Theo thông báo ngày 11/5/2026 của Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Hoa Kỳ (NOAA), nghề khai thác ghẹ của Việt Nam cùng Indonesia và Sri Lanka đã được công nhận tương đương với chương trình quản lý nghề cá của Mỹ. Với quyết định này, ghẹ và các sản phẩm ghẹ của Việt Nam tiếp tục được phép nhập khẩu bình thường vào Mỹ tới ít nhất cuối năm 2029.
Đây được xem là “tin vui” lớn với ngành thủy sản Việt Nam bởi trước đó, hồi tháng 8/2025, Cơ quan Nghề cá biển quốc gia Mỹ (NMFS) từng đưa nghề ghẹ của Việt Nam vào nhóm chưa đáp ứng yêu cầu theo MMPA. Khi đó, nguy cơ ghẹ Việt Nam bị cấm hoàn toàn khỏi thị trường Mỹ đã khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại.
Mỹ công nhận 4 nghề khai thác ghẹ của Việt NamTheo NOAA, từ tháng 1/2026 Việt Nam đã tách mã nghề khai thác cũ thành 4 nghề riêng theo loài mục tiêu và ngư cụ, gồm các mã Fishery ID 13164, 13206, 13204 và 13205.
Sau quá trình rà soát hồ sơ, dữ liệu bổ sung và các biện pháp quản lý nghề cá, phía Mỹ kết luận 4 nghề này của Việt Nam đạt hiệu quả tương đương với chương trình quản lý của Mỹ trong việc giảm thiểu nguy cơ gây tử vong hoặc thương tích nghiêm trọng cho động vật có vú biển.
Quyết định mới đồng nghĩa doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu ghẹ sang Mỹ sẽ không cần giấy chứng nhận COA và có thể xuất khẩu bình thường như trước đây.
Tuy nhiên, NOAA lưu ý doanh nghiệp Việt vẫn phải đảm bảo nguyên liệu nhập khẩu không đến từ các nghề khai thác bị Mỹ cấm ở quốc gia khác. Nếu sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ các nghề được phép, doanh nghiệp cần có giấy tờ xác nhận phù hợp.
Philippines bị cấm xuất khẩu ghẹ vào Mỹ từ tháng 6Trong khi Việt Nam được “bật đèn xanh”, Philippines lại không được công nhận tương đương đối với các nghề khai thác ghẹ liên quan.
Điều này đồng nghĩa ghẹ và các sản phẩm ghẹ từ Philippines sẽ không còn được phép nhập khẩu vào Mỹ kể từ ngày 11/6/2026, tức 30 ngày sau khi thông báo được công bố trên Công báo Liên bang.
Theo dữ liệu NOAA, Mỹ đã nhập khẩu khoảng 2.417 tấn cua xanh từ Philippines trong năm 2025. NMFS cho rằng Philippines chưa xây dựng đầy đủ hệ thống giám sát và báo cáo liên quan tới nguy cơ động vật có vú biển bị mắc vào ngư cụ khai thác.
Báo cáo của NMFS cho biết Philippines mới triển khai chương trình giám sát thí điểm tại một số khu vực và chưa chứng minh được hiệu quả trong việc giảm thiểu tình trạng đánh bắt không chủ đích đối với các loài như cá heo Irrawaddy – loài có nguy cơ tuyệt chủng cao.
Ngành ghẹ Việt Nam có thể hưởng lợi thị phầnViệc Mỹ tiếp tục mở cửa với ghẹ Việt Nam được đánh giá sẽ giúp doanh nghiệp trong nước duy trì ổn định xuất khẩu vào thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới.
Năm 2025, Việt Nam xuất khẩu khoảng 4.143 tấn ghẹ sang Mỹ, trong khi Indonesia đạt 14.290 tấn và Sri Lanka khoảng 820 tấn.
Trong bối cảnh Philippines bị cấm xuất khẩu từ tháng 6, nhiều doanh nghiệp kỳ vọng Việt Nam có thể tận dụng cơ hội để mở rộng thêm thị phần tại Mỹ.
NOAA cho biết quyết định công nhận tương đương đối với Việt Nam sẽ có hiệu lực tới ngày 31/12/2029. Tuy nhiên, cơ quan này cũng nhấn mạnh việc công nhận có thể bị xem xét lại nếu chương trình quản lý nghề cá của Việt Nam không còn đáp ứng các điều kiện theo MMPA.
Phía Mỹ đồng thời khuyến nghị Việt Nam tiếp tục tăng cường giám sát nghề cá, phát triển chương trình quan sát viên và giám sát điện tử nhằm giảm thiểu tác động tới động vật có vú biển.
Theo giới phân tích, vụ việc cho thấy các tiêu chuẩn về khai thác bền vững, bảo vệ môi trường và truy xuất nguồn gốc đang ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc để thủy sản Việt Nam giữ lợi thế tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu.