Theo các chuyên gia khí tượng, đợt mưa dông đang diễn ra tại miền Bắc có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới và tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện những điểm mưa cực đoan với lượng mưa rất lớn trong thời gian ngắn.
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho biết, từ chiều 14/6, dải hội tụ nhiệt đới đã hình thành và gây mưa trên diện rộng tại khu vực miền núi và trung du Bắc Bộ. Hình thái thời tiết này được dự báo sẽ duy trì đến khoảng ngày 20/6.
Mưa không diễn ra liên tục nhưng có xu hướng xuất hiện theo từng đợt với cường độ mạnh. Những khu vực được dự báo có lượng mưa lớn gồm: Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Hà Giang, Cao Bằng, Lai Châu, Điện Biên, Phú Thọ, Yên Bái, Hòa Bình, Sơn La và phía Bắc Quảng Ninh.
Tổng lượng mưa trong cả đợt trên diện rộng có thể đạt từ 120-180mm. Đáng chú ý, một số điểm có khả năng ghi nhận lượng mưa cục bộ lên tới 150-200mm chỉ trong một ngày, làm gia tăng nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất tại vùng núi.
Theo TS Nguyễn Ngọc Huy, nguyên nhân khiến mưa dông diễn biến phức tạp là do khu vực trung du Bắc Bộ hiện tồn tại vùng áp thấp với khí áp khoảng 1.000 hPa. Sự chênh lệch áp suất giữa vùng áp thấp này với khối không khí lạnh trên cao từ phía Bắc tràn xuống tạo điều kiện hình thành các ổ mây dông mạnh.
"Hiện tượng chênh lệch khí áp có thể gây ra các trận mưa dông cục bộ với cường độ lớn tại nhiều địa phương. Không loại trừ khả năng Hà Nội cũng xuất hiện những đợt mưa dông mạnh trong giai đoạn từ nay đến ngày 20/6", chuyên gia nhận định.
Trong khi đó, khu vực miền Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, TP.HCM, Bà Rịa - Vũng Tàu, phía Nam Tây Nguyên và khu vực phía Tây tỉnh Quảng Nam cũ cũng được dự báo có mưa rào và dông rải rác trong những ngày tới. Trái ngược với xu thế này, khu vực Bắc Trung Bộ, đặc biệt là Nghệ An và Hà Tĩnh, khả năng xuất hiện mưa không cao.
Số liệu quan trắc cho thấy đêm 14 và rạng sáng 15/6, nhiều nơi ở vùng núi Bắc Bộ đã xuất hiện mưa lớn. Một số điểm ghi nhận lượng mưa vượt ngưỡng 90mm, trong đó trạm Minh Sơn 2 (Tuyên Quang) đạt 153,2mm, Đình Phùng (Cao Bằng) 105,2mm và Bằng Thành (Thái Nguyên) 92,6mm.
Dự báo từ chiều tối 15/6 đến đêm 16/6, khu vực vùng núi và trung du Bắc Bộ tiếp tục có mưa vừa, mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-120mm, nhiều nơi có thể vượt 200mm. Cơ quan khí tượng đặc biệt cảnh báo nguy cơ xuất hiện mưa cường suất rất lớn, trên 100mm trong vòng 3 giờ.
Tại khu vực đồng bằng Bắc Bộ, chiều tối và đêm 15/6 có khả năng xuất hiện mưa rào và dông rải rác với lượng mưa từ 20-40mm, cục bộ có nơi trên 90mm. Trong khi đó, Tây Nguyên và Nam Bộ tiếp tục duy trì hình thái mưa dông vào chiều tối và tối với lượng mưa phổ biến 10-30mm, có nơi trên 80mm.
Các chuyên gia lưu ý, trong các đợt dông mạnh có thể xuất hiện lốc xoáy, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Người dân tại các khu vực miền núi cần đặc biệt đề phòng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, còn tại đô thị cần cảnh giác với tình trạng ngập úng cục bộ.
Đáng chú ý, sau khi kết thúc đợt mưa này, miền Bắc có thể nhanh chóng chuyển sang trạng thái thời tiết cực đoan khác. Dự báo từ ngày 22-24/6, khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có khả năng xảy ra một đợt nắng nóng gay gắt diện rộng. Riêng Hà Nội được nhận định có thể xuất hiện nắng nóng rất gay gắt kèm hiện tượng tích nhiệt trong đô thị, khiến cảm giác oi bức tăng mạnh.
Khánh Linh (t/h)