Khi chuyên trang ẩm thực quốc tế TasteAtlas công bố danh sách 100 món ăn đường phố hấp dẫn nhất châu Á, nhiều người không bất ngờ khi Việt Nam góp mặt với những cái tên quen thuộc như phở hay bánh mì. Thế nhưng, điều khiến không ít độc giả phải dừng lại đọc kỹ hơn chính là sự xuất hiện của bánh xèo vốn là một món ăn dân dã, phổ biến từ quán vỉa hè đến chợ quê, với mức giá chỉ từ khoảng 20.000–40.000 đồng/phần, nhưng lại đủ sức đứng chung mâm với những món đường phố nổi tiếng khắp châu lục.
TasteAtlas công bố danh sách 100 món ăn đường phố hấp dẫn nhất châu Á, trong đó sự xuất hiện của bánh xèo vốn là một món ăn dân dã đã khiến nhiều người bất ngờ. (Ảnh: Youtube)
Món ăn "nghe là thấy đói"
Bánh xèo không cần giới thiệu cầu kỳ. Chỉ cần nghe thấy tiếng "xèo xèo" vang lên từ chiếc chảo nóng, mùi bột gạo hòa với nước cốt dừa lan tỏa trong không khí, nhiều người đã cảm thấy bụng cồn cào. Âm thanh ấy không chỉ là tên gọi của món ăn, mà còn là một phần ký ức ẩm thực của nhiều thế hệ người Việt.
Một chiếc bánh xèo đúng điệu thường có lớp vỏ mỏng, vàng ruộm, giòn rụm ở viền, mềm hơn ở phần giữa. (Ảnh: Hướng Nghiệp Á Âu)
Một chiếc bánh xèo đúng điệu thường có lớp vỏ mỏng, vàng ruộm, giòn rụm ở viền, mềm hơn ở phần giữa. Nhân bánh không cầu kỳ nhưng đủ đầy gồm vài con tôm đỏ au, lát thịt ba chỉ, thêm nắm giá đỗ trắng giòn. Khi bánh vừa chín tới, người bán khéo léo gập đôi, nhấc ra khỏi chảo và đặt lên đĩa, sẵn sàng cho thực khách thưởng thức.
Cách ăn tưởng đơn giản mà "khó quên"
Điều làm nên sức hút đặc biệt của bánh xèo nằm ở cách ăn. Bánh không được thưởng thức riêng lẻ mà luôn đi kèm một "mâm" rau sống xanh mướt như xà lách, cải xanh, diếp cá, lá lốt, lá cách, rau thơm… Tùy vùng miền, danh sách rau có thể thay đổi, nhưng điểm chung là sự tươi mới và đa dạng.
Bánh không được thưởng thức riêng lẻ mà luôn đi kèm một "mâm" rau sống xanh mướt. (Ảnh: Vietair)
Thực khách bẻ một miếng bánh, đặt vào lá rau, cuốn gọn rồi chấm vào bát nước mắm pha chua ngọt mặn cay. Trong khoảnh khắc ấy, lớp vỏ bánh giòn tan, vị béo của nước cốt dừa, vị ngọt của tôm thịt, cái tươi mát của rau và vị đậm đà của nước chấm hòa quyện, tạo nên cảm giác "ăn một cuốn là muốn cuốn thêm".
Chính sự tương phản ấy giòn và mềm, béo và thanh, nóng và mát khiến bánh xèo trở thành món ăn dễ gây nghiện, ngay cả với những du khách lần đầu nếm thử ẩm thực Việt.
Rẻ nhưng không "bình thường"
Ở nhiều địa phương, bánh xèo là món ăn quen thuộc đến mức người ta ít khi nghĩ đến giá trị văn hóa hay ẩm thực sâu xa của nó. Một phần bánh xèo có thể chỉ ngang giá một cốc cà phê, nhưng đằng sau mức giá khiêm tốn ấy là cả một câu chuyện về đời sống và thói quen ăn uống của người Việt.
Bánh xèo phản ánh rõ triết lý "ăn theo mùa, ăn theo vùng". (Ảnh: YouTube)
Bánh xèo phản ánh rõ triết lý "ăn theo mùa, ăn theo vùng". Nguyên liệu dễ tìm, gần gũi với nông thôn Việt Nam: gạo xay bột, tôm cá sông nước, rau vườn nhà. Không cần kỹ thuật cầu kỳ, không cần trình bày sang trọng, bánh xèo vẫn chinh phục người ăn bằng sự hài hòa và cân bằng.
Có lẽ chính vì thế, với giới chuyên gia ẩm thực quốc tế, bánh xèo được xem là một trong những đại diện tiêu biểu nhất cho street food Việt Nam, nơi giá trị nằm ở hương vị và trải nghiệm, chứ không phải sự đắt đỏ.
Mỗi vùng một kiểu bánh xèo
Một điểm thú vị khác khiến bánh xèo ghi dấu trên bản đồ ẩm thực châu Á là sự đa dạng vùng miền. Ở miền Tây Nam Bộ, bánh xèo thường to bản, vỏ mỏng, nhiều nhân, ăn kèm cả "rổ" rau sống. Miền Trung lại có bánh xèo nhỏ hơn, giòn hơn, thường ăn cùng bánh tráng và nước chấm đậm vị. Trong khi đó, bánh xèo ở miền Đông Nam Bộ lại thiên về vị béo, đậm đà của nước cốt dừa.
Một điểm thú vị khác khiến bánh xèo ghi dấu trên bản đồ ẩm thực châu Á là sự đa dạng vùng miền. (Ảnh: Hướng Nghiệp Á Âu)
Chỉ từ một món ăn, du khách có thể cảm nhận được sự khác biệt về khí hậu, thổ nhưỡng và khẩu vị của từng vùng. Đây là điều không phải món street food nào cũng làm được.
Vì sao bánh xèo lọt top 100 món ăn đường phố châu Á?
Theo đánh giá của các chuyên trang ẩm thực quốc tế, bánh xèo hội tụ đầy đủ những yếu tố làm nên một món ăn đường phố hấp dẫn: dễ tìm, dễ ăn, giá rẻ, đậm bản sắc và mang tính trải nghiệm cao. Du khách không chỉ "ăn", mà còn được chứng kiến quá trình chế biến ngay trước mắt từ lúc đổ bột, thêm nhân đến khi bánh chín vàng.
Hơn thế, bánh xèo còn kể câu chuyện về đời sống Việt Nam về sự sẻ chia, quây quần. Món ăn này hiếm khi được ăn một mình. Nó thường xuất hiện trong những buổi tụ họp gia đình, bạn bè, nơi mọi người cùng ngồi quanh bàn, vừa cuốn bánh vừa trò chuyện rôm rả.
Với mức giá chỉ vài chục nghìn đồng, bánh xèo không chỉ là món ngon, mà còn là cánh cửa để du khách bước vào thế giới ẩm thực Việt Nam. (Ảnh: BlueStone)
Việc bánh xèo được vinh danh trong danh sách 100 món ăn đường phố hấp dẫn nhất châu Á cho thấy ẩm thực Việt Nam không chỉ được nhớ đến bởi những món "quốc dân" như phở hay bánh mì. Đó còn là những món ăn bình dị, gắn liền với ký ức và sinh hoạt hàng ngày của người dân.
Từ chiếc chảo gang nhỏ bên góc chợ đến bảng xếp hạng ẩm thực quốc tế, hành trình của bánh xèo là minh chứng rõ ràng rằng, đôi khi, chính những món ăn giản dị nhất lại mang theo "hương vị Việt" trọn vẹn nhất. Và với mức giá chỉ vài chục nghìn đồng, bánh xèo không chỉ là món ngon, mà còn là cánh cửa để du khách bước vào thế giới ẩm thực Việt Nam mộc mạc, hài hòa và đầy cuốn hút.