Sáng 3/2, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 1/2026.
Tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, sau khi báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội tháng 12/2025 kiến nghị khắc phục những bất cập trong quản lý an toàn thực phẩm và sau vụ việc liên quan đến đồ hộp Hạ Long, Chính phủ cùng các bộ, ngành đã vào cuộc quyết liệt.
Nhiều cơ sở, địa điểm sản xuất thực phẩm vi phạm an toàn thực phẩm đã bị phát hiện, trong đó có những sản phẩm chứa hóa chất được người dân sử dụng hằng ngày như giá đỗ, ốc bươu… làm xói mòn niềm tin của xã hội đối với hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.
Trước thực tiễn đó, bà Nguyễn Thanh Hải tán thành việc Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026 của Chính phủ và việc dự kiến trình Quốc hội dự án Luật An toàn vệ sinh thực phẩm (sửa đổi) trong năm 2026.
Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường lưu ý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nông sản, thực phẩm chế biến có thời hạn bảo quản ngắn mang tính đặc thù, trong khi Nghị định số 46 chưa có quy định chuyển tiếp phù hợp về kiểm định chất lượng.
Từ thực tiễn này, bà Nguyễn Thanh Hải cho rằng, không chỉ riêng Nghị định số 46 mà với nhiều luật, nghị định khác vừa được ban hành, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường giám sát việc xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Điều này góp phần bảo đảm đúng tinh thần của luật, đúng thẩm quyền, không hướng dẫn tràn lan và đặc biệt phải đánh giá đầy đủ tác động, có quy định chuyển tiếp đối với những lĩnh vực biến động nhanh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân, doanh nghiệp.
“Theo tinh thần đổi mới tư duy lập pháp, các luật tập trung quy định những vấn đề cốt lõi, mang tính khung, còn các nội dung chi tiết do Chính phủ và các cơ quan thực thi tổ chức triển khai. Vì vậy, trách nhiệm giám sát của các cơ quan của Quốc hội càng trở nên quan trọng”, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nêu rõ.
Nhấn mạnh yêu cầu trên, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẳng định, Ủy ban đã giao bộ phận chuyên môn rà soát, soạn thảo văn bản và sẽ có ý kiến gửi cơ quan chủ trì soạn thảo Nghị định số 46/2026 , nhằm kịp thời điều chỉnh, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật và không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Rút kinh nghiệm trong việc ban hành nghị định, thông tư
Trình bày báo cáo trước đó, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Dương Thanh Bình cho biết, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành và các địa phương tăng cường kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Xe chở khoai mì được thông quan tại Cửa khẩu Quốc tế Xa Mát. Ảnh: Minh Dương.
Cùng với đó, sớm ban hành văn bản tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về hàng hóa là thực phẩm nhập khẩu để bảo đảm việc triển khai Nghị định số 46/2026 của Chính phủ được thống nhất, hiệu quả.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ đánh giá sâu hơn tác động của việc ban hành Nghị định số 46/2026, theo dõi, rút kinh nghiệm trong việc ban hành nghị định, thông tư thi hành luật, chú trọng các quy định về áp dụng pháp luật, điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát việc xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật ngay từ giai đoạn chuẩn bị.