Các đô thị tiếp tục là động lực cốt lõi của nền kinh tế toàn cầu, bất chấp những biến động địa chính trị và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Theo phân tích của Savills trên 245 thành phố, tăng trưởng trong thập kỷ tới sẽ tập trung mạnh mẽ tại châu Á, nơi hội tụ các yếu tố nền tảng như dân số trẻ, đô thị hóa nhanh và sự dịch chuyển sản xuất toàn cầu.
Đáng chú ý, Việt Nam ghi nhận sự hiện diện nổi bật khi TP.HCM xếp thứ hai toàn cầu và Hà Nội xếp thứ năm trong bảng xếp hạng các đô thị tăng trưởng nhanh nhất thế giới (Growth Hubs Index). Việc cả hai đô thị lớn nhất cả nước cùng góp mặt trong nhóm dẫn đầu không chỉ phản ánh tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tăng trưởng nhanh chỉ là điều kiện cần. Yếu tố quyết định trong dài hạn sẽ là khả năng phát triển bền vững và thích ứng trước những biến động, hay nói cách khác là khả năng chống chịu (resilience).
Châu Á tăng tốc, Việt Nam nổi lên nhờ lợi thế cấu trúc
Theo ông Chris Marriott, Tổng Giám đốc Savills khu vực Đông Nam Á, lợi thế dân số trẻ đang tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ cho các nền kinh tế trong khu vực. Lực lượng lao động dồi dào, tiêu dùng gia tăng và tốc độ đô thị hóa nhanh đang thúc đẩy nhu cầu trên nhiều phân khúc bất động sản, từ công nghiệp, logistic đến nhà ở và các dự án phức hợp.
Song song đó, chiến lược “China+1” tiếp tục thúc đẩy làn sóng dịch chuyển sản xuất sang các thị trường mới nổi, trong đó Việt Nam là một trong những điểm đến nổi bật. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI gia tăng, không chỉ củng cố nền tảng sản xuất mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa sang thị trường bất động sản, đặc biệt tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội, nơi tập trung hạ tầng, lao động và nhu cầu tiêu dùng.
Dù vậy, theo Savills, không phải đô thị nào tăng trưởng nhanh cũng có thể duy trì sức hút dài hạn. Báo cáo về các đô thị có khả năng chống chịu (Resilient Cities Index) cho thấy, những thành phố dẫn đầu như New York, Tokyo, London hay Seoul đều có điểm chung là khả năng cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và chất lượng sống, đồng thời liên tục đầu tư để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trong bối cảnh đó, khả năng chống chịu không còn là một khái niệm mang tính lý thuyết, mà trở thành tiêu chí thực tiễn để đánh giá một đô thị. Điều này bao gồm từ nền tảng kinh tế, hệ sinh thái công nghệ đến các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG) cũng như chất lượng môi trường sống. Quan trọng hơn, khả năng triển khai hiệu quả và đúng tiến độ các chiến lược phát triển đang trở thành yếu tố then chốt.
Ông Neil MacGregor, Tổng Giám đốc Savills Việt Nam, nhận định: “Việt Nam có đầy đủ các động lực để duy trì tăng trưởng cao, từ hạ tầng, dòng vốn đầu tư nước ngoài đến nhu cầu nội địa. Tuy nhiên, yếu tố quyết định sẽ nằm ở tốc độ triển khai. Những thị trường có thể chuyển hóa kế hoạch thành thực tế nhanh hơn sẽ là những thị trường nắm bắt được cơ hội.”
Hạ tầng - đòn bẩy chuyển hóa tăng trưởng thành năng lực chống chịu
Trong bối cảnh “khả năng chống chịu” ngày càng trở thành thước đo cốt lõi của các đô thị toàn cầu, hạ tầng được xem là yếu tố nền tảng giúp Việt Nam chuyển hóa tiềm năng tăng trưởng thành năng lực phát triển bền vững.
Thực tế cho thấy, làn sóng đầu tư công quy mô lớn đang từng bước định hình lại cấu trúc thị trường. Với khoảng 234 dự án hạ tầng được triển khai, tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, các công trình trọng điểm như sân bay Long Thành, hệ thống metro tại Hà Nội và TP.HCM, cùng hơn 380 km cao tốc Bắc – Nam mới đưa vào khai thác đang mở ra những hành lang phát triển kinh tế mới.
Không chỉ dừng ở việc cải thiện khả năng kết nối, hạ tầng còn đóng vai trò tái cấu trúc không gian đô thị và dòng vốn đầu tư. Các khu vực vệ tinh quanh Hà Nội và TP.HCM đang dần hình thành những cực tăng trưởng mới, trong khi bất động sản công nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ sự phát triển của các hệ sinh thái sản xuất - logistics tích hợp.
Đáng chú ý, tác động của hạ tầng không chỉ nằm ở “hạ tầng cứng”. Các yếu tố như chất lượng sống, môi trường, giáo dục và y tế thường được xem là “hạ tầng mềm” đang ngày càng ảnh hưởng đến quyết định của doanh nghiệp và lực lượng lao động chất lượng cao. Đây cũng là những yếu tố cốt lõi cấu thành năng lực cạnh tranh dài hạn của một đô thị.
Trong bối cảnh trung tâm tăng trưởng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển về châu Á, Việt Nam đặt mục tiêu đạt tăng trưởng hai chữ số dựa trên hai trụ cột chính: đầu tư hạ tầng và dòng vốn FDI. Tuy nhiên, như các chuyên gia nhận định, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở quy mô đầu tư, mà ở khả năng triển khai hiệu quả từ tiến độ dự án, khung pháp lý đến môi trường tài chính. Điều này sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến tốc độ hình thành các cực tăng trưởng mới, cũng như khả năng mở rộng không gian đô thị và nguồn cung bất động sản trong tương lai.
Về dài hạn, với nền tảng kinh tế ổn định, dòng vốn FDI duy trì tích cực và quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, triển vọng của thị trường vẫn được đánh giá cao. Tuy nhiên, như ông Neil MacGregor nhấn mạnh, câu hỏi không còn là liệu Việt Nam có tăng trưởng hay không, mà là tốc độ và hiệu quả hiện thực hóa các động lực tăng trưởng đó.