Ảnh minh họa
Theo Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2025 (Global Innovation Index – GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố, phạm vi đánh giá năm nay được mở rộng từ 133 lên 139 quốc gia và vùng lãnh thổ.
GII là một trong những bộ chỉ số quốc tế uy tín, được sử dụng để đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo và phản ánh mức độ phát triển của nền kinh tế dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, qua đó giúp các quốc gia nhận diện những điểm mạnh, điểm yếu trong quá trình phát triển.
Trong bảng xếp hạng GII 2025, Việt Nam đứng thứ 44/139 nền kinh tế, giữ nguyên thứ hạng so với năm 2024. Đáng chú ý, thứ hạng về đầu vào đổi mới sáng tạo của Việt Nam tiếp tục được cải thiện, tăng 3 bậc so với năm 2023, từ vị trí 53 lên vị trí 50. Nhóm chỉ tiêu này gồm 5 trụ cột: Thể chế; Nguồn nhân lực và nghiên cứu; Cơ sở hạ tầng; Trình độ phát triển của thị trường; và Trình độ phát triển của doanh nghiệp.
Các quốc gia có tốc độ tăng năng suất lao động nhanh nhất trong giai đoạn 2014–2024 gồm Trung Quốc (5,9%), Việt Nam (5,4%) và Ethiopia (5%), đều tính theo tốc độ tăng trưởng bình quân năm. Trong nhóm các quốc gia có mức tăng trưởng cao, đáng chú ý có các nước châu Phi như Burkina Faso (4,8%), Kenya (3,3%) và Rwanda (3,3%), cùng các quốc gia châu Á là Bangladesh (4,5%) và Ấn Độ (4,3%).
Tốc độ tăng trưởng năng suất lao động nhanh như vậy đặc biệt có ý nghĩa, bởi nhiều quốc gia trong số này có dân số lớn, do đó sự tiến bộ về kinh tế của họ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn cầu và công cuộc giảm nghèo.
Theo đó, một trong những điểm đáng chú ý trong bức tranh đổi mới sáng tạo của Việt Nam là tốc độ tăng trưởng năng suất lao động. Riêng trong bảng xếp hạng GII 2025, Việt Nam đạt mức tăng trưởng 4,6%, đứng thứ 4 thế giới về chỉ số này.
Tốc độ tăng trưởng năng suất lao động các nước trong khu vực và thứ hạng trên thế giới. Nguồn: GII 2025
Kết quả này cũng đưa Việt Nam lên vị trí nổi bật trong khu vực ASEAN, khi tốc độ tăng trưởng năng suất lao động cao hơn đáng kể so với các nền kinh tế còn lại. Campuchia đứng thứ 19 thế giới với 2,7%; Singapore đứng thứ 33 với 1,9%; Indonesia đứng thứ 58 với 1,1%; Malaysia đứng thứ 64 với 1,0%; Philippines đứng thứ 90 với 0,3%.
Trong khi đó, Thái Lan ghi nhận mức - 0,6%, xếp thứ 111 thế giới, còn Lào, Brunei và Myanmar lần lượt ghi nhận mức -0,7%, -0,8% và -3,5%. Những con số này cho thấy sự khác biệt đáng kể về động lực tăng năng suất trong ASEAN: trong khi Việt Nam và Campuchia duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao trên thế giới, nhiều nền kinh tế trong khu vực, trong đó có Thái Lan, lại ghi nhận năng suất lao động giảm trong giai đoạn được đánh giá.
