Dự án đầu tư khai thác khoáng sản quặng sắt tại mỏ sắt Quý Xa (xã Văn Bàn, tỉnh Lào Cai) đang bước vào giai đoạn hoàn thiện các thủ tục môi trường và chuẩn bị khai thác công nghiệp.
Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường lập tháng 5/2026, đây là một trong những mỏ sắt có quy mô tài nguyên và trữ lượng lớn nhất cả nước, đóng vai trò quan trọng đối với chuỗi cung ứng nguyên liệu cho ngành luyện kim Việt Nam.
Kết quả thăm dò và đánh giá địa chất cho thấy mỏ Quý Xa sở hữu tổng trữ lượng được công nhận ở các cấp 121 và 122 đạt khoảng 115,5 triệu tấn quặng, bao gồm hơn 108,2 triệu tấn quặng gốc và khoảng 7,3 triệu tấn quặng deluvi. Ngoài ra, khu vực mỏ còn có hơn 6,4 triệu tấn tài nguyên khoáng sản ở các cấp dự báo 221, 222 và 333.
Sau quá trình khai thác nhiều năm trước đây, phần trữ lượng địa chất còn lại trong phạm vi khai trường được xác định khoảng 81,84 triệu tấn. Trong đó, quặng gốc còn khoảng 79,19 triệu tấn và quặng deluvi khoảng 2,64 triệu tấn. Đây là nguồn tài nguyên có giá trị kinh tế rất lớn trong bối cảnh nhu cầu quặng sắt phục vụ sản xuất thép trong nước tiếp tục tăng cao.
Trữ lượng đưa vào thiết kế khai thác ước đạt hơn 73,2 triệu tấn, với công suất dự kiến 5 triệu tấn quặng mỗi năm và thời gian khai thác khoảng 15 năm 8 tháng.
Theo phương án thiết kế được cập nhật trong báo cáo, dự án sẽ tổ chức khai thác lộ thiên kết hợp hệ thống nghiền, sàng và tuyển quặng hiện đại. Công suất thiết kế của dây chuyền đạt khoảng 1,375 triệu tấn quặng nguyên khai mỗi năm. Sau quá trình chế biến, sản phẩm được phân thành các nhóm quặng tinh kích cỡ 10-50 mm, 0-10 mm và dưới 0,2 mm để phục vụ các nhu cầu khác nhau của ngành luyện kim.
Ở giai đoạn triển khai mới, chủ đầu tư dự kiến tiếp tục đầu tư các hạng mục khai trường, tuyến vận tải nội bộ, hệ thống nghiền sàng, hồ lắng quặng đuôi, khu phụ trợ và các công trình bảo vệ môi trường. Báo cáo cũng tính toán nhu cầu lao động khoảng 492 người trong giai đoạn vận hành, qua đó tạo thêm việc làm và nguồn thu ngân sách cho địa phương.
Từ năm 2007, Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp giấy phép khai thác mỏ sắt Quý Xa cho Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM). Đây là liên doanh giữa phía Việt Nam và Trung Quốc để khai thác mỏ Quý Xa và cung cấp nguyên liệu cho Nhà máy Gang thép Lào Cai.
Sau khi giấy phép hết hạn vào cuối năm 2020, Chính phủ từng cho phép VTM khai thác tạm thời từng năm để duy trì hoạt động Nhà máy Gang thép Lào Cai.
Theo các thông tin công bố gần đây, đối tác Trung Quốc đã rút khỏi liên doanh VTM. Thay vào đó là Công ty CP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ Đô, doanh nghiệp có vốn điều lệ 1.200 tỷ đồng.
Đáng chú ý, cơ cấu cổ đông sáng lập của doanh nghiệp này có sự tham gia của: Hòa Phát (40%), ông Trần Đình Long (10%) và ông Trần Đăng Khoa (25%).