Giăng bẫy
Khi nhu cầu du lịch, nghỉ dưỡng bước vào giai đoạn cao điểm, không gian mạng cũng trở thành "mảnh đất màu mỡ" để các đối tượng lừa đảo dựng lên hàng loạt chiêu trò nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân.
Từ các tour du lịch giá rẻ, combo nghỉ dưỡng ưu đãi đến vé máy bay, phòng khách sạn "siêu hời", nhiều du khách đã trở thành nạn nhân chỉ sau vài cú nhấp chuột và một lần chuyển khoản.
Dù không phải thủ đoạn mới và đã được cơ quan chức năng nhiều lần cảnh báo, song các chiêu trò này vẫn liên tục biến tướng với những kịch bản ngày càng tinh vi, đánh trúng tâm lý muốn săn ưu đãi và sự chủ quan của người dùng.
Thực tế ghi nhận của Người Đưa Tin cho thấy, không ít người dân đã sập bẫy những fanpage giả mạo khách sạn, khu nghỉ dưỡng hoặc đơn vị lữ hành, bị chiếm đoạt từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng chỉ trong thời gian ngắn.
Mới đây, bạn L.T.M.L (Tp.HCM) đã trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo đặt phòng khách sạn trực tuyến với số tiền bị chiếm đoạt lên tới hơn 90 triệu đồng.
Chia sẻ với phóng viên, L. cho biết cuối tháng 5 vừa qua, gia đình chị có kế hoạch du lịch Đà Lạt trong 4 ngày 3 đêm. Trong quá trình tìm kiếm nơi lưu trú trên mạng xã hội, cô tiếp cận một fanpage mang tên "Park Hotel Dalat".
Các đối tượng sử dụng chung kịch bản "đặt cọc - hoàn tiền" để dẫn dụ nạn nhân chuyển khoản nhiều lần (Ảnh: NVCC).
Theo L., cô phát hiện có nhiều fanpage cùng sử dụng tên khách sạn này. Tuy nhiên, một fanpage nổi bật hơn cả nhờ lượng tương tác lớn với hàng nghìn lượt thích, bình luận và chia sẻ.
"Thấy có nhiều fanpage cùng tên nên tôi cũng cẩn thận tìm hiểu trước khi liên hệ. Nhưng trang này có rất nhiều tương tác, bình luận và cả những tài khoản xác nhận là fanpage chính thức của khách sạn. Mọi thứ nhìn rất thật nên tôi hoàn toàn tin tưởng", chị L. chia sẻ.
Sau khi trao đổi về nhu cầu lưu trú, phía fanpage gửi thông tin phòng nghỉ và yêu cầu chuyển khoản 1,8 triệu đồng tiền cọc để giữ phòng.
Tin rằng mình đang giao dịch với khách sạn thật, L. nhanh chóng chuyển tiền. Thế nhưng ngay sau đó, fanpage bất ngờ thông báo giao dịch chưa được ghi nhận với lý do người chuyển khoản quên ghi nội dung chuyển tiền.
"Tôi bắt đầu lo lắng vì tiền đã chuyển đi nhưng bên kia báo chưa nhận được. Họ nói chỉ cần chuyển lại đúng cú pháp thì sẽ hoàn trả khoản tiền trước đó nên tôi làm theo", L. nhớ lại.
Từ đây nạn nhân từng bước rơi vào kịch bản lừa đảo được dàn dựng sẵn. Các đối tượng yêu cầu cô cung cấp số tài khoản ngân hàng, số điện thoại và thông tin cá nhân với lý do hỗ trợ hoàn tiền. Sau đó chúng gửi hình ảnh thông báo "giao dịch không thành công" và hướng dẫn cô nhập mã xác thực VNPay để nhận lại tiền.
"Nghĩ rằng đây chỉ là thủ tục xác minh bình thường, tôi làm theo hướng dẫn. Họ liên tục gọi điện thúc giục nói giao dịch đang bị treo và phải thao tác thật nhanh nếu không sẽ mất tiền", L. cho biết.
Các đối tượng hướng dẫn nạn nhân xác thực VNPay, từ đó chiếm quyền thực hiện giao dịch và rút sạch tiền trong tài khoản (Ảnh:NVCC).
Theo lời kể của nạn nhân, các đối tượng hướng dẫn rất chi tiết từng bước trên ứng dụng ngân hàng từ xác thực khuôn mặt, nhập mã OTP đến xác nhận giao dịch.
Chỉ đến khi mọi việc đã quá muộn, cô mới nhận ra dãy số được các đối tượng gửi không phải mã hoàn tiền như chúng giới thiệu mà thực chất là số tiền cần xác nhận để chuyển ra khỏi tài khoản.
"Mọi thứ diễn ra rất nhanh, họ liên tục tạo cảm giác khẩn cấp khiến tôi chỉ tập trung vào việc lấy lại khoản tiền cọc ban đầu mà không đủ tỉnh táo để kiểm tra giao dịch", L. nói.
Đánh trúng tâm lý muốn lấy lại số tiền đã mất, nhóm lừa đảo tiếp tục dựng lên lý do "hệ thống bị lỗi", "tiền đang bị treo" và yêu cầu thực hiện thêm nhiều giao dịch khác để khắc phục. Số tiền ở mỗi lần chuyển sau đều tăng lên.
"Càng mất tiền, tôi càng nghĩ phải làm theo để lấy lại những khoản đã chuyển trước đó. Lúc ấy tôi hoàn toàn tin rằng mình đang làm việc với bộ phận hỗ trợ của khách sạn", L. chia sẻ.
Bằng kịch bản lừa đảo được chuẩn bị kỹ lưỡng cùng hàng loạt cuộc gọi hối thúc liên tục, các đối tượng đã chiếm đoạt của L. hơn 90 triệu đồng.
Chỉ đến khi tài khoản gần như cạn sạch và những cuộc gọi liên tục từ phía "nhân viên hỗ trợ" bất ngờ chấm dứt, chị L. mới bắt đầu nghi ngờ. Cô lập tức gọi điện và nhắn tin để liên hệ lại, nhưng không nhận được bất kỳ phản hồi nào. Kiểm tra lại cuộc trò chuyện, L. phát hiện fanpage trước đó đã chặn liên lạc.
"Lúc ấy tôi thực sự chết lặng vì biết mình đã bị lừa", L. kể. Hiện vụ việc đã được nạn nhân trình báo cơ quan chức năng để phục vụ công tác điều tra, xử lý theo quy định.
Từng bước chiếm đoạt
Một trường hợp khác cũng xảy ra với những chiêu thức quen thuộc. Dù đã chủ động tìm hiểu thông tin trước khi giao dịch, bạn T.M.C (Tp.HCM) vẫn trở thành nạn nhân của một vụ lừa đảo đặt phòng trực tuyến.
Theo chia sẻ của C., để chuẩn bị cho chuyến du lịch Đà Nẵng vào giữa tháng 5, cô đã tìm kiếm thông tin lưu trú trên Facebook và tiếp cận một fanpage quảng bá dự án khách sạn cao cấp. Fanpage này có giao diện chuyên nghiệp, hình ảnh được đầu tư bài bản, lượng tương tác lớn và hiển thị dấu tích xanh nên tạo được sự tin tưởng.
"Tôi nghĩ mình đã khá cẩn thận. Fanpage có tích xanh, lượng tương tác cao, thông tin giới thiệu rất đầy đủ. Nhân viên tư vấn phản hồi nhanh, trao đổi chuyên nghiệp nên tôi hoàn toàn không nghĩ đó là một trang giả mạo", C. kể.
Sau khi tư vấn về hạng phòng và các chương trình ưu đãi, phía fanpage thông báo khách hàng sẽ được giảm giá khoảng 30% nếu đặt cọc sớm. Tin tưởng đây là chương trình khuyến mại chính thức, chị C. đã chuyển hơn 3 triệu đồng theo hướng dẫn để giữ chỗ.
Tuy nhiên, ngay sau khi nhận được tiền đặt cọc, phía bên kia bất ngờ thông báo giao dịch chưa hợp lệ với lý do người chuyển khoản ghi thiếu nội dung. Các đối tượng sau đó gửi cho chị C. một đường link được giới thiệu là cổng thanh toán trực tuyến hỗ trợ hoàn tiền và yêu cầu thực hiện một số thao tác xác thực để nhận lại khoản tiền đã chuyển.
"Lúc đó tôi chỉ nghĩ mình đang làm theo hướng dẫn của bộ phận chăm sóc khách hàng để lấy lại tiền cọc. Mọi thứ diễn ra rất nhanh, họ liên tục giải thích đây là lỗi hệ thống và yêu cầu tôi thao tác ngay để tránh giao dịch bị treo", chị C. cho biết.
Nhiều fanpage giả mạo được đầu tư chuyên nghiệp, có tích xanh và lượng tương tác lớn để tạo lòng tin với du khách (Ảnh:NVCC).
Điểm chung trong các vụ việc là các đối tượng đều dành nhiều thời gian xây dựng lòng tin trước khi dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền.
Thay vì sử dụng những tài khoản sơ sài như trước đây, nhiều đối tượng đầu tư lập fanpage và website có giao diện gần giống các khách sạn, resort hoặc doanh nghiệp lữ hành chính thống.
Tên miền, logo, hình ảnh, thông tin liên hệ và cách thức tư vấn đều được thiết kế bài bản nhằm tạo cảm giác đây là đơn vị kinh doanh thật. Không ít trang còn sở hữu dấu tích xanh hoặc lượng tương tác lớn, khiến người dùng khó phân biệt thật - giả.
Ngoài ra, các đối tượng thường xuyên đăng tải các chương trình khuyến mại hấp dẫn trên mạng xã hội và các hội nhóm du lịch, liên tục nhấn mạnh tình trạng "sắp hết phòng", "chỉ còn vài suất cuối cùng" để tạo tâm lý khan hiếm và thúc ép khách hàng nhanh chóng chuyển tiền đặt cọc.
Khi tiền đã được chuyển, những lý do như ghi sai nội dung, lỗi hệ thống, giao dịch bị treo hoặc cần xác thực để hoàn tiền tiếp tục được đưa ra nhằm dẫn dụ nạn nhân thực hiện thêm các thao tác khác. Đến khi phát hiện bị lừa, nhiều người không còn liên lạc được với các fanpage hoặc website đã giao dịch trước đó.
Ông Phạm Anh Vũ - Phó Tổng Giám đốc Công ty Du lịch Việt cho biết hiện nay phần lớn du khách có thói quen tìm kiếm thông tin du lịch trên các nền tảng trực tuyến như Google, Facebook, TikTok, Zalo hoặc các hội nhóm chia sẻ kinh nghiệm trước khi quyết định đặt dịch vụ.
Theo ông Vũ, sự thuận tiện của môi trường số cũng vô tình tạo điều kiện để các đối tượng lừa đảo lợi dụng. Nhiều quảng cáo được thiết kế hấp dẫn với các thông điệp như "thanh lý tour gấp", "ưu đãi giới hạn", "chỉ còn vài chỗ cuối cùng" nhằm tạo tâm lý khan hiếm và thúc ép khách hàng nhanh chóng chuyển tiền đặt cọc.
Đáng lo ngại, dù các hình thức lừa đảo này không còn mới và đã được cơ quan chức năng nhiều lần cảnh báo vẫn có không ít người trở thành nạn nhân.
Theo phản ánh từ nhiều du khách, họ đã chủ động kiểm tra thông tin trước khi giao dịch nhưng vẫn khó phân biệt đâu là kênh chính thức bởi các fanpage, website giả mạo ngày càng được đầu tư chuyên nghiệp.
Các doanh nghiệp du lịch cũng thừa nhận đây là vấn đề nhức nhối. Theo đại diện nhiều đơn vị lữ hành, việc các khách sạn, khu nghỉ dưỡng và cơ sở lưu trú cho phép nhiều đại lý cùng phân phối sản phẩm đang tạo ra khoảng trống để các đối tượng xấu lợi dụng.
Trong khi các thương hiệu lớn có nguồn lực đầu tư cho website và hệ thống nhận diện chính thức, nhiều cơ sở lưu trú nhỏ lại chưa chú trọng hoạt động truyền thông số.
Lợi dụng điều này, các đối tượng lừa đảo sẵn sàng chi tiền chạy quảng cáo, đưa các fanpage hoặc website giả mạo xuất hiện ở vị trí nổi bật trên công cụ tìm kiếm và mạng xã hội, khiến người dùng dễ nhầm lẫn với các kênh chính thức.