"Không mua là cả năm thiếu lộc"
Sáng hôm đó, mẹ đặt tách trà xuống bàn và nhắc tôi đi mua vàng sớm. Tôi trả lời rằng năm nay không mua, vì tôi đang ưu tiên quỹ dự phòng. Mẹ im lặng một lúc rồi nói: "Giấy tờ sao chắc bằng vàng cầm trong tay?". Không khí trở nên nặng nề. Tôi thấy mình đang cố giải thích kế hoạch tài chính. Mẹ thấy tôi đang coi nhẹ một điều bà tin là quan trọng.
Khi ấy tôi nghĩ mẹ quá bảo thủ. Sau này tôi mới hiểu, bà chỉ đang lo theo cách của mình.
Thế hệ của mẹ: Có vàng mới yên tâm
Mẹ tôi từng sống trong giai đoạn kinh tế nhiều biến động. Thời mà tiền mặt có thể mất giá nhanh, còn vàng là thứ "giữ được". Với bà, mỗi chỉ vàng không chỉ là tài sản mà là sự bảo đảm. Có vàng đồng nghĩa với việc không sợ biến cố, không sợ phụ thuộc vào ai.
Ngày vía Thần Tài vì thế không phải phong trào. Đó là một thói quen tích lũy lâu năm, gắn với cảm giác an toàn thật sự.
Thế hệ của tôi: An toàn là dòng tiền và quỹ dự phòng
Còn tôi bước vào tuổi 40 trong một bối cảnh khác. Thu nhập phụ thuộc vào công việc, chi phí giáo dục và y tế tăng nhanh, rủi ro không chỉ là lạm phát mà còn là mất việc hay đứt gãy dòng tiền. Tôi không phản đối vàng, nhưng tôi ưu tiên quỹ khẩn cấp đủ 6–12 tháng sinh hoạt, tiết kiệm tự động hàng tháng và phân bổ tài sản hợp lý.
Với tôi, một chỉ vàng không giải quyết được vấn đề nếu tài chính thiếu kế hoạch.
Khoảng cách nằm ở trải nghiệm
Sau cuộc tranh cãi, tôi tự hỏi: Mẹ sợ điều gì? Mẹ sợ không có gì để bấu víu khi biến cố xảy ra. Còn tôi sợ điều gì? Tôi sợ thiếu chuẩn bị và thiếu kiểm soát. Cả hai đều đang tìm sự an toàn, chỉ khác cách tiếp cận.
Khoảng cách thế hệ không nằm ở việc mua hay không mua vàng. Nó nằm ở những gì mỗi người đã trải qua trong thời của mình.
Ngày vía Thần Tài bây giờ
Những năm sau, tôi không còn cố chứng minh mình đúng. Tôi vẫn mua vàng nếu phù hợp với kế hoạch, nhưng luôn giữ quỹ dự phòng là ưu tiên. Mẹ vẫn giữ vài chỉ vàng trong két và cảm thấy yên tâm.
Giờ đây, ngày vía Thần Tài với tôi là dịp kiểm kê tài sản và rà soát mục tiêu tài chính, chứ không phải ngày chạy theo đám đông. Còn với mẹ, đó vẫn là một mốc tích lũy quen thuộc.
Chúng tôi không còn tranh cãi. Vì tôi hiểu, điều cả hai cùng hướng tới không phải là vàng, mà là sự an tâm cho gia đình. Và có lẽ, trưởng thành là khi ta nhận ra: an toàn tài chính có nhiều con đường khác nhau, miễn là con đường đó phù hợp với thời của mình và không làm mình mất ngủ.