Dự kiến vào cuối tháng 4, tại đợt 2 Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI xem xét, biểu quyết thông qua dự thảo nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, đưa địa phương này trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 7 của cả nước.
Đồng Nai hiện được hình thành trên cơ sở hợp nhất hai địa phương cũ là Đồng Nai và Bình Phước, tạo nên một đơn vị hành chính có quy mô lớn, nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về diện tích, dân số và tổng sản phẩm trên địa bàn.
Theo số liệu năm 2025, dân số toàn tỉnh đạt gần 4,5 triệu người, diện tích hơn 12.700 km². GRDP ước đạt hơn 677.900 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người khoảng 152,8 triệu đồng/năm. Thu ngân sách nhà nước đạt trên 102.900 tỷ đồng, thuộc nhóm cao nhất cả nước.
Đáng chú ý, Đồng Nai đáp ứng tiêu chí đô thị loại I. Xét về quy mô thu ngân sách, Đồng Nai hiện đứng thứ 4 toàn quốc, chỉ sau TP.HCM, Hà Nội và Hải Phòng, đồng thời vượt một số đô thị trực thuộc Trung ương hiện hữu như Đà Nẵng, Cần Thơ hay Huế. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, với tỷ trọng công nghiệp - xây dựng - dịch vụ chiếm hơn 81%. Tốc độ tăng trưởng GRDP liên tục duy trì ở mức cao, năm 2025 đạt 9,63%, vượt mức tăng trưởng chung của cả nước.
Không chỉ nổi bật về quy mô, Đồng Nai còn giữ vị trí đặc biệt trong cấu trúc phát triển khu vực phía Nam. Nằm ở trung tâm vùng Đông Nam Bộ và liền kề TP.HCM, địa phương này là điểm giao thoa của nhiều hành lang kinh tế quan trọng.
Từ Đồng Nai, có thể kết nối thuận lợi đến các vùng Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long. Vai trò “cửa ngõ” giúp địa phương trở thành đầu mối lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ và dòng vốn đầu tư của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Lợi thế vị trí của Đồng Nai ngày càng được củng cố nhờ hệ thống hạ tầng giao thông phát triển đồng bộ theo hướng đa phương thức. Trong lĩnh vực đường bộ, hàng loạt tuyến cao tốc và trục giao thông chiến lược như Phan Thiết - Dầu Giây, Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành, Dầu Giây - Liên Khương, Gia Nghĩa - Chơn Thành cùng các tuyến Vành đai 3, 4 TP.HCM đang dần hoàn thiện, tạo mạng lưới kết nối liên vùng chặt chẽ.
Ở lĩnh vực đường sắt, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong tương lai sẽ đi qua địa bàn, đóng vai trò quan trọng trong vận tải hành khách và hàng hóa. Đồng thời, các tuyến metro kết nối từ Suối Tiên (TP.HCM) đến trung tâm hành chính tỉnh và sân bay Long Thành đang được nghiên cứu triển khai.
Hệ thống đường thủy nội địa với các tuyến sông lớn như Đồng Nai, Thị Vải, La Ngà, sông Cái góp phần tăng cường năng lực vận tải, kết nối cảng biển.
Theo quy hoạch, hệ thống cảng của Đồng Nai thuộc nhóm cảng số 4, là cảng loại I quốc gia với nhiều khu bến quan trọng như Phước An, Gò Dầu, Nhơn Trạch… đóng vai trò then chốt trong hoạt động xuất nhập khẩu và logistics.
Tâm điểm của hệ sinh thái hạ tầng là Cảng hàng không quốc tế Long Thành - dự án hạ tầng chiến lược quốc gia với quy mô khoảng 5.000 ha, tổng vốn đầu tư hơn 16 tỷ USD. Khi hoàn thành, sân bay dự kiến đạt công suất 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, trở thành trung tâm trung chuyển hàng không lớn của khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Đồng Nai hiện là một trong những trung tâm công nghiệp lớn nhất cả nước với 89 khu công nghiệp được quy hoạch. Hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài duy trì tích cực, với hơn 2.200 dự án từ 45 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổng vốn đăng ký khoảng 44,38 tỷ USD. Sự hiện diện của các doanh nghiệp quốc tế không chỉ tạo việc làm mà còn góp phần nâng cao trình độ sản xuất, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Về tổ chức hành chính, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua dự thảo nghị quyết thành lập 10 phường mới tại Đồng Nai, đồng thời thống nhất trình Quốc hội xem xét việc thành lập thành phố trực thuộc Trung ương. Theo đề xuất, thành phố Đồng Nai sẽ được hình thành trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số và 95 đơn vị hành chính cấp xã hiện hữu. Trước mắt, địa phương cơ bản giữ nguyên bộ máy, đồng thời xây dựng lộ trình kiện toàn phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.
Với nền tảng kinh tế vững chắc, hạ tầng ngày càng hoàn thiện và vị trí chiến lược trong liên kết vùng, Đồng Nai đang từng bước định hình vai trò mới trong hệ thống đô thị quốc gia. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ là sự thay đổi về mặt hành chính, mà còn mở ra cơ hội bứt phá, giúp địa phương phát huy tối đa tiềm năng, đóng góp mạnh mẽ hơn vào sự phát triển chung của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.