Thông tin từ Cục Phòng bệnh, Whitmore (còn gọi là Melioidosis) là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nước bề mặt bị ô nhiễm.
Con người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở; do hít phải bụi hoặc giọt nước nhiễm khuẩn; hoặc sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm.
Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, gây khó khăn cho chẩn đoán sớm. Bệnh có thể diễn biến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng, có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Nhóm nguy cơ cao gồm người mắc các bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch và những người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.
Đây là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Bệnh được ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và Bắc Australia. Tại Việt Nam, hằng năm vẫn xuất hiện một số ca bệnh rải rác, nguy cơ có thể gia tăng sau các đợt mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.
Ảnh minh họa.
Để chủ động phòng bệnh Whitmore, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện 8 biện pháp sau:
1. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, nước bẩn, nhất là tại khu vực ô nhiễm, khu vực bị ngập úng sau mưa lớn, bão lũ.
2. Sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm ruộng, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, bùn đất sau mưa lũ hoặc khi phải thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.
3. Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở, vết loét, vết bỏng; tránh để vết thương tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn. Trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc, cần băng kín bằng vật liệu chống thấm và vệ sinh sạch sẽ ngay sau đó.
4. Không đi chân trần tại khu vực đất ẩm ướt, bùn lầy, vùng ngập nước; hạn chế tắm, bơi, ngụp lặn ở ao, hồ, sông, kênh rạch, vùng nước đọng nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương hở.
5. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn, uống.
6. Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống; bảo đảm an toàn thực phẩm, không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi bị ô nhiễm.
7. Người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, suy giảm miễn dịch cần đặc biệt lưu ý thực hiện các biện pháp phòng bệnh nêu trên và chủ động bảo vệ các vết thương trên da để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
8. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, nhất là sau mưa bão, ngập lụt, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang, nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.
Thái Lan đã ghi nhận 732 ca mắc bệnh Whitmore
Đáng chú ý từ tháng 1 - tháng 4/2026, Thái Lan đã ghi nhận 732 ca mắc bệnh Whitmore, trong đó có 23 trường hợp tử vong.
Bộ Y tế Thái Lan đánh giá diễn biến dịch bệnh ở mức đáng lo ngại và đang theo dõi sát tình hình. Giới chức nước này cho biết, bệnh Whitmore do một loại vi khuẩn tồn tại trong đất và nước gây ra, có thể xâm nhập cơ thể qua vết thương hở, qua đường hô hấp khi hít phải bụi nhiễm khuẩn hoặc uống nước bị ô nhiễm. Triệu chứng của bệnh bao gồm sốt cao, khó thở, tức ngực cùng các vết thương sưng tấy hoặc nhiễm trùng. Trường hợp vi khuẩn xâm nhập vào máu, người bệnh có thể bị nhiễm trùng huyết nặng và tử vong.
Trúc Chi (t/h)
