Đó cũng là câu chuyện của kiến trúc sư Liu Congxiao (Lưu Công Tiêu). Sau nhiều năm làm việc, ông quyết định xây dựng một ngôi nhà nghỉ hưu dành riêng cho bố mẹ trên mảnh đất cũ của gia đình tại vùng Triều Châu, tỉnh Quảng Đông.
Công trình hoàn thành với tổng chi phí khoảng 2 triệu nhân dân tệ (xấp xỉ 7 tỷ đồng).
Một ngôi nhà được thiết kế xoay quanh cuộc sống của người già
Khu đất rộng khoảng 680m² vốn là một vườn khế cũ, nằm cạnh con suối nhỏ và chỉ cách trung tâm thành phố khoảng 10 phút lái xe.
Ngay từ đầu, gia đình không đặt mục tiêu xây một căn nhà thật sang hay thật hiện đại. Điều họ mong muốn là tạo nên một nơi bố mẹ có thể sống lâu dài, khỏe mạnh và luôn cảm thấy vui vẻ mỗi ngày.
Toàn bộ tầng một gần như dành cho sinh hoạt chung với phòng khách, phòng trà, phòng ăn, sân trong, ao nước và nhiều khoảng sân nhỏ đan xen. Đây cũng là nơi hai ông bà dành gần như toàn bộ thời gian trong ngày nên mọi không gian đều được thiết kế bằng phẳng, dễ di chuyển và hạn chế tối đa bậc cấp.
Ngoài cầu thang, ngôi nhà còn được lắp thêm thang máy để việc lên xuống các tầng không còn là trở ngại khi tuổi ngày càng cao.
10 phòng ngủ không phải để ở đông người mà để gia đình luôn có nơi trở về
Điểm đặc biệt của ngôi nhà là có tới 10 phòng ngủ. Thoạt nghe, nhiều người sẽ nghĩ đây là sự lãng phí. Nhưng với người Triều Châu, đây lại là cách gìn giữ nếp sống gia đình.
Con cháu ở xa, người thân ở nước ngoài hay bạn bè cũ đều có thể về ở lại nhiều ngày. Những dịp lễ, Tết hay cuối tuần, cả đại gia đình có thể quây quần trong cùng một mái nhà mà không ai phải đi thuê khách sạn.
Theo kiến trúc sư, bố mẹ ông luôn mong muốn có một nơi để hàng xóm, bạn bè ghé uống trà, trò chuyện bất cứ lúc nào. Vì vậy, phòng khách được đặt ở vị trí trung tâm, kết nối toàn bộ các không gian sinh hoạt, trong khi phòng trà mở rộng nhìn thẳng ra sân và mặt nước.
Ngôi nhà được chia thành hai khu "nhà trên" và "nhà dưới", có hai lối vào riêng dành cho gia chủ và khách, nhưng cuối cùng đều gặp nhau tại phòng khách – như một cách thể hiện tinh thần hiếu khách của người Triều Châu.
Bên ngoài kín đáo, bên trong là cả một khu vườn
Từ ngoài nhìn vào, công trình khá kín với những bức tường bê tông màu xám và hệ gạch thông gió.
Nhưng chỉ cần bước qua cánh cửa tròn truyền thống, không gian lập tức mở ra với sân trong rộng, ao nước nông, các khoảng vườn, hành lang và chòi trà.
Kiến trúc sư lấy cảm hứng từ những ngôi nhà cổ Triều Châu, nơi sân trong luôn là trái tim của cả công trình. Tuy nhiên, thay vì sao chép nguyên bản, ông sử dụng ngôn ngữ kiến trúc hiện đại để tạo nên không gian vừa quen thuộc vừa phù hợp cuộc sống ngày nay.
Những bức tường gạch rỗng được bố trí khắp công trình giúp ánh sáng, gió và không khí lưu thông tự nhiên nhưng vẫn đảm bảo sự riêng tư.
Vật liệu bình dân nhưng phù hợp khí hậu
Toàn bộ ngôi nhà chủ yếu sử dụng bê tông, gạch xanh và gạch xi măng rỗng – những vật liệu phổ biến tại địa phương.
Theo kiến trúc sư, nhà ở nông thôn không cần chạy theo những vật liệu đắt tiền hay các chi tiết trang trí cầu kỳ.
Quan trọng hơn là công trình phải dễ bảo trì, bền vững và phù hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm đặc trưng của miền Nam Trung Quốc.
Hệ tường hai lớp giúp giảm hấp thụ nhiệt vào mùa hè, đồng thời điều hòa độ ẩm trong nhà khi thời tiết thay đổi.
Cửa trượt lớn nối phòng khách với sân trong cũng giúp hai ông bà linh hoạt đóng mở tùy theo thời tiết: mở hoàn toàn khi trời mát để đón gió tự nhiên, hoặc đóng lại vào mùa mưa nhằm hạn chế muỗi.
Cuộc sống nghỉ hưu đúng nghĩa
Sau hơn bốn năm chuyển về đây sinh sống, nhịp sống của hai ông bà gần như đã trở thành một thói quen rất đẹp.
Mỗi sáng, người cha pha trà Kung Fu tiếp khách hoặc trò chuyện với hàng xóm trong gian trà bên bờ nước.
Người mẹ dành phần lớn thời gian chăm sóc khu vườn, cho cá ăn, cắt tỉa cây cối hoặc thu hoạch khế, xoài, sung và hoa sứ trong sân.
Đến cuối tuần hoặc các kỳ nghỉ, con cháu trở về đông đủ. Mọi người cùng chơi bóng bàn, hái khế, nấu ăn và quây quần bên bàn cơm.
Theo kiến trúc sư, điều quý giá nhất của cuộc sống ở quê không phải diện tích ngôi nhà mà là sự kết nối giữa con người với nhau. Ở thành phố, mỗi gia đình thường sống khép kín trong căn hộ riêng. Còn tại vùng quê Triều Châu, hàng xóm cũng là họ hàng hoặc bạn bè thân thiết, khiến cuộc sống giống như một đại gia đình.
Một định nghĩa khác về "nhà sang"
Công trình không gây ấn tượng bằng những bức tường đá cẩm thạch hay nội thất xa xỉ.
Điều khiến nhiều người ngưỡng mộ chính là cách toàn bộ kiến trúc được xây dựng xoay quanh nhu cầu của con người.
Từ sân trong, mặt nước, gian trà, thang máy cho tới những khoảng sân ngập nắng hay 10 phòng dành cho con cháu trở về, mọi chi tiết đều phục vụ một mục đích rất rõ ràng: giúp cha mẹ có một tuổi già an nhiên, vẫn gắn bó với quê hương và luôn sống giữa tiếng cười của gia đình.
Có lẽ, đó cũng chính là định nghĩa về một "ngôi nhà sang trọng" mà nhiều người thực sự mong muốn khi bước vào giai đoạn nghỉ hưu: không phải sự phô trương, mà là một nơi khiến mỗi ngày trôi qua đều đủ bình yên để muốn ở mãi.