Lộ trình cấm, hạn chế xe máy xăng
Theo Nghị quyết về vùng phát thải thấp của Luật Thủ đô 2024, được thông qua ngày 26/11/2025 và Chỉ thị số 20 của Chính phủ ngày 12/7/2025, từ ngày 1/7, Hà Nội sẽ thí điểm vùng phát thải thấp tại 9 phường thuộc vành đai 1 (gồm Hai Bà Trưng, Cửa Nam, Hoàn Kiếm, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Tây Hồ).
Để chủ động trong việc đi lại, người dân cần lưu ý vành đai 1 Hà Nội là trục chính đô thị kết nối từ Đông sang Tây với tổng chiều dài 7,2 km, đi qua các tuyến đường, phố tạo thành vòng khép kín sau đây: Trần Khát Chân (từ ngã ba Trần Khát Chân - Nguyễn Khoái), Đại Cồ Việt, Xã Đàn, Ô Chợ Dừa, Đê La Thành, Hoàng Cầu, Cầu Giấy, Đường Bưởi, Lạc Long Quân, Âu Cơ, Nghi Tàm, Yên Phụ, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư, Nguyễn Khoái (đoạn rẽ vào Trần Khát Chân để tạo thành đường vành đai 1 khép kín).
Chi tiết khu vực dự kiến cấm xe máy xăng theo khung giờ tại Hà Nội từ ngày 1/7. Ảnh: VTV.
Tại khu vực tuyến đường này, các quy định hạn chế bao gồm: Cấm hoàn toàn xe máy xăng hoạt động kinh doanh chở khách qua ứng dụng công nghệ; các xe máy xăng cá nhân khác sẽ bị cấm lưu thông tùy theo khu vực hoặc khung giờ/thời điểm; hạn chế, tiến tới cấm ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 lưu thông theo khung giờ/khu vực và cấm xe tải trên 3,5 tấn dùng nhiên liệu hóa thạch đi vào vùng này; thành phố cũng không đầu tư hoặc đăng ký mới các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch khi thải bỏ xe cũ, đặc biệt là xe thuộc sở hữu của tổ chức.
Từ ngày 1/1/2028 vùng LEZ sẽ mở rộng ra toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực từ vành đai 2 trở vào (thuộc 14 phường, xã). Khi đó, số lượng xe máy xăng chịu tác động có thể lên tới hàng triệu chiếc.
Từ ngày 1/1/2030, lệnh hạn chế tiếp tục vươn tới khu vực từ vành đai 3 trở vào (gồm 36 phường, xã). Ngoài ra, toàn bộ xe máy kinh doanh vận tải trên địa bàn phải hoàn tất chuyển đổi xanh trước năm 2030.
Xe máy lưu thông trong khu vực vành đai 1 Hà Nội.
Tại TPHCM, vùng LEZ dự kiến bao trùm các khu vực trung tâm có mật độ dân cư và phương tiện cao nhất gồm: 1, 3, 5, 6, 8, 10, 11, Bình Thạnh, Tân Bình, Tân Phú và Phú Nhuận. Từ 1/7/2027 thành phố bắt đầu kiểm định khí thải xe máy. Từ tháng 9/2027 xe máy không đạt chuẩn Euro 2 sẽ bị cấm vào khu vực LEZ trong hai khung giờ cao điểm (6-9h và 16-19h).
Đến năm 2028, toàn bộ xe máy chạy xăng, dầu tại TPHCM sẽ bị cấm lưu thông trong vùng trung tâm, trừ phương tiện của người khuyết tật. Ô tô không đạt tiêu chuẩn Euro 4 cũng bị cấm vào giờ cao điểm. Đến năm 2030 vùng LEZ sẽ được mở rộng ra khu vực vành đai 1, bao gồm các trục đường lớn như Phạm Văn Đồng, Kha Vạn Cân, quanh sân bay Tân Sơn Nhất, Cách Mạng Tháng Tám , Võ Văn Kiệt....
Người dân cần chuẩn bị gì?
Sự thay đổi này tác động lớn đến thói quen di chuyển hàng ngày, vì vậy người dân cần chủ động thực hiện các giải pháp. Cụ thể, tài xế công nghệ cần lên kế hoạch chuyển đổi xe sớm . Bởi Hà Nội sẽ cấm xe ôm công nghệ chạy xăng vào khu vực 9 phường thuộc Vành đai 1 ngay từ giữa năm 2026, nhóm lao động này cần ưu tiên chuyển đổi phương tiện.
Người dân chưa có điều kiện đổi xe cần chú ý bảo dưỡng xe máy để đảm bảo đạt chuẩn kiểm định khí thải, giúp xe vượt qua kỳ kiểm định khí thải bắt đầu từ tháng 7/2027 nếu muốn vào trung tâm trong giờ cao điểm.
Người dân cần tăng cường bảo dưỡng xe máy xăng dầu nếu chưa có điều kiện chuyển đổi sang xe điện. Ảnh: Minh Hiếu.
Theo đề xuất, cá nhân và hộ gia đình được hỗ trợ một phần chi phí mua xe mới, miễn giảm lệ phí trước bạ, phí đăng ký và kiểm định lần đầu, do đó người dân cần tận dụng chính sách hỗ trợ tài chính để mua xe mới khi có ưu đãi.
Người dân cần làm quen, sử dụng hệ thống giao thông công cộng như metro, xe buýt, xe buýt điện. Mới đây, để giúp người dân đi lại thuận tiện khi hạn chế xe cá nhân, TPHCM đang dự kiến miễn phí toàn bộ 135 tuyến xe buýt nội tỉnh (cả tuyến có trợ giá và không trợ giá). Việc chuyển sang đi xe buýt sẽ giúp giảm thiểu rủi ro vi phạm và tiết kiệm chi phí. Đặc biệt, người dân cần tuân thủ hệ thống giám sát tự động, người dân cần nắm chắc ranh giới các tuyến đường như vành đai 1 tại Hà Nội để tránh đi vào vùng cấm.