Tại hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự án Luật sửa đổi Luật Điện lực, Bộ Công Thương đề xuất sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 52: Giá bán lẻ điện được phản ánh và điều chỉnh kịp thời theo biến động thực tế của thông số đầu vào, bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ, với lợi nhuận hợp lý để bảo toàn, phát triển vốn kinh doanh của doanh nghiệp phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng thời kỳ và cấp độ thị trường điện cạnh tranh.
Đề xuất phân bổ khoản lỗ 44.792 tỉ đồng vào giá điện. Ảnh
Theo Bộ Công Thương, thực tế, trong thời gian qua vẫn còn một số khoản chi phí phục vụ trực tiếp cho việc sản xuất, cung ứng điện chưa được tính toán, bù đắp đầy đủ trong giá bán lẻ điện bình quân dẫn đến hoạt động kinh doanh của EVN bị lỗ trong giai đoạn 2022-2023. Để giảm thiểu ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến an sinh xã hội và phát triển kinh tế đất nước, giá điện năm 2022 được giữ nguyên không điều chỉnh tăng khi thông số đầu vào như giá nhiên liệu (giá than nhập khẩu, giá khí) tăng cao do xung đột Nga - Ukraine.
Giá điện năm 2023 mặc dù được điều chỉnh nhưng ở mức vừa phải, có xem xét đến tình hình kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội nên mức điều chỉnh thực tế vẫn thấp hơn nhiều so với tính toán, dẫn đến chưa thu hồi đầy đủ chi phí phát sinh.
Theo báo cáo của EVN, số lỗ lũy kế 2 năm 2022-2023 khoảng 50.029 tỉ đồng. Đến hết năm 2024, do hoạt động kinh doanh của EVN có lãi nên số lỗ luỹ kế của Công ty mẹ - EVN còn khoảng 44.792 tỉ đồng.
Do đó, dự thảo Luật đã bổ sung trường hợp, chi phí hợp lý, hợp lệ phục vụ cho việc sản xuất, cung ứng điện của đơn vị bán lẻ điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân thì được phân bổ tính toán trong các lần tính toán, điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.
Bộ Công Thương cho biết cơ chế phân bổ chi phí chưa được tính đủ vào giá điện sẽ là cơ sở pháp lý để xử lý dứt điểm khoản lỗ tồn đọng của EVN. Việc phân bổ chi phí sẽ theo từng thời điểm, toàn bộ hoặc một phần với biên độ nhỏ để tránh tác động đột ngột tới người dân, doanh nghiệp.
Trước đó khi sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 72 của Chính phủ quy định về cơ chế, thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân theo trình tự, thủ tục rút gọn, Bộ Công Thương cũng từng đề xuất bổ sung khoản lỗ trên vào giá điện. Thời điểm đó nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng việc phân bổ cần dựa theo nguyên tắc tách bạch, làm rõ và chỉ phân bổ các chi phí hợp lý vào giá bán lẻ điện.