Người dân nhiều nơi tìm mua "đất mộ"
Dọc khu vực giáp nghĩa địa Sỏi Nhị, những con đường mới mở len qua các quả đồi thấp dẫn vào từng cụm mộ xây bằng đá, xi măng kiên cố. Nhiều khu đất đã được san gạt bằng phẳng, dựng taluy chống sạt lở như một nghĩa trang thu nhỏ hình thành giữa đất nông nghiệp.
UBND xã Tịnh Khê kiểm tra và xác định, có hàng chục ngôi mộ xây dựng trái phép từ năm 2018 đến nay.
Theo tìm hiểu, từ năm 2018 đến nay, ông Nguyễn Trị (trú thôn An Đạo, xã Tịnh Khê) đã sử dụng hơn 21.165m² đất trồng cây lâu năm để phục vụ việc chôn cất, cải táng mồ mả. Các khu đất được chia nhỏ để chuyển nhượng cho người có nhu cầu làm nơi an táng.
Theo người dân địa phương, phần lớn người đến mua đất mộ là từ khu vực xã An Phú. Do muốn tìm nơi chôn cất gần khu dân cư cũ để tiện chăm nom nên nhiều gia đình đồng ý mua lại các phần đất do ông Trị đứng ra nhận chuyển nhượng rồi cải tạo.
Không dừng lại ở việc bán vị trí chôn cất, ông Trị còn nhận thi công mộ phần. Nếu chỉ xây mộ, chi phí khoảng 7-8 triệu đồng mỗi phần. Trường hợp làm trọn gói, từ san lấp mặt bằng, làm đường, xây kè chống sạt lở đến hoàn thiện mộ, giá dao động 30-50 triệu đồng tùy quy mô.
Đến nay khu vực này đã có 87 phần mộ được chôn cất và cải táng.
Theo thống kê của chính quyền địa phương, đến nay khu vực này đã có 87 phần mộ được chôn cất và cải táng. Trong đó, tại thôn Trường Định có 64 ngôi mộ trên diện tích hơn 11.000m²; còn thôn An Đạo có 26 mộ cải táng trên diện tích hơn 10.100m².
Điều khiến người dân bức xúc là hoạt động mua bán "đất mộ" vẫn tiếp diễn dù chính quyền nhiều lần lập biên bản, nhắc nhở và cắm biển cảnh báo tại hiện trường.
Nhiều cử tri ở xã Tịnh Khê cho rằng việc chôn cất tự phát gần chùa Minh Đức và Khu văn hóa Thiên Mã đang làm phá vỡ quy hoạch khu vực, ảnh hưởng cảnh quan môi trường và định hướng phát triển du lịch địa phương.
Chính quyền nói khó xử lý vì liên quan yếu tố tâm linh
Theo Báo cáo số 52/BC-PKT ngày 23/4/2026 của Phòng Kinh tế xã Tịnh Khê, trước phản ánh kéo dài của người dân, ngày 27/1/2026 UBND xã đã tổ chức làm việc với ông Nguyễn Trị để làm rõ việc sử dụng đất nông nghiệp làm nơi an táng.
Ông Trị sau đó thừa nhận sai phạm và được yêu cầu chấm dứt hoạt động mua bán đất phục vụ chôn cất.
Qua kiểm tra, địa phương xác định việc chuyển nhượng, sử dụng đất trồng cây lâu năm để chôn cất là hành vi vi phạm quy định pháp luật đất đai. Ông Trị sau đó thừa nhận sai phạm và được yêu cầu chấm dứt hoạt động mua bán đất phục vụ chôn cất.
Đến ngày 9/4/2026, Phòng Kinh tế xã tiếp tục làm việc để xác minh thêm các nội dung liên quan. Theo khai nhận, ông Trị đang sử dụng nhiều thửa đất trồng cây lâu năm do gia đình để lại, đồng thời nhận chuyển nhượng thêm đất bằng thỏa thuận miệng từ các hộ dân khác để cải tạo thành nơi chôn cất.
Ngoài việc bán đất, ông Trị còn tổ chức xây dựng khoảng 45 ngôi mộ theo hình thức "trọn gói", bao gồm đào huyệt và xây dựng hoàn chỉnh.
Theo hồ sơ địa chính, trước ngày 1/7/2014, toàn bộ khu vực này là đất do UBND xã quản lý. Sau nhiều lần biến động, một số diện tích được cấp cho hộ dân sử dụng với mục đích đất trồng cây lâu năm.
Địa phương đã cắm biển cảnh báo nhằm ngăn chặn việc tiếp tục chôn cất trái phép.
UBND xã Tịnh Khê nhận định hành vi sử dụng đất nông nghiệp để chôn cất ngoài quy hoạch nghĩa địa thuộc trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất trái phép theo Nghị định 123/2024 của Chính phủ. Tuy nhiên, việc xử lý gặp nhiều khó khăn do diện tích vi phạm lớn, số lượng mộ nhiều, phần lớn đã xây dựng kiên cố và liên quan yếu tố tín ngưỡng, tâm linh.
Ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê cho biết hiện Công an xã đang phối hợp làm việc với các cá nhân liên quan để hoàn thiện hồ sơ, báo cáo UBND xã xem xét hướng xử lý trong thời gian tới.
"Trước mắt, địa phương đã cắm biển cảnh báo nhằm ngăn chặn việc tiếp tục chôn cất trái phép, đồng thời khuyến cáo người dân không tự ý chuyển nhượng đất để làm nơi an táng", ông Thanh nói.
Di Linh