Ảnh minh họa
Theo SCMP, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc đang ghi nhận bước tăng tốc đáng chú ý, qua đó giúp Việt Nam mở rộng thị phần tại thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất thế giới. Trong khi đó, Thái Lan – nhà cung cấp truyền thống bắt đầu đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn và buộc phải điều chỉnh chiến lược phát triển ngành hàng.
Theo số liệu hải quan Trung Quốc, nhập khẩu sầu riêng từ Việt Nam đã tăng thêm khoảng 500 triệu USD so với năm trước. Mức tăng trưởng mạnh này giúp Việt Nam tiếp tục thu hẹp khoảng cách với Thái Lan, quốc gia hiện vẫn là nguồn cung lớn nhất cho Trung Quốc nhưng đang có dấu hiệu chững lại về tăng trưởng.
Giới phân tích cho rằng thành công của Việt Nam đến từ sự kết hợp giữa việc tháo gỡ rào cản kỹ thuật và lợi thế tự nhiên về logistics. Trước đó, vào đầu năm 2025, một số lô hàng sầu riêng Việt Nam bị tăng cường kiểm tra do phát hiện dư lượng chất cấm và kim loại nặng vượt ngưỡng cho phép. Tuy nhiên, sau khi siết chặt quản lý vùng trồng, cải thiện quy trình xử lý sau thu hoạch và tăng cường truy xuất nguồn gốc, hoạt động xuất khẩu đã dần ổn định trở lại.
Bên cạnh đó, lợi thế đường biên giới trên bộ dài khoảng 1.280 km giáp Trung Quốc giúp thời gian vận chuyển sầu riêng từ Việt Nam ngắn hơn đáng kể so với nhiều đối thủ trong khu vực. Quãng đường ngắn không chỉ giúp giảm chi phí logistics mà còn rút ngắn thời gian quá cảnh, góp phần giữ chất lượng trái cây tốt hơn khi đến tay người tiêu dùng. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp sầu riêng Việt Nam duy trì sự cân bằng giữa giá bán và nguồn cung, trong bối cảnh người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng chú trọng đến độ tươi và trải nghiệm sản phẩm.
Trong khi đó, xuất khẩu sầu riêng của Thái Lan sang Trung Quốc giai đoạn 2024–2025 gần như không tăng trưởng, với tổng kim ngạch năm 2025 đạt dưới 4 tỷ USD. Dù vẫn giữ vị trí dẫn đầu về quy mô, thị phần của Thái Lan đang chịu sức ép khi nguồn cung từ Việt Nam tăng nhanh. Trước tình hình này, Bộ Thương mại Nội địa Thái Lan đã triển khai một lộ trình chiến lược mới nhằm nâng cao giá trị và hình ảnh thương hiệu sầu riêng quốc gia.
Cụ thể, Thái Lan đang triển khai cách tiếp cận chủ động nhằm giữ vững vị thế là một trong những nhà sản xuất và xuất khẩu sầu riêng hàng đầu, đồng thời hướng tới mục tiêu ổn định giá cả và nâng thu nhập cho nông dân.
Ông Wittayakorn Maneenate, Tổng giám đốc Cục Thương mại Nội địa Thái Lan (DIT), cho biết cơ quan này theo dõi sát sản lượng và xu hướng tiêu dùng trong và ngoài nước để quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả hơn, hạn chế biến động giá trong mùa vụ.
Theo kế hoạch, sầu riêng từ các tỉnh phía đông sẽ thu hoạch rải vụ từ tháng 4, đạt đỉnh vào tháng 5–6, sau đó đến khu vực phía nam. Việc phân bổ thời điểm thu hoạch theo vùng được kỳ vọng giúp tránh dồn cung trong cùng giai đoạn.
DIT cũng phối hợp với doanh nghiệp tư nhân và nhà xuất khẩu để phân tích thị hiếu từng thị trường, từ giống sầu riêng, độ chín đến quy cách đóng gói. Cách làm dựa trên dữ liệu này nhằm phân phối chính xác hơn, giảm nguy cơ dư cung trong cao điểm.
Bên cạnh xuất khẩu trái tươi, Thái Lan định hướng mở rộng sang sản phẩm chế biến như bột sầu riêng và nguyên liệu cao cấp cho ngành thực phẩm, qua đó gia tăng giá trị và giảm phụ thuộc vào tính mùa vụ.
Theo SCMP, The Nation