Hôm nay, ngày 1/1/2026, hơn 5 triệu hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên cả nước chính thức chuyển từ phương pháp thuế khoán sang phương pháp thuế kê khai, đánh dấu bước thay đổi căn bản trong chính sách quản lý thuế đối với khu vực kinh tế hộ. Theo đó, hộ kinh doanh sẽ tự kê khai, tự xác định doanh thu và số thuế phải nộp, thay cho cơ chế cơ quan thuế ấn định mức khoán như trước đây.
Theo Cục Thuế, việc chuyển từ phương pháp khoán sang kê khai là bước đi tất yếu nhằm tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển bền vững hơn, tiếp cận được với tín dụng, các chuỗi cung ứng và những cơ hội kinh doanh chính quy. Phương pháp kê khai không chỉ thay đổi cách tính thuế mà còn góp phần chuẩn hóa hoạt động của hộ kinh doanh theo hướng minh bạch và chuyên nghiệp hơn.
Khi chuyển sang nộp thuế theo phương pháp kê khai, hộ kinh doanh thực hiện kê khai thuế hàng tháng hoặc hàng quý dựa trên sổ sách kế toán, hóa đơn và chứng từ hợp lệ. Việc ghi nhận đầy đủ doanh thu và chi phí giúp hoạt động kinh doanh tuân thủ đúng quy định của pháp luật về kế toán và thuế. Đồng thời, việc sử dụng hóa đơn điện tử được đánh giá là mang lại nhiều lợi ích, từ việc tăng uy tín với khách hàng trong môi trường kinh doanh hiện đại đến việc hạn chế rủi ro pháp lý và hỗ trợ công tác quản lý thuế hiệu quả hơn.
Cơ quan thuế cũng cho biết, một trong những điểm đáng chú ý của phương pháp kê khai là giúp hộ kinh doanh chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế. Hộ kinh doanh tự xác định số thuế phải nộp trên cơ sở doanh thu thực tế phát sinh, không còn phụ thuộc vào doanh thu ước tính của các năm trước hay mức khoán do cơ quan thuế xác định. Trong trường hợp hoạt động kinh doanh gặp khó khăn do biến động thị trường, hộ kinh doanh có thể kê khai đúng theo thực tế phát sinh mà không bị ấn định thuế như trước đây.
Việc kê khai đầy đủ sổ sách kế toán cũng giúp hộ kinh doanh dễ dàng chứng minh doanh thu, chi phí và lợi nhuận với ngân hàng hoặc các đối tác. Nhờ đó, quá trình vay vốn, huy động nguồn lực đầu tư hoặc mở rộng quy mô hoạt động trở nên thuận lợi hơn. Đồng thời, việc tuân thủ các yêu cầu về kế toán và hóa đơn cũng tạo điều kiện cho hộ kinh doanh mở rộng chi nhánh, tìm kiếm và hợp tác với các đối tác kinh doanh mới.
Theo đánh giá của cơ quan quản lý, việc chuyển sang phương pháp kê khai doanh thu, sử dụng hóa đơn điện tử và quản lý dòng tiền qua tài khoản ngân hàng cũng tạo ra áp lực tích cực để hộ kinh doanh nâng cấp năng lực quản trị, chuyên nghiệp hóa hoạt động, từ đó từng bước chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp chính quy. Khi đó, hộ kinh doanh có thể tiếp cận các nguồn vốn lớn hơn, tham gia sâu hơn vào các chuỗi cung ứng và hướng tới phát triển bền vững trong dài hạn.
Cục Thuế cho biết thêm, khi khu vực hộ kinh doanh thực hiện kê khai doanh thu thực tế và sử dụng hóa đơn điện tử, cơ quan quản lý sẽ có được bức tranh đầy đủ, chính xác và minh bạch hơn về hoạt động của khu vực kinh tế này. Đây là cơ sở quan trọng để Nhà nước xây dựng và điều chỉnh các chính sách hỗ trợ, phát triển kinh tế tư nhân dựa trên dữ liệu thực, thay vì chỉ dựa vào ước tính hoặc mô hình hóa thiếu dữ liệu đầu vào như trước.