Tờ Fortune cho hay chỉ với 300 USD vốn đầu tư ban đầu và một đội ngũ vỏn vẹn 3 người, Sam Brown đã chứng minh rằng trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, thay vì chờ đợi bị AI sa thải, người lao động hoàn toàn có thể tận dụng công nghệ này để làm giàu cho chính mình.
Cách đây 9 tháng, Sam Brown (48 tuổi) đứng trước một cú sốc lớn: Ông bị sa thải. Lý do không phải vì năng lực kém, mà vì công ty nơi ông cống xướng quyết định tinh giản bộ máy nhờ sự hỗ trợ của AI.
Thế nhưng, thay vì cay cú, Brown nhìn nhận đó là một "phước lành" khi giúp ông có khởi đầu sớm hơn phần còn lại của thế giới trong cuộc chơi công nghệ mới.
Ông Sam Brown
Hiện tại, Brown là Chủ tịch của Fathom AI, một nền tảng hỗ trợ bán hàng trong lĩnh vực thẩm mỹ y khoa có trụ sở tại Austin (Mỹ). Câu chuyện của Fathom AI không chỉ là về sự phục thù cá nhân, mà là một minh chứng đanh thép cho sự thay đổi cấu trúc cốt lõi của ngành phần mềm thế giới.
Công thức 300 USD đổi lấy 300.000 USD
Theo hồ sơ được Fortune kiểm chứng, Fathom AI ra mắt vào đầu năm 2026. Chỉ trong vòng 12 tuần, công ty đã đạt mức doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) ước tính 300.000 USD. Điều gây sốc hơn cả là biên lợi nhuận gộp đạt trên 90%, trong khi chi phí vận hành chiếm chưa đầy 10% doanh thu.
Đáng chú ý, toàn bộ vốn liếng ban đầu để khởi động công ty chỉ là 300 USD. Khi các quỹ đầu tư mạo hiểm tìm đến với những bản điều khoản hấp dẫn, đội ngũ Fathom AI đã thẳng thừng từ chối ngay tại "vạch đích". Lý do rất đơn giản nhưng cũng đầy kiêu hãnh: Họ thực sự không biết phải tiêu tiền vào việc gì.
Sam Brown nhớ lại cuộc gặp với đại diện quỹ đầu tư: "Họ nói chúng tôi sẽ cần một đội ngũ kỹ sư quy mô này, một đội ngũ chăm sóc khách hàng quy mô kia. Nhưng khi bước ra khỏi phòng họp, chúng tôi tự nhủ: Mình chẳng cần những thứ đó".
Thay vì tuyển người, Fathom AI "tuyển" 12 nhân viên ảo (AI agents). Những nhân viên này không chỉ là những dòng code vô hồn; chúng đảm nhận các vai trò vận hành thực thụ. Một agent phụ trách chăm sóc khách hàng cho lực lượng bán hàng toàn quốc; một agent khác thức dậy sau mỗi hai giờ để quét bản đồ cạnh tranh và lập báo cáo tóm tắt.
Ông Kirk Gunhus, một chuyên gia có 30 năm kinh nghiệm trong ngành thẩm mỹ y khoa và tự nhận mình là người "không rành công nghệ", ban đầu hoàn toàn hoài nghi về Fathom AI. Tuy nhiên, kết quả thực tế đã khiến ông thay đổi hoàn toàn quan điểm.
Trước khi có Fathom AI, việc bán hàng trong ngành thẩm mỹ hoàn toàn là thủ công. Các đại diện kinh doanh phải gọi điện lạnh (cold-call), lái xe mù quáng qua các khu vực và dựa vào trí nhớ để tìm khách hàng. Fathom AI đã thay đổi toàn bộ quy trình này. Chỉ cần nhập mã bưu chính, nền tảng sẽ hiển thị mọi khách hàng tiềm năng, xếp hạng mức độ phù hợp và cung cấp dữ liệu tìm kiếm thời gian thực từ Google.
Kết quả là vô cùng ấn tượng. Một khách hàng của Gunhus là Tiger Aesthetics đã không mở được bất kỳ tài khoản mới nào trong suốt năm 2024. Tuy nhiên, chỉ sau một quý triển khai Fathom, họ đã mở thêm 225 tài khoản mới. Thậm chí, một đại diện của Tiger Aesthetics đã được hỗ trợ kỹ thuật qua điện thoại bởi một agent của Fathom mà không hề hay biết mình đang nói chuyện với AI.
Tư duy "lấy tiền ngay"
Khác với các startup truyền thống thường đốt tiền để đổi lấy tăng trưởng và hy vọng vào một thương vụ thoái vốn (exit) trong tương lai, Fathom AI chọn cấu trúc công ty hợp danh để chia sẻ lợi nhuận ngay lập tức. Với họ, việc nhận lương và lợi nhuận hàng tháng quan trọng hơn một lời hứa xa vời trong một thị trường khó đoán định.
Dan Crump (56 tuổi), thành viên lớn tuổi nhất trong nhóm từng làm việc tại GE và IBM, chia sẻ đầy phấn khởi: "Nói thật là hôm nay chúng tôi vừa được trả lương xong. Chúng tôi đang có dòng tiền dương".
Mô hình này không chỉ xuất hiện ở Mỹ. Tại Toronto (Canada), Yatharth Sejpal (23 tuổi) cũng đang vận hành KNOWIDEA, một nền tảng trí tuệ dự báo với doanh thu 500.000 USD ARR chỉ sau 6 tháng. Sejpal, người chưa từng viết một dòng code nào, cũng từ chối tiền từ các quỹ đầu tư lớn để bảo vệ cổ phần và chứng minh mô hình kinh doanh của mình.
Tầm nhìn của những nhà sáng lập trẻ như Sejpal thậm chí còn táo bạo hơn. Ông tin rằng các đội ngũ dự án 20 người hiện nay sẽ sớm tinh giản xuống chỉ còn 2 người: Một kỹ sư triển khai và một cố vấn triển khai, cộng thêm một người giám sát. Mọi vai trò khác như quản lý khách hàng hay hỗ trợ đều có thể được tự động hóa.
Sự trỗi dậy của những startup như Fathom AI hay KNOWIDEA đã phá vỡ giả định cũ kỹ rằng: Bạn cần vốn lớn để xây dựng công nghệ lớn. Theo dữ liệu từ công ty tài chính Apollo, AI đang thúc đẩy một làn sóng đổi mới mà không gì có thể ngăn cản được.
Sam Brown không hề cảm thấy hối tiếc về việc bị sa thải 9 tháng trước. Ngược lại, ông cảm thấy mình may mắn khi được "tốt nghiệp" sớm khỏi hệ thống cũ. Bài học từ Fathom AI rất rõ ràng: Trong thế giới mới, hoặc bạn sử dụng AI để tạo ra lợi thế, hoặc bạn sẽ bị nó cuốn phôi.
"Nếu bạn không sử dụng nó, nó cũng sẽ cán qua bạn mà thôi", chuyên gia Kirk Gunhus kết luận.
*Nguồn: Fortune, BI
