Từ sau Tết Nguyên đán, giá vàng trong nước liên tục tăng cao theo giá thế giới và nhu cầu mua vàng lấy may của người dân. Cũng do sức mua tăng mạnh trong bối cảnh nguồn cung vàng khan hiếm, khiến chênh lệch giữa giá vàng trong nước với thế giới giãn rộng lên mức kỷ lục, tới 21 triệu đồng/lượng tính tới sáng nay 25-2.
Tại nhiều cửa hàng vàng trong những ngày qua, người dân phải xếp hàng dài, lấy số mới mong mua được một vài sản phẩm vàng từ 1 phân đến vài chỉ, trong khi người có nhu cầu mua số lượng lớn rất khó.
Dù vậy, trong bối cảnh nhiều quy định về mua bán vàng có hiệu lực, nhiều người vẫn chưa nắm rõ rất dễ dẫn đến những vi phạm không đáng có. Do đó, phóng viên Báo Người Lao Động đã trao đổi với luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, về những lưu ý đặc biệt khi mua vàng dịp vía Thần Tài để người dân nắm rõ.
- Phóng viên: Tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 9-2 của Chính phủ, nêu rõ có thể bị tịch thu vàng miếng nếu giao dịch không phép?
+ Luật sư Nguyễn Thanh Hà: Theo Điều 28 của Nghị định 340/2025, hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu vàng chỉ được áp dụng đối với các hành vi mang tính chất kinh doanh, bao gồm sản xuất, kinh doanh, mua bán vàng miếng không có giấy phép; xuất khẩu, nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép; hoặc thực hiện các hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
Đồ họa: Lê Tỉnh
Đối tượng trọng tâm mà quy định này điều chỉnh là các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động kinh doanh vàng trái phép, chứ không nhằm vào việc người dân cất giữ, đeo, sử dụng vàng hợp pháp trong sinh hoạt hoặc các giao dịch dân sự thông thường không mang tính kinh doanh.
Tuy nhiên, trong trường hợp cá nhân thực hiện việc mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép kinh doanh vàng miếng, hoặc tham gia các giao dịch có dấu hiệu tổ chức, thường xuyên, mang tính chất kinh doanh, thì có thể bị xử phạt hành chính và áp dụng biện pháp bổ sung theo quy định.
Do đó, để tránh rủi ro bị xử phạt hoặc bị áp dụng biện pháp tịch thu, người dân khi mua bán vàng miếng với số lượng nhỏ như 1–2 lượng nên thực hiện giao dịch tại các doanh nghiệp, tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước cấp phép kinh doanh vàng miếng. Đồng thời, nên giữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp và tránh tham gia các giao dịch mua bán không rõ nguồn gốc hoặc mang tính "trao tay" ngoài hệ thống được cấp phép.
- Nhiều người cũng đang thắc mắc về quy định phải chuyển khoản khi mua bán vàng, ông có thể giải thích rõ hơn về việc này?
+ Theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP, việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng (hơn 1 chỉ vàng) trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Người dân mua vàng từ 20 triệu đồng trở lên sẽ phải chuyển khoản. Ảnh: Tấn Thạnh
Thực tế, việc mua vàng, kinh doanh vàng cũng tiềm ẩn nguy cơ trốn thuế, rửa tiền. Chính vì vậy, việc quy định cứ mua vàng trên 20 triệu đồng phải chuyển khoản qua ngân hàng sẽ phòng chống việc rửa tiền và trốn thuế. Quy định này được xem là bước tiến lớn nhằm siết lại tính minh bạch trong lưu thông vàng miếng, hạn chế rủi ro rửa tiền và chuyển dòng tiền ngầm lưu chuyển qua kênh vàng.
Đồng thời, Luật Quản lý thuế quy định giao dịch trên 20 triệu đồng phải chuyển khoản. Do đó, quy định đưa ra tại Nghị định 232/2025 cũng phù hợp với quy định của Luật Quản lý thuế.
Ngoài ra, theo Khoản 2 Điều 28 Nghị định 340/2025 cũng quy định rõ việc không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 10-20 triệu đồng, người dân cần lưu ý để tránh bị phạt.
Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) vừa phát đi thông báo khách hàng khi đến giao dịch bán vàng tại các địa điểm kinh doanh thuộc hệ thống công ty, nếu tổng giá trị trong ngày từ 5 triệu đồng trở lên sẽ được thanh toán thông qua hình thức chuyển khoản vào chính tài khoản ngân hàng của khách hàng. Đồng thời, SJC cũng lưu ý việc thanh toán không áp dụng qua các ví điện tử như Momo, Zalopay…
Tương tự, Công ty Mi Hồng thông báo khách hàng đi bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng và khách mua vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên phải thực hiện thanh toán qua tài khoản ngân hàng.
Ngoài ra, người đi mua vàng còn cần phải đem theo căn cước công dân hoặc điện thoại có thể truy cập ứng dụng VNeID mức 2 để thuận lợi khi giao dịch.