Niềm vui đầu năm của "vua trâu" sông Bồ

Từ “vua trâu” sông Bồ…

Những ngày đầu năm 2026, ở phường Hương Trà (Tp.Huế), câu chuyện của ông Hồ Hữu Trình (SN 1973, trú tổ dân phố Lại Bằng 2) được người dân nhắc đến như một cái kết có hậu. Người từng được gọi bằng cái tên “vua trâu” sông Bồ nay không chỉ giải quyết dứt điểm gánh nặng đàn trâu thả rông phá hại rừng trồng, mà còn chính thức có công việc mới, ổn định, trở thành nhân viên bảo vệ rừng của Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) Bắc Sông Hương.

Ông Trình kể, ông gắn bó với nghề nuôi trâu từ khi mới lập gia đình. Ban đầu chỉ vài con, nhưng nhờ chăn thả tự nhiên, đàn trâu lớn nhanh. Gần chục năm nay, khi số lượng ngày một nhiều, ông đưa trâu vào khu vực rừng để thả rông. Thời điểm cao nhất, đàn trâu lên tới gần 50 con.

Nhờ nguồn thức ăn dồi dào trong rừng, mỗi năm đàn trâu sinh sôi gần gấp đôi. Thu nhập chính của gia đình ông đến từ việc bán 10–15 con trâu thịt mỗi năm, trong khi chi phí thức ăn hầu như không mất gì. Cái khó duy nhất là mỗi lần bán trâu, ông phải lặn lội nhiều ngày vào rừng sâu để bắt trâu đưa ra.

Tuy nhiên, khi công tác trồng và quản lý rừng được siết chặt, đàn trâu thả rông của ông Trình dần trở thành “thảm họa”. Nhiều diện tích rừng trồng của Nhà nước bị trâu phá hại. Trước sự vận động, giải thích của Ban QLRPH Bắc Sông Hương, ông Trình đã nhận thức rõ tác động tiêu cực từ việc thả rông đàn trâu.

Nhưng nhận thức là một chuyện, còn thực tế lại vô cùng gian nan. Nhiều con trâu sinh trưởng trong rừng nhiều năm, trở nên hoang dã, hung dữ. Việc đưa chúng ra khỏi rừng là bài toán không dễ. Từ nguồn sinh kế chính, đàn trâu gần 50 con bỗng trở thành gánh nặng khiến vợ chồng ông Trình nhiều đêm mất ngủ.

…trở thành người giữ rừng

Hàng chục năm qua, rừng thuộc lâm phần do Ban QLRPH Bắc Sông Hương quản lý ở khu vực lòng hồ thủy điện Bình Điền, Hương Điền từng là nơi cư ngụ của hàng trăm con trâu thả rông.

Theo thời gian, việc thả rông không kiểm soát đã khiến trâu nhà dần “hoang dã hóa”, sợ người, trở nên hung dữ, khó tiếp cận. Từ khối tài sản trị giá hàng trăm triệu đồng, nhiều đàn trâu biến thành “hung thần”, giẫm nát cây rừng non, phá hoại hàng chục hecta rừng phòng hộ, làm hư hỏng đường lâm sinh, đe dọa hệ sinh thái và cả an toàn tính mạng người dân.

Trước thực trạng đó, đầu tháng 9/2025, Ban QLRPH Bắc Sông Hương đã quyết liệt triển khai công tác vận động người dân chấm dứt việc thả rông trâu trong rừng, đồng thời hỗ trợ đưa trâu ra khỏi lâm phần.

Theo thống kê của Ban, thời điểm tháng 6/2025 có 28 hộ dân thả hơn 500 con trâu trong khu vực lòng hồ, trong đó hộ ông Hồ Hữu Trình là trường hợp có số lượng trâu nhiều nhất.

Hàng loạt cuộc họp đã được tổ chức, với sự tham gia của kiểm lâm, công an và chính quyền địa phương, nhằm giúp người dân hiểu rõ mức độ phá hại rừng cũng như những hệ lụy pháp lý liên quan.

“Việc vận động người dân thay đổi nhận thức, tự nguyện bắt trâu ra khỏi rừng là rất khó”, ông Phạm Ngọc Dũng, Giám đốc Ban QLRPH Bắc Sông Hương chia sẻ.

Tuy nhiên, bằng sự lắng nghe, kiên trì và hỗ trợ thực chất, người dân đã dần nhận thức sự nguy hại của thả rông trâu. Từ đó, những người bảo vệ rừng dần trở thành người bạn, người đồng hành đáng tin cậy của người dân địa phương.

Giám đốc Ban QLRPH Bắc Sông Hương cho biết, riêng trường hợp ông Hồ Hữu Trình, Ban đã trực tiếp vào cuộc, hỗ trợ tổ chức bắt giữ toàn bộ đàn trâu thả rông trong lâm phần khu vực lòng hồ thủy điện Hương Điền. Quá trình diễn ra vô cùng gian nan, từ vây đuổi trâu ở rừng xuống lòng hồ, dùng thuyền giữ trâu, đưa về chuồng tập trung, lưu giữ chờ thương lái, rồi vận chuyển về chân đập thủy điện Hương Điền để đưa lên xe tải tiêu thụ.

Đến ngày 15/1, toàn bộ 46 con trâu của ông Hồ Hữu Trình đã được đưa ra khỏi rừng và bán hết cho thương lái, thu về 590 triệu đồng.

Không chỉ trút bỏ được gánh nặng đàn trâu hoang phá hại rừng, niềm vui lớn hơn đến với ông Trình khi ngay sau đó, ông được Ban QLRPH Bắc Sông Hương tiếp nhận vào làm nhân viên hợp đồng chuyên trách bảo vệ rừng. Từ người từng có đàn trâu tung hoành trong lâm phần, nay ông trở thành người trực tiếp quản lý, bảo vệ hàng trăm hecta rừng tại chính khu vực ấy.

“Bán hết đàn trâu, tôi vừa mừng vừa nhẹ lòng. Mừng vì có vốn làm ăn mới, nhẹ vì từ nay không còn lo trâu phá rừng nữa. Đặc biệt, được Ban tin tưởng nhận vào làm bảo vệ rừng là điều tôi không nghĩ tới. Tôi coi đây là cơ hội để để gắn bó với rừng theo cách đúng đắn hơn. Từ nay, rừng không còn là nơi thả trâu nữa, mà là nơi tôi có trách nhiệm giữ gìn, bảo vệ”, ông Trình chia sẻ niềm vui.

Chia sẻ về quyết định nhận ông Trình vào làm việc, Giám đốc Ban QLRPH Bắc Sông Hương cho biết, trong suốt quá trình phối hợp xử lý đàn trâu thả rông, ông Trình thể hiện tinh thần hợp tác, cầu thị và trách nhiệm cao. Khi được vận động, giải thích, ông đã thẳng thắn nhìn nhận sai sót, chấp hành nghiêm và cùng cán bộ Ban vượt qua một công việc hết sức khó khăn, phức tạp.

“Bên cạnh đó, ông Trình là người am hiểu địa hình, tập quán chăn thả và thực tế rừng núi khu vực lòng hồ Hương Điền. Những năm gắn bó với rừng, dù trước đây còn hạn chế trong nhận thức, nhưng chính trải nghiệm ấy lại là lợi thế khi ông chuyển sang vai trò bảo vệ rừng”, ông Dũng nói.

Theo Giám đốc Ban QLRPH Bắc Sông Hương, việc tiếp nhận ông Trình không chỉ giải quyết bài toán nhân lực cho đơn vị, mà còn góp phần ổn định sinh kế cho người dân, hạn chế nguy cơ tái diễn các hành vi xâm hại rừng vì mưu sinh.

“Quan điểm của chúng tôi là bảo vệ rừng không chỉ bằng mệnh lệnh hành chính, mà bằng sự đồng thuận, chia sẻ và tạo sinh kế bền vững cho người dân sống gần rừng”, ông Dũng nhấn mạnh.

.