bệnh nhân gần như không thể há miệng. "Những ngày đầu, chúng tôi phải nuôi ăn qua sonde (ống thông). Sau đó mới có thể chuyển sang ăn thìa hoặc bơm qua kẽ răng." - bác sĩ chia sẻ.
Bác sĩ Tuấn khuyến cáo: “Trong các vụ bạo lực, tổn thương do người cắn thường gặp nhất là mất tai, mất môi hoặc một phần mũi. Nếu chẳng may gặp tai nạn này, việc quan trọng nhất là tìm lại mảnh môi, tai bị rời, bảo quản đúng cách để tăng cơ hội nối lại thành công. Nếu không tìm thấy mảnh rời, bệnh nhân cần được đưa đến các cơ sở có chuyên khoa Phẫu thuật Tạo hình càng sớm càng tốt để được xử lý đúng quy trình chuyên môn”.
Hướng dẫn xử lý khi bị cắn
Vết thương do người cắn thường tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn rất cao, thậm chí cao hơn cả động vật. Vì vậy, quy trình sơ cứu cần tuân thủ các bước nghiêm ngặt sau:
- Trước hết, cần rửa sạch vết thương và cầm máu tại chỗ.
- Để hở vết thương: Tuyệt đối không được khâu kín hay băng bó quá chặt ngay từ đầu. Việc bịt kín vết thương sẽ tạo môi trường yếm khí, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và dẫn đến nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng.
- Nếu bị chó/mèo cắn, ưu tiên hàng đầu là tiêm phòng dại. Tuy nhiên, với vết thương do người cắn, việc làm sạch kỹ lưỡng và để hở vết thương thường là yêu cầu tiên quyết và quan trọng nhất.
- Dù không lo ngại về bệnh dại, bệnh nhân vẫn nên cân nhắc việc tiêm phòng uốn ván hoặc kiểm tra các bệnh truyền nhiễm qua đường máu nếu vết cắn sâu và đối tượng cắn có nguy cơ cao.