Biểu tượng nhan sắc và tài năng của điện ảnh cách mạng
NSND Trà Giang (sinh năm 1942) lớn lên trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật. Nữ diễn viên được bố là NSƯT, nhạc sĩ Nguyễn Văn Khánh định hướng theo đuổi con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.
Năm 1959, Trà Giang thi đỗ vào trường múa, nhưng sau đó chuyển sang theo học Trường Điện ảnh Việt Nam theo mong muốn của gia đình. Bà thuộc khóa sinh viên đầu tiên, cùng thời với nhiều tên tuổi như Phi Nga, Thụy Vân, Lâm Tới, Tuệ Minh, Thế Anh, Lịch Du, Minh Đức… Năm 1962, sau khi tốt nghiệp, bà về công tác tại Xưởng phim truyện Việt Nam.
Bộ phim đầu tiên Trà Giang tham gia là Một ngày đầu thu . Đến năm 1963, bà đảm nhận vai chính trong Chị Tư Hậu - tác phẩm đã mang về cho nữ nghệ sĩ Huy chương Bạc tại Liên hoan Phim Quốc tế Moskva. Đây cũng là vai diễn kinh điển nhất trong sự nghiệp của bà. Bộ phim còn được sử dụng làm tài liệu giảng dạy tại Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội và nhiều cơ sở đào tạo diễn xuất khác.
Năm 1972, nữ diễn viên vào vai Dịu trong phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm . Vai diễn này giúp bà giành giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan Phim Quốc tế Moskva năm 1973. Trong giai đoạn từ thập niên 1960 đến 1980, Trà Giang góp mặt trong nhiều bộ phim nổi bật như Làng nổi, Lửa rừng, Cuộc chiến đấu vẫn tiếp diễn, Bài ca ra trận, Em bé Hà Nội, Mối tình đầu…
Vai diễn Tư Hậu kinh điển của NSND Trà Giang
Điểm làm nên dấu ấn của diễn viên Trà Giang không chỉ ở diễn xuất tinh tế mà còn ở vẻ đẹp đậm chất Á Đông, đằm thắm và phúc hậu. Nổi bật nhất là đôi mắt sâu, trong, giàu biểu cảm, được đánh giá có khả năng truyền tải cảm xúc rõ nét ngay cả khi không cần lời thoại. Nhiều khán giả ưu ái gọi bà là “nữ NSND có đôi mắt đẹp nhất Việt Nam”.
Chính nét đẹp mộc mạc, gần gũi cùng lối diễn xuất chân thật đã giúp bà thể hiện thành công nhiều dạng vai, đặc biệt là những nhân vật giàu nội tâm. Đạo diễn, NSND Bạch Diệp - người học cùng khóa với Trà Giang từng nhận xét: “Trà Giang không phải người đẹp nhất khóa, nhưng đôi mắt thì vô địch”.
Năm 1984, bà là nữ diễn viên duy nhất được phong tặng danh hiệu NSND trong đợt phong danh hiệu đầu tiên. Bộ phim Dòng sông hoa trắng (1989) đánh dấu vai diễn cuối cùng trong sự nghiệp điện ảnh của bà. Sau đó, NSND Trà Giang tham gia giảng dạy tại trường điện ảnh và xuất hiện trong một số dự án nhỏ trước khi nghỉ hưu.
Khi được hỏi về lời khuyên cho thế hệ diễn viên trẻ, nữ nghệ sĩ cho biết: “Các em không cần áp lực gì hết. Mỗi thời đại có một nhu cầu, cách làm việc khác nhau. Nhưng với nghề diễn viên, luôn luôn phải đặt mình vào hoàn cảnh nhân vật để tìm hiểu, khám phá và sáng tạo. Với nghệ thuật điện ảnh, chân thật là điều kiện số một”.
Tuổi xế chiều bình yên, theo đuổi đam mê hội họa
Năm 1967, Trà Giang kết hôn với NSƯT, Giáo sư âm nhạc Nguyễn Bích Ngọc, người từng giữ chức Phó giám đốc Nhạc viện TP.HCM. Nhắc về chồng, nữ nghệ sĩ từng chia sẻ rằng bản thân may mắn khi gặp được một người bạn đời bao dung, luôn yêu thương và thấu hiểu vợ.
Sau khi kết hôn, hai vợ chồng từng sống trong điều kiện còn nhiều khó khăn, tại phòng dựng phim của Hãng phim truyện Việt Nam trên phố Thụy Khuê (Hà Nội). Năm 1973, họ chào đón con gái đầu lòng Bích Trà. Sau này, bà và chồng chuyển vào sống tại TP.HCM, nơi họ ở bên nhau cho đến khi NSƯT Nguyễn Bích Ngọc qua đời vào năm 1999. Con gái duy nhất của bà cũng nối nghiệp nghệ thuật, trở thành nghệ sĩ dương cầm và định cư tại Anh.
Vẻ đẹp NSND Trà Giang ở tuổi U90
Từ thập niên 1990, sau khi rời xa màn ảnh, NSND Trà Giang chuyển hướng sang hội họa. Từ suy nghĩ ban đầu là “chỉ dạo chơi”, giờ đây bà đã có hàng trăm bức vẽ đủ thể loại, tổ chức thành công một số triển lãm cá nhân và triển lãm nhóm.
Ở tuổi U90, bà sống một mình tại TP.HCM, giữ tinh thần lạc quan và dành phần lớn thời gian cho việc vẽ tranh, tận hưởng cuộc sống. Nữ NSND vẫn tham gia các sự kiện văn hóa, nghệ thuật như một cách để động viên, khích lệ các nghệ sĩ trẻ.
“Con gái tôi dù ở xa nhưng luôn đồng hành, bên cạnh đó tôi luôn có những người bạn thân thiết. Với tình yêu nghệ thuật và sự lạc quan tôi vẫn luôn luôn sống một cách khỏe mạnh, hạnh phúc. Tôi cũng rất nhớ màn ảnh, nhớ những người đồng nghiệp đã cùng làm những bộ phim cùng mình và rất yêu những nghệ sĩ trẻ bây giờ” , NSND Trà Giang chia sẻ.
NSND Trà Giang và một số tác phẩm trưng bày trong triển lãm cá nhân chủ đề "Quê hương"
(Tổng hợp)