Xuất nhập khẩu tăng tốc, cảng biển hưởng lợi lớn
Theo báo cáo mới công bố của Chứng khoán MB (MBS), tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng tới 25% so với cùng kỳ năm trước. Động lực chính đến từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng "Trung Quốc +1", khi nhiều doanh nghiệp FDI tiếp tục mở rộng sản xuất tại Việt Nam nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn xuất xứ và giảm thiểu rủi ro từ chính sách thuế mới của Mỹ.
Bên cạnh đó, lo ngại về chi phí vận tải và biến động thương mại toàn cầu đã khiến mùa cao điểm xuất khẩu được đẩy lên sớm hơn thường lệ, qua đó thúc đẩy sản lượng container thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam tăng khoảng 10,5% trong 5 tháng đầu năm.
Trong bối cảnh đó, nhóm doanh nghiệp khai thác cảng nước sâu được đánh giá là những đơn vị hưởng lợi lớn nhất.
Gemadept dự báo lãi quý II tăng hơn 160%
MBS dự báo lợi nhuận sau thuế công ty mẹ của Gemadept (HoSE: GMD) trong quý II/2026 sẽ đạt khoảng 1.117 tỷ đồng, tăng tới 164,2% so với cùng kỳ năm trước. Động lực tăng trưởng đến từ việc sản lượng tại cảng nước sâu Gemalink dự kiến tăng khoảng 37%, cùng với việc doanh nghiệp tăng khoảng 10% giá dịch vụ trên toàn hệ thống cảng.
Đáng chú ý, GMD còn dự kiến ghi nhận khoản thu nhập khác khoảng 700 tỷ đồng từ thương vụ hoán đổi cổ phần với CJ Logistics, qua đó giúp lợi nhuận cả năm 2026 có thể đạt khoảng 2.726 tỷ đồng, tăng 55% so với năm trước.
Cảng Hải Phòng hưởng "trái ngọt" từ Lạch Huyện
Tương tự, Cảng Hải Phòng (UPCoM: PHP) được dự báo ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý II đạt khoảng 325 tỷ đồng, tăng 71,1% so với cùng kỳ. Động lực chủ yếu đến từ sự tăng trưởng vượt bậc của bến số 3 và số 4 tại Lạch Huyện.
Theo MBS, trong 5 tháng đầu năm 2026, sản lượng hàng hóa qua hai bến này đạt khoảng 232.500 TEU, tăng gần 14 lần so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, việc hoàn thành dự án nâng cấp luồng hàng hải trước bến cũng giúp cải thiện hiệu suất khai thác tại các cảng Đình Vũ và Tân Vũ.
VSC, HAH chịu áp lực chi phí
Trái ngược với các doanh nghiệp cảng nước sâu, CTCP Container Việt Nam (HoSE: VSC) được dự báo lợi nhuận quý II chỉ đạt khoảng 75 tỷ đồng, giảm 35,5% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ áp lực cạnh tranh khiến doanh nghiệp phải gia tăng chi phí bán hàng, môi giới, đồng thời chi phí tài chính cũng tăng mạnh do mở rộng đầu tư.
Đối với CTCP Vận tải và Xếp dỡ Hải An (HoSE: HAH), lợi nhuận sau thuế công ty mẹ quý II được dự báo giảm khoảng 11%, xuống còn 322 tỷ đồng. Giá nhiên liệu tăng mạnh tiếp tục gây sức ép lên biên lợi nhuận khai thác tàu. Tuy nhiên, việc tái ký hợp đồng thuê tàu với mức giá cao hơn và đóng góp từ tàu mới HaiAn IRIS đã giúp HAH phần nào giảm bớt tác động tiêu cực.
Doanh nghiệp chuyển phát đối diện cú sốc nhiên liệu
Không chỉ vận tải biển, nhóm bưu chính - chuyển phát cũng đang chịu áp lực lớn từ đà tăng của giá nhiên liệu. Mặc dù tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 5 tháng đầu năm tăng 11,8%, tạo điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng sản lượng bưu kiện, nhưng chi phí nhiên liệu lại trở thành yếu tố bào mòn lợi nhuận.
MBS cho biết giá nhiên liệu bình quân trong quý II/2026 đã tăng tới 52,6% so với quý I và tăng gần 60% so với cùng kỳ năm trước. Điều này khiến triển vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp chuyển phát truyền thống trở nên kém tích cực.
Riêng Tổng CTCP Bưu chính Viettel (Viettel Post; HoSE: VTP), lợi nhuận sau thuế quý II được dự báo giảm tới 53,9%, xuống còn khoảng 46 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp được đánh giá có khả năng chống chịu tốt hơn mặt bằng chung nhờ lợi thế quy mô, việc áp dụng phụ phí nhiên liệu và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong vận hành.
Theo MBS, bức tranh lợi nhuận ngành logistics quý II/2026 sẽ tiếp tục cho thấy sự phân hóa mạnh mẽ, với các doanh nghiệp sở hữu cảng nước sâu và hệ sinh thái logistics quy mô lớn duy trì đà tăng trưởng, trong khi các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào chi phí nhiên liệu sẽ tiếp tục đối mặt với những thách thức đáng kể trong phần còn lại của năm 2026.