Ngày 2/4, Chủ tịch UBND Tp.Cần Thơ đã có công văn về việc tổ chức thực hiện kết luận thanh tra việc chấp hành các quy định pháp luật trong việc bình xét các hộ dân được mua nền nhà trả chậm trong các Cụm dân cư vượt lũ trên địa bàn Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang (cũ) nay thuộc xã Tân Hòa, Trường Long Tây, Tp.Cần Thơ.
Kết luận thanh tra đã chỉ ra tình trạng buông lỏng quản lý, xét duyệt sai đối tượng, thiếu minh bạch và làm trái quy định pháp luật của hàng loạt tổ chức, cá nhân qua các thời kỳ.
Theo đó, mục tiêu cốt lõi của dự án cụm, tuyến dân cư vượt lũ là nhằm đảm bảo cho nhân dân vùng ngập lũ có chỗ ở an toàn, ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, qua quá trình xác minh trực tiếp 281 hồ sơ, Đoàn thanh tra phát hiện 21 trường hợp được giao nền nhà sai đối tượng.
Cụ thể, có tới 12 nền nhà được giao cho cán bộ, công chức, viên chức để làm "nhà công vụ". Sự việc này xuất phát từ năm 2005, khi Chủ tịch UBND huyện Châu Thành A lúc bấy giờ ban hành quyết định cho mượn nền sai quy định của Luật Đất đai. Hiện tại, 12 hộ cán bộ này đã xây dựng nhà bán kiên cố và ở ổn định trên phần đất sai phạm từ năm 2005 cho đến nay.
Ngoài cán bộ, còn có 9 hồ sơ được xét duyệt cho những người không đủ tiêu chuẩn như: không phải hộ nghèo, không khó khăn về nhà ở, hoặc không thuộc diện khu vực bị giải tỏa.
Không chỉ sai phạm về đối tượng, quy trình thực hiện dự án cũng bộc lộ sự thiếu minh bạch và buông lỏng quản lý nghiêm trọng.
Theo quy định, danh sách phê duyệt phải được niêm yết công khai tại trụ sở và đài truyền thanh, nhưng có đến 5/6 cụm dân cư vượt lũ không thực hiện niêm yết danh sách các hộ được bình xét.
Kiểm tra 862/862 hồ sơ lưu trữ đều cho thấy trình tự thủ tục bình xét chưa bảo đảm đúng quy định. Các hồ sơ này thiếu sót trầm trọng: thiếu đơn xin mua nền, thiếu biên bản họp xét của cấp ấp/xã/huyện, thiếu danh sách hộ dân, không có mộc dấu, hoặc thiếu chữ ký chủ tọa.
Trong quá trình làm việc, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Châu Thành A và UBND các xã Tân Hòa, Trường Long Tây đã cung cấp thông tin, tài liệu không kịp thời, không đầy đủ. Kết luận thanh tra khẳng định đây là hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Thanh tra năm 2025.
Hậu quả của việc quản lý lỏng lẻo không chỉ dừng lại ở giấy tờ mà còn để lại những hệ lụy trực tiếp về tài chính và an toàn cho cộng đồng.
Hiện có 9 hộ dân mang nợ quá hạn tại Ngân hàng chính sách xã hội với tổng số tiền 180 triệu đồng. Nguyên nhân do các hộ này đã bị thu hồi nền nhà, nên họ tự hiểu lầm rằng "đã trả nền nhà là không còn nợ tiền ngân hàng".
Đáng lo ngại, có 27 hộ dân dù đã được cấp nền nhà mới an toàn, nhưng vẫn không chịu tháo dỡ nhà cũ ven sông. Điều này đi ngược lại hoàn toàn mục tiêu di dời dân khỏi vùng nguy hiểm, sạt lở.
Thanh tra Tp.Cần Thơ chỉ ra hàng loạt vi phạm trong bình xét mua nền nhà trả chậm.
Trước những sai phạm nêu trên, Chánh Thanh tra Tp.Cần Thơ đã kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo các biện pháp xử lý.
Yêu cầu kiểm điểm Ban Thường vụ Huyện ủy Châu Thành A (thời điểm tháng 9/2005) vì đã cho chủ trương giao nền nhà tạm không đúng đối tượng. Đồng thời, kiểm điểm UBND huyện Châu Thành A các năm 2005, 2016 vì thiếu kiểm tra, giám sát trong công tác chỉ đạo.
Kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo UBND xã Tân Hòa tham mưu bãi bỏ Quyết định số 4212/QĐ-CT.UBND (năm 2005) của Chủ tịch UBND huyện Châu Thành A về việc cho mượn nền làm nhà công vụ.
Yêu cầu các cơ quan chức năng khẩn trương hoàn tất thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân đúng đối tượng đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Đồng thời, vận động và kiên quyết di dời các hộ dân vẫn đang bám trụ tại những ngôi nhà cũ ở vùng ngập lũ, sạt lở nguy hiểm.
Tuệ Minh