Đường hàng không là nguy cơ chính
Ngày 28/1, bà Trần Thanh Thủy, Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng, cho biết virus Nipah được phát hiện lần đầu năm 1999 tại Malaysia, sau đó ghi nhận tại Bangladesh và Ấn Độ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), bệnh xuất hiện rải rác với quy mô nhỏ nhưng tỷ lệ tử vong ở các ca nhập viện có thể từ 40–75%.
Hiện Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc, tuy nhiên trong bối cảnh giao thương, du lịch quốc tế gia tăng, đặc biệt dịp Tết, nguy cơ dịch xâm nhập là có thật và không thể chủ quan, bà Thủy nói.
Ngành y tế Đà Nẵng tăng cường giám sát y tế tại sân bay trong cao điểm đi lại Tết Nguyên đán 2026.
Theo thông tin từ Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) và các bản tin giám sát quốc tế, từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, bang Tây Bengal (Ấn Độ) ghi nhận 5 trường hợp nghi nhiễm virus Nipah, trong đó có 2 ca được xét nghiệm khẳng định bằng RT-PCR tại các phòng xét nghiệm tham chiếu quốc gia.
Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây chủ yếu từ động vật sang người, tại Ấn Độ hiện nay chủ yếu qua dơi ăn quả, thông qua thực phẩm, đồ vật nhiễm virus. Bệnh cũng có thể lây từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của bệnh nhân.
Sau thời gian ủ bệnh khoảng 4 đến 14 ngày, người nhiễm có thể có các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Trường hợp nặng có thể chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, viêm não cấp và nguy cơ tử vong cao.
Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc virus Nipah. Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành y tế, nguy cơ dịch xâm nhập vào Việt Nam, trong đó có Đà Nẵng, chủ yếu qua đường hàng không.
Hiện Việt Nam có nhiều đường bay kết nối với Ấn Độ. Riêng tại Đà Nẵng, dù không có đường bay thẳng từ Ấn Độ đến Đà Nẵng, hành khách vẫn có thể nhập cảnh qua Hà Nội, Tp.HCM hoặc quá cảnh qua nước thứ ba trước khi đến thành phố.
Mức độ nghiêm trọng của ca bệnh do virus Nipah gây ra.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đà Nẵng, cho biết việc hành khách di chuyển nhiều chặng, quá cảnh qua nhiều quốc gia khiến công tác nhận diện tiền sử đi lại và yếu tố dịch tễ gặp không ít khó khăn nếu khai báo y tế không đầy đủ.
"Trong khi Đà Nẵng là trung tâm du lịch, lượng khách ra vào lớn, nguy cơ lây lan từ các trường hợp nhập cảnh mang mầm bệnh, đặc biệt trong giai đoạn ủ bệnh, là điều phải tính đến", ông Vĩnh nói.
Ngành y tế đánh giá nguy cơ xâm nhập qua đường biển và đường bộ hiện ở mức thấp, song đường hàng không vẫn là tuyến cần ưu tiên giám sát chặt chẽ trong giai đoạn này.
Chủ động phòng từ cộng đồng, không hoang mang
Trước nguy cơ trên, Sở Y tế Đà Nẵng đã chỉ đạo CDC thành phố tăng cường kiểm dịch y tế tại cửa khẩu, giám sát chặt hành khách đến từ hoặc có hành trình liên quan đến các khu vực ghi nhận dịch Nipah.
Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, lực lượng y tế sẽ khai thác kỹ lịch sử đi lại, bố trí khu vực cách ly tạm thời tại sân bay, phối hợp xử lý theo đúng quy trình, không áp dụng các biện pháp kiểm soát đại trà khi chưa có chỉ đạo từ Bộ Y tế.
Các cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn cũng được yêu cầu tăng cường phát hiện sớm ca nghi ngờ ngay từ khâu tiếp nhận, đăng ký khám; chuẩn bị đầy đủ phương tiện phòng hộ và thực hiện nghiêm kiểm soát nhiễm khuẩn, tránh lây nhiễm chéo trong bệnh viện.
Đà Nẵng chưa ghi nhận ca mắc virus Nipah, nhưng các phương án ứng phó đã được chuẩn bị sẵn sàng.
Bác sĩ Trần Đình Trung, giảng viên Dịch tễ học, Trường Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng, cho rằng với virus Nipah, yếu tố quan trọng nhất hiện nay là nâng cao nhận thức của cộng đồng.
"Nipah là virus nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, nhưng hoàn toàn có thể hạn chế nguy cơ lây nhiễm nếu người dân chủ động phòng ngừa, ăn uống an toàn, tránh tiếp xúc động vật nguy cơ và và theo dõi sức khỏe kỹ sau khi đi lại, du lịch", bác sĩ Trung nói.
Cũng theo bác sĩ Trung, người dân không nên hoang mang, nhưng tuyệt đối không được chủ quan. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau đầu dữ dội, rối loạn ý thức sau khi trở về từ khu vực có yếu tố nguy cơ, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và khai báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.
Trong khi đó, bác sĩ Vĩnh khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch nếu không cần thiết; thực hiện ăn chín, uống sôi; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi hoặc chim cắn; tránh uống các loại nước nhựa cây chưa qua chế biến. Khi chăm sóc người bệnh nghi ngờ, cần sử dụng khẩu trang, găng tay và rửa tay sát khuẩn sau tiếp xúc.
Ông Vĩnh nhấn mạnh, trong cao điểm Tết, khi nhu cầu đi lại, vui chơi tăng cao, ngành y tế kêu gọi người dân bình tĩnh, chủ động bảo vệ sức khỏe, không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng và phối hợp với cơ quan chức năng khi cần điều tra dịch tễ.