"Tấm khiên" trước thiên tai
Bản Sắt, xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị, hiện có 36 hộ, 160 nhân khẩu, hầu hết đều là người Bru-Vân Kiều sinh sống ở địa hình lòng chảo dưới chân núi, nguy cơ sạt lở cao.
Theo già làng Nguyễn Văn Linh, bản Sắt định cư lâu năm ở khu vực lòng chảo, cứ hễ năm nào có mưa lớn thì nước lũ ngập lút hết nhà cửa, đồng ruộng.
Tháng 10/2020, một trận lũ lịch sử đã nhấn chìm tất cả, chưa kể, ngọn núi phía sau lưng bản bị nứt toác một rãnh dài, nguy cơ đổ ập xuống bản hàng triệu mét khối đất đá. Đối mặt với dòng nước lũ bủa vây, dân làng dắt díu nhau lên chỗ cao, dựng lán tạm sống qua ngày.
Bản Sắt nhìn từ trên cao.
Ngay khi nước lũ chưa rút, chính quyền xã Trường Sơn phối hợp với Đồn Biên phòng Làng Mô, BĐBP Quảng Bình (cũ), nay là BĐBP Quảng Trị đã khẩn trương sơ tán dân, dựng lều bạt, tiếp tế đồ ăn, nước uống cho người dân.
Cùng với việc tổ chức lực lượng di dời các hộ dân đến nơi an toàn, huyện Quảng Ninh (cũ) đã chỉ đạo UBND xã Trường Sơn phối hợp với các đơn vị liên quan triển khai thực hiện các thủ tục cần thiết, lập quy hoạch xây dựng khu tái định cư cho đồng bào Vân Kiều ở bản Sắt.
Khu tái định cư bản Sắt, xã Trường Sơn có diện tích quy hoạch khoảng 3ha với 34 ngôi nhà sàn của 34 hộ đồng bào dân tộc Vân Kiều được xây dựng và một số công trình thiết yếu khác. Theo thiết kế, mỗi nhà sàn có diện tích khoảng 26m2, trị giá mỗi căn nhà là 90 triệu đồng, trích từ nguồn kinh phí do Trung ương hỗ trợ và Ủy ban MTTQVN tỉnh vận động tài trợ. Công trình được khởi công và khánh thành, đưa vào sử dụng từ tháng 9/2021.
Khu tái định cư với những ngôi nhà kiên cố.
Mỗi hộ được cấp 300m² đất ở, phía trước là gần 8ha ruộng nước. Đây là món quà lớn đối với đồng bào vốn chỉ quen canh tác nương rẫy.
Bên cạnh đó, một số công trình thiết yếu cũng được xây dựng như: 1 điểm trường học 2 tầng, 1 nhà văn hóa cộng đồng, hệ thống cấp nước sinh hoạt và công trình vệ sinh do Chính phủ Ấn Độ trao tặng, tuyến đường điện năng lượng mặt trời do Đồn Biên phòng làng Mô trao tặng...
5 năm qua, công trình khu tái định cư phòng tránh thiên tai ở bản Sắt, xã Trường Sơn vẫn đang phát huy hiệu quả sử dụng, trụ vững trước những đợt gió mạnh, nước lũ.
Nhà văn hóa cộng đồng ở bản Sắt.
Người dân bản Sắt luôn xem công trình này là "tấm khiên" mà Đảng, Nhà nước, đơn vị hảo tâm đã dành tặng, giúp họ yên tâm phòng tránh thiên tai hiệu quả.
Ông Hồ Văn Tuấn, Bí thư chi bộ bản Sắt, cho biết: "Được ở trong những ngôi nhà kiên cố tại khu tái định cư, chúng tôi hết sức vui mừng, yên tâm bám bản, bám vùng biên cương để xây dựng cuộc sống no ấm, bản làng giàu đẹp. Chúng tôi cảm ơn Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm đã luôn quan tâm và giúp đỡ".
Hỗ trợ đồng bào thoát nghèo
Trao đổi với PV, ông Hoàng Mạnh Hà, Chủ tịch UBND xã Trường Sơn, cho biết, bên cạnh việc ổn định nơi ở, chính quyền và các tổ chức đã hỗ trợ đồng bào Bru - Vân Kiều trong việc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Các chương trình hỗ trợ bao gồm cung cấp giống cây trồng, vật nuôi, hướng dẫn kỹ thuật canh tác và chăn nuôi, giúp bà con nâng cao năng suất và thu nhập.
Ngoài ra, việc xây dựng cơ sở hạ tầng như đường giao thông, trường học cũng được chú trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho đời sống và sản xuất của người dân.
Các lớp học ở xã miền núi Trường Sơn đã khang trang hơn.
"Đến nay, bà con đang duy trì canh tác gần 8ha lúa nước, phát triển chăn nuôi đàn trâu, bò hơn 120 con, tham gia bảo vệ 400ha rừng cộng đồng. Ngoài ra, đồng bào Bru-Vân Kiều ở bản Sắt còn nhận giao khoán khoanh nuôi bảo vệ rừng khoảng 2-3 ha/hộ; tham gia làm thêm các nghề phụ như: bóc vỏ keo tràm, lấy mây, lá nón, đót, mật ong rừng...", ông Hoàng Mạnh Hà, Chủ tịch UBND xã Trường Sơn, chia sẻ thêm.
Xã Trường Sơn sau sáp nhập còn nhiều bản thuộc “vùng lõm” không điện, không sóng điện thoại, trong đó có bản Sắt. Và điện trở thành mơ ước của nhiều hộ dân ở miền thăm thẳm này. Đến cuối năm 2025, nguồn điện sáng về với bà con, góp phần nâng cao đời sống và thắp lên niềm hy vọng mới đổi thay cho những bản xa.
Ông Hoàng Trọng Đức, Phó Chủ tịch UBND xã Trường Sơn, thông tin: “Bà con nhân dân rất phấn khởi khi có được điện lưới, thắp sáng, và sắp tới sẽ có thêm sóng điện thoại phục vụ cho bà con ổn định đời sống, phát triển kinh tế xã hội, vươn lên thoát nghèo bền vững. Hỗ trợ cho địa phương rất nhiều trong thực hiện chuyển đổi số, bà con có cơ hội tiếp cận các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, tiếp cận thông tin kịp thời phục vụ cho đời sống, sự phát triển của địa phương và nhân dân”.