Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì đối thoại với các doanh nghiệp Nhật Bản - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Đây là buổi đối thoại đầu tiên của Thủ tướng Chính phủ với doanh nghiệp nước ngoài trong năm 2026, sau khi Việt Nam vừa tổ chức thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV, hoàn thành bầu cử Quốc hội khóa mới và đang chuẩn bị cho Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội.
Tại cuộc đối thoại, đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp của Nhật Bản và các bộ, ngành, địa phương của Việt Nam đã tập trung trao đổi về hai nội dung lớn: Những nỗ lực cải cách của Chính phủ Việt Nam-động lực quan trọng cho phát triển kinh tế và một số đề xuất, kiến nghị từ doanh nghiệp Nhật Bản.
Tin tưởng môi trường đầu tư của Việt Nam sẽ trở thành ưu thế nổi trội
Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki và các doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá cao kết quả 2 cuộc đối thoại trong năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ với các doanh nghiệp Nhật Bản, giúp tháo gỡ kịp thời nhiều vướng mắc. Đại sứ khẳng định Chính phủ Nhật Bản ủng hộ, các doanh nghiệp Nhật Bản kỳ vọng lớn vào các nỗ lực cải cách mạnh mẽ mà Việt Nam đang tiến hành và mong muốn mở rộng hơn nữa hợp tác, góp phần định hình mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam.
Thủ tướng đề nghị phía Chính phủ, doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục quan tâm, thúc đẩy triển khai nhanh các dự án hợp tác trọng điểm, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Ông Wakabayashi Koichi, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam khẳng định mức độ quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản đối với Việt Nam ngày càng gia tăng, đặc biệt là với tốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, cũng như tốc độ ra quyết định tại cấp thực thi đã được cải thiện rõ rệt.
"Mặc dù kinh tế thế giới đang gia tăng tính bất định do các yếu tố như căng thẳng tại Trung Đông, biến động giá năng lượng, nhưng tôi tin rằng chính trong bối cảnh này, tốc độ và môi trường đầu tư ổn định của Việt Nam được củng cố thông qua các nỗ lực cải cách sẽ trở thành ưu thế nổi trội so với các quốc gia khác. Và cộng đồng doanh nghiệp Nhật Bản đánh giá rất cao tốc độ triển khai cũng như hiệu quả thực chất của các cải cách này", ông Wakabayashi Koichi nói. Ông cũng nêu rõ, các doanh nghiệp của Nhật Bản không chỉ xem Việt Nam là một cơ sở sản xuất đơn thuần mà còn chú trọng tới hợp tác trong các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng.
Theo các báo cáo, ý kiến tại cuộc đối thoại, quy mô nền kinh tế năm 2025 của Việt Nam ước đạt khoảng 514 tỷ USD, xếp thứ 32 thế giới và thứ 4 khu vực ASEAN. Thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 5.000 USD/năm, đưa Việt Nam gia nhập nhóm các nước thu nhập trung bình cao.
Việt Nam thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới, với tổng vốn FDI thu hút lũy kế năm 2025 đạt khoảng 530 tỷ USD; tiếp tục là điểm đến ổn định và bền vững của dòng vốn đầu tư quốc tế với tổng vốn đăng ký đạt trên 38,4 tỷ USD, tăng 0,5% so với cùng kỳ năm 2024. Vốn thực hiện của dự án đầu tư nước ngoài ước đạt trên 27,6 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ năm 2024, mức cao nhất trong 5 năm qua.
Kim ngạch thương mại hai chiều của Việt Nam năm 2025 đạt 930 tỷ USD và thuộc nhóm 20 nền kinh tế có độ mở cao nhất thế giới. Đến nay, Việt Nam đã ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do với trên 60 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có những thị trường lớn nhất trên thế giới và ngày càng đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, các chuỗi cung ứng.
Về kết quả cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam, theo Bảng xếp hạng Sự thuận lợi kinh doanh (B-Ready) năm 2025 của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam thuộc nhóm 20% nền kinh tế có môi trường kinh doanh tốt nhất (70,44/100 điểm) trong số 101 quốc gia được đánh giá.
Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý IV năm 2025 do Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố đạt 80 điểm, mức cao nhất trong 7 năm qua. Đáng chú ý, 87% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết sẵn sàng khuyến nghị Việt Nam như một điểm đến đầu tư hấp dẫn đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Thủ tướng đánh giá cao và trân trọng cảm ơn sự đóng góp thiết thực, hiệu quả của các doanh nghiệp Nhật Bản đối với sự phát triển của Việt Nam và quan hệ hữu nghị giữa hai nước - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Theo kết quả khảo sát của Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) đối với các doanh nghiệp sản xuất Nhật Bản hoạt động ở nước ngoài, Việt Nam đứng thứ 3 toàn cầu, duy trì vị trí so với năm 2024 (chỉ sau Ấn Độ và Hoa Kỳ) trong các quốc gia và vùng lãnh thổ triển vọng cho mở rộng kinh doanh trong 3 năm tới.
Trình bày kết quả khảo sát thực trạng kinh doanh của doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, ông Ozasa Haruhiko, Trưởng đại diện Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) cho biết tỉ lệ doanh nghiệp dự báo có lãi trong năm 2025 đạt 67,5%, mức cao nhất kể từ năm 2009. Về triển vọng kinh doanh năm 2026, có 47,6% doanh nghiệp dự báo sẽ cải thiện hơn so với năm 2025, cho thấy hoạt động kinh doanh sẽ tiếp tục tăng trưởng ổn định. Có 56,9% doanh nghiệp trả lời sẽ mở rộng kinh doanh trong thời gian tới, đứng đầu ASEAN năm thứ hai liên tiếp.
Về quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư, Nhật Bản là nước cung cấp viện trợ ODA song phương lớn nhất của Việt Nam, với hơn 20 tỷ USD vốn vay, gần 750 triệu USD viện trợ không hoàn lại và khoảng 1,34 tỷ USD hỗ trợ cho hợp tác kỹ thuật. Nhật Bản hiện có hơn 5.600 dự án với tổng vốn đăng ký 79,4 tỷ USD. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước đạt hơn 51,43 tỷ USD, tăng 11,28% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu từ Việt Nam sang Nhật Bản đạt 26,77 tỷ USD, tăng 8,77%. Nhập khẩu từ Nhật Bản vào Việt Nam đạt 24,68 tỷ USD, tăng 14,13%. Việt Nam duy trì xuất siêu sang Nhật Bản 2,09 tỷ USD. Có hơn 600.000 người Việt Nam sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, tăng 8 lần trong 10 năm qua, trong đó có hơn 64.600 lao động Việt Nam đi làm việc tại Nhật Bản riêng trong năm 2025.
Các doanh nghiệp Nhật Bản nêu một số đề xuất, kiến nghị liên quan kết nối công nghệ tiên tiến của Nhật Bản với nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam; chuyển đổi giao thông xanh; khả năng huy động vốn năng lượng (Nhóm AZEC); tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thủ tục đầu tư; triển khai một số dự án hạ tầng giao thông…
Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki phát biểu - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Triển khai nhanh các dự án hợp tác trọng điểm, công nghệ cao
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, cuộc đối thoại thể hiện sự coi trọng đặc biệt của Chính phủ Việt Nam đối với quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản nói chung, cũng như đối với thành công của các doanh nghiệp Nhật Bản trong quá trình hoạt động tại Việt Nam, đóng góp vào sự phát triển thịnh vượng của cả hai nước, góp phần vào tăng trưởng từ 10% của Việt Nam và tăng trưởng của các doanh nghiệp Nhật Bản.
Nhấn mạnh quan điểm "đoàn kết để tạo sức mạnh, hợp tác để có lợi ích, đối thoại, lắng nghe để củng cố niềm tin", "lắng nghe bằng sự chân thành, chia sẻ bằng trái tim, hành động bằng sản phẩm cụ thể", Thủ tướng đánh giá cao các ý kiến, giao Bộ Tài chính và các bộ, ngành, địa phương Việt Nam khẩn trương nghiên cứu, cùng các đối tác Nhật Bản xử lý các kiến nghị, đề xuất với tinh thần hành động quyết liệt, "không lãng phí một ngày, không chậm trễ trong một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng và không bị động trong cả năm".
Các doanh nghiệp Nhật Bản tại cuộc đối thoại - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Nhấn mạnh thêm một số nội dung về tình hình Việt Nam; kết quả cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh của Việt Nam; cũng như về quan hệ Việt Nam – Nhật Bản và hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư giữa hai nước, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá, quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới giữa Việt Nam và Nhật Bản tiếp tục phát triển tốt đẹp.
Đặc biệt, hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư tiếp tục phát huy vai trò trụ cột và là điểm sáng nổi bật: Nhật Bản tiếp tục là đối tác hợp tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam, đứng thứ nhất về hợp tác ODA và lao động, thứ ba về đầu tư và thứ tư về thương mại, du lịch. Thay mặt Chính phủ Việt Nam, Thủ tướng đánh giá cao và trân trọng cảm ơn sự đóng góp thiết thực, hiệu quả của các doanh nghiệp Nhật Bản đối với sự phát triển của Việt Nam và quan hệ hữu nghị giữa hai nước.
Thời gian tới, trên cơ sở những nền tảng kinh nghiệm, kết quả hợp tác tốt đẹp trong những năm qua giữa hai nước và trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, để góp phần khai thác mạnh mẽ, hiệu quả hơn nữa dư địa hợp tác Việt Nam - Nhật Bản, Thủ tướng Chính phủ nêu một số định hướng quan trọng.
Lãnh đạo các bộ, ngành tham dự đối thoại - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Thứ nhất, Việt Nam mong muốn các doanh nghiệp Nhật Bản, với kinh nghiệm, nguồn lực và uy tín của mình, sẽ hỗ trợ Việt Nam tiếp cận các nguồn đầu tư dịch chuyển, các nguồn tài chính xanh, bền vững như "Cộng đồng phát thải bằng 0 châu Á" (AZEC), các nguồn đầu tư cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nguồn vốn ODA cho các công trình hạ tầng trọng điểm của Việt Nam như dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị số 2 Hà Nội.
Thứ hai, Việt Nam ưu tiên thu hút các dự án đầu tư hướng tới chất lượng, hiệu quả, công nghệ và bảo vệ môi trường thuộc các ngành, lĩnh vực như: Kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức; khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, linh kiện điện tử, ô tô điện...; sản xuất chất bán dẫn, năng lượng mới (như hydrogen), năng lượng tái tạo; trung tâm tài chính, tài chính xanh; công nghệ sinh học, y tế; nông nghiệp công nghệ cao… Đây là những lĩnh vực mà các nhà đầu tư Nhật Bản có thế mạnh.
Thứ ba, Thủ tướng đề nghị hai bên tiếp tục tăng cường hợp tác nhằm "củng cố các chuỗi cung ứng, phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, xây dựng lực lượng lao động tay nghề cao", đảm bảo hoạt động sản xuất ổn định vì lợi ích của cả hai bên theo hướng đa dạng, minh bạch, bền vững.
Thứ tư, Thủ tướng đề nghị phía Chính phủ, doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục quan tâm, thúc đẩy triển khai nhanh các dự án hợp tác trọng điểm, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao; tháo gỡ dứt điểm các vấn đề tồn đọng, vướng mắc kéo dài, trong đó có việc tái cơ cấu Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và đa dạng hóa nguồn dầu đầu vào từ các đối tác khác, nhất là trong bối cảnh hiện nay.
Thứ năm, đề nghị các nhà đầu tư Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu và thực chất hơn vào các chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thủ tướng chụp ảnh lưu niệm tại buổi đối thoại - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Thủ tướng cho biết, Chính phủ Việt Nam cam kết "3 bảo đảm" và "3 cùng" với cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài nói chung, Nhật Bản nói riêng.
"3 bảo đảm" gồm: (1) Bảo đảm khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là hợp phần quan trọng của kinh tế Việt Nam; (2) Bảo đảm các quyền lợi và lợi ích chính đáng, hợp pháp của các nhà đầu tư; (3) Bảo đảm ổn định về chính trị, trật tự an toàn xã hội; thể chế, cơ chế, chính sách thu hút đầu tư.
"3 cùng" gồm: (1) Cùng lắng nghe và thấu hiểu giữa doanh nghiệp với Nhà nước và người dân; (2) Cùng chia sẻ tầm nhìn và hành động để hợp tác, hỗ trợ nhau cùng phát triển nhanh và bền vững; (3) Cùng làm, cùng thắng, cùng hưởng, cùng phát triển; cùng chung niềm vui, hạnh phúc và sự tự hào.
Nhấn mạnh tình hình càng khó khăn, phức tạp, càng phải đoàn kết thống nhất, với tinh thần "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", Người đứng đầu Chính phủ kêu gọi các doanh nghiệp Nhật Bản tiếp tục tin tưởng và gắn bó với Việt Nam trong quá trình phát triển; không ngừng đóng góp cho sự phát triển thịnh vượng của hai quốc gia cũng như mối quan hệ "Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới".