Với nhiều người trẻ ở Hà Nội, sở hữu một căn nhà riêng vẫn là mục tiêu lớn sau nhiều năm đi làm, tích lũy. Tuy nhiên, khi giá bất động sản liên tục neo ở mức cao, khoản tiền khoảng 1-2 tỷ đồng đôi khi vẫn chưa đủ để tìm được một nơi ở đáp ứng đúng nhu cầu. Đứng trước bài toán phải vay thêm một khoản lớn hoặc tiếp tục chờ đợi, không ít người bắt đầu nghĩ đến những lựa chọn khác.
Thay vì dồn toàn bộ tài chính để mua nhà tại Thủ đô, có người quyết định mang tiền về các tỉnh lân cận mua đất, xây nhà hoặc đơn giản là tìm một tài sản để tích lũy lâu dài. Bắc Ninh, Thái Nguyên - những địa phương có khoảng cách di chuyển tương đối thuận tiện tới Hà Nội trở thành lựa chọn được cân nhắc.
Quang Anh (30 tuổi), hiện làm chuyên viên pháp chế tại Hà Nội, đã mua một mảnh đất rộng 2.800m² tại Bắc Giang (nay thuộc thành phố Bắc Ninh) với giá 2,25 tỷ đồng.
Trong khi đó, Thu Phương (SN 1999, Hà Nội), làm công việc truyền thông, cùng chồng cũng đang lên kế hoạch mua đất tại Thái Nguyên.
2 tỷ đồng và bài toán mua nhà Hà Nội: Phải cân nhắc giữa vay tiền tỷ và chấp nhận đi xa
Quang Anh cho biết, thời điểm sau khi ra trường cách đây hơn 7 năm, đi làm với mức lương khởi điểm khoảng 7 triệu đồng/tháng. Sau đó, thu nhập tăng dần qua các năm, đến hiện tại dao động 40-50 triệu đồng/tháng tùy thời điểm. Do sống cùng bố mẹ tại Hà Nội, Quang Anh không mất tiền thuê nhà, đồng thời tiết kiệm được một phần đáng kể chi phí sinh hoạt.
Đến năm 29 tuổi, sau nhiều năm tích lũy từ lương, thưởng, tiết kiệm và đầu tư cá nhân, Quang Anh có trong tay khoảng 2 tỷ đồng. Đây cũng là thời điểm anh bạn nghiêm túc tính chuyện mua nhà để có không gian sống riêng.
Sau nhiều năm tích lũy, Quang Anh cũng nghĩ đến chuyện mua nhà để có không gian sống riêng (Ảnh: NVCC)
Tuy nhiên, khi tìm hiểu thị trường Hà Nội, Quang Anh nhận thấy số tiền này vẫn còn khá xa so với mức giá của những bất động sản có thể đáp ứng nhu cầu.
"Nếu mua nhà đất trong ngõ, diện tích dưới 60m², ngõ sâu chỉ vừa hai xe máy tránh nhau, cách chỗ ô tô đỗ được khoảng 200-300m thì giá cũng khoảng 3-4 tỷ đồng. Loại nhà này còn có những rủi ro liên quan đến phòng cháy chữa cháy, quy hoạch, giải tỏa.
Còn với chung cư, 1,5 tỷ đồng chỉ có thể mua được một căn studio rất nhỏ, cách nơi làm việc 15-20km, đi lại khá bất tiện, khoảng hơn 1 tiếng mỗi chiều. Nếu muốn mua căn hai phòng ngủ thì mức giá sẽ vào khoảng 4-6 tỷ đồng, tùy vị trí, độ mới, chủ đầu tư và tiện ích xung quanh", Quang Anh chia sẻ.
Điều đó đồng nghĩa với việc dù chọn nhà đất hay chung cư, Quang Anh sẽ đều phải vay thêm ít nhất 1,5 tỷ đồng, thậm chí hơn 4 tỷ đồng. Với Quang Anh, đây là một khoản nợ không nhỏ so với thu nhập hiện tại.
Anh bạn từng tính thử phương án vay ngân hàng 3 tỷ đồng trong 25 năm. Nếu lãi suất sau thời gian ưu đãi ở mức khoảng 10%/năm, mỗi tháng số tiền phải trả vào khoảng 27 triệu đồng, chiếm hơn một nửa thu nhập. Trong bối cảnh thị trường việc làm còn nhiều biến động, Quang Anh không muốn bản thân rơi vào tình huống phải duy trì một khoản trả nợ quá lớn trong thời gian dài.
"Mình muốn ra ở riêng, có không gian sinh hoạt của mình. Mình cũng thuộc tuýp người nghĩ rằng phải an cư thì mới lạc nghiệp, nên chưa bao giờ tính chuyện đi thuê nhà. Nhưng nếu mua nhà Hà Nội lúc đó, mình sẽ phải gánh một khoản nợ ngân hàng rất lớn. Nếu chẳng may mất nguồn thu nhập chính, nhất là khi nhiều công ty đang cắt giảm nhân sự và việc tuyển dụng cũng khó khăn, mình có thể mất khả năng trả nợ. Đây là rủi ro quá lớn, nhất là khi mình cũng đến tuổi phải tính chuyện lập gia đình", Quang Anh nói.
Cũng từ đây, Quang Anh bắt đầu tìm hiểu và đưa ra lựa chọn sẽ mua đất ở các tỉnh, thành gần Hà Nội thay vì cố mua nhà riêng ở Thủ đô.
Câu chuyện của Thu Phương cũng có điểm tương đồng. Sau khi kết hôn, hai vợ chồng từng dự định sẽ mua nhà tại Hà Nội để ổn định cuộc sống. Bên cạnh khoản tiền tự tiết kiệm, cả hai còn nhận được sự hỗ trợ từ gia đình hai bên, tổng ngân sách có thể chuẩn bị vào khoảng 2 tỷ đồng.
Tuy nhiên, khi bắt tay vào tìm hiểu, Thu Phương nhận ra số tiền này chưa thực sự giúp hai vợ chồng có nhiều lựa chọn tại Hà Nội. Nếu cố gắng mua nhà, cả hai sẽ phải cân nhắc rất kỹ về vị trí, diện tích và chất lượng không gian sống, thậm chí có thể phải vay thêm.
Vì vậy, thay vì vội vàng xuống tiền, hai vợ chồng quyết định tiếp tục thuê một căn nhà tập thể tại Hà Nội, dành thời gian tích lũy và đầu tư. Với Thu Phương, việc chưa sở hữu nhà ở Thủ đô không đồng nghĩa với việc kế hoạch an cư phải tạm dừng hoàn toàn. Hai vợ chồng có thể tìm kiếm một địa điểm khác phù hợp hơn với khả năng tài chính và cách sống của mình.
"Ban đầu, vợ chồng mình cũng nghĩ sau khi kết hôn sẽ cố gắng mua một căn nhà ở Hà Nội. Nhưng khi tìm hiểu giá cả thực tế, mình thấy với khoảng 2 tỷ đồng, việc tìm được một căn nhà phù hợp không hề dễ dàng.
Hai vợ chồng quyết định chưa vội mua, vẫn thuê nhà để sinh hoạt tại Hà Nội và dành tiền cho những kế hoạch dài hạn hơn. Mình nghĩ không nhất thiết cứ phải mua được nhà ở Hà Nội thì mới gọi là ổn định cuộc sống. Quan trọng là mình có một phương án phù hợp với khả năng tài chính và nhu cầu của gia đình", Thu Phương chia sẻ.
Nhiều người trẻ như vợ chồng Thu Phương chọn ở thuê thay vì vội mua nhà (Ảnh: NVCC)
Thời gian gần đây, hai vợ chồng bắt đầu tìm hiểu đất tại Thái Nguyên - quê của chồng Thu Phương. Theo khảo sát ban đầu, với ngân sách khoảng 1-2 tỷ đồng, cả hai có thể tìm được một mảnh đất diện tích trên dưới 100m², cách trung tâm thành phố Thái Nguyên khoảng 8km.
Đây là lựa chọn khiến hai vợ chồng cảm thấy đáng cân nhắc hơn so với việc tiếp tục cố gắng mua nhà tại Hà Nội. Thay vì phải dành phần lớn thu nhập để trả nợ mua nhà ở nơi có giá bất động sản cao, họ có thể sở hữu một mảnh đất rộng rãi hơn, đồng thời có thêm thời gian chuẩn bị cho kế hoạch xây dựng tổ ấm riêng.
Chấp nhận di chuyển 1-1,5 tiếng mỗi ngày, dọn về sống ở các tỉnh thành lân cận Hà Nội
Với Quang Anh, quyết định mua đất tại Bắc Ninh ban đầu không xuất phát từ ý định bỏ phố về quê sinh sống. Anh tham gia một số hội nhóm bất động sản, tìm hiểu những mảnh đất ở ngoại thành và các tỉnh giáp Hà Nội, với mức giá phổ biến từ 300 triệu đồng đến dưới 2 tỷ đồng, thời gian di chuyển khoảng 1-1,5 tiếng.
Sau khi đi xem một số nơi, Quang Anh quyết định chọn mảnh đất có tổng diện tích 2.800m², trong đó 300m² là đất ở đô thị, phần còn lại là đất trồng cây lâu năm. Trên đất có sẵn một ngôi nhà hai tầng nhỏ khoảng 50m² của chủ cũ. Mảnh đất cách Quốc lộ 31 (đoạn Bắc Giang - Lục Ngạn) khoảng 500m, từ trung tâm Hà Nội di chuyển bằng ô tô mất khoảng 1,5 tiếng.
Giá mua là 2,25 tỷ đồng, đã bao gồm thuế và phí chuyển nhượng. Quang Anh sử dụng gần như toàn bộ 2 tỷ đồng tiền tích lũy, vay thêm người thân, bạn bè khoảng 500 triệu đồng. Anh đặt ra giới hạn không vay quá số tiền mình có thể hoàn trả trong khoảng 2 năm nếu công việc ổn định.
Với 2,25 tỷ đồng, Quang Anh chọn dịch chuyển, chấp nhận đi xa, mua đất tại Bắc Ninh (Ảnh: NVCC)
Quang Anh bày tỏ: “Thú thật, lúc đi xem đất, mình mua với tâm lý tích lũy, chờ cơ hội bán lại, lãi vài trăm triệu đồng rồi tái đầu tư, dần dần tiến tới mua nhà ở Hà Nội. Khi đó mình chưa hề nghĩ sẽ về “quê” sống.
Tuy nhiên, sau khi đi lại nhiều lần giữa Hà Nội và Bắc Ninh để làm các thủ tục đo đạc, xác minh, sang nhượng,...mình nhận ra việc sống ở tỉnh thành khác mà vẫn đi làm ở Hà Nội là hoàn toàn khả thi nếu sắp xếp thời gian tốt. Vì vậy mình quyết định sửa lại ngôi nhà có sẵn trên đất và chuyển về ở, để có không gian của riêng mình. Hiện mỗi tuần mình lên Hà Nội khoảng 3 ngày bằng ô tô riêng, mỗi chiều khoảng 1,5 tiếng”.
Đặc biệt, công ty Quang Anh đã áp dụng hình thức làm việc hybrid nên mỗi tuần, chỉ cần lên văn phòng khoảng 3 ngày, không chấm công mà đánh giá dựa trên kết quả công việc. Do đó, điều này khiến anh bạn mạnh dạn thay đổi kế hoạch ban đầu.
Dù vậy, việc sở hữu một mảnh đất rộng và chuyển về sinh sống không phải lúc nào cũng nhẹ nhàng như hình dung ban đầu. Riêng tiền cải tạo ngôi nhà đã tiêu tốn khoảng 200 triệu đồng. Trong khoảng 5 tháng, Quang Anh gần như dành trọn hai ngày cuối tuần và toàn bộ ngày phép năm để về giám sát thi công, dọn dẹp và xử lý các công việc liên quan đến khu đất.
Việc sử dụng gần hết số tiền tích lũy cũng khiến Quang Anh phải thắt chặt chi tiêu, hạn chế những chuyến đi chơi với bạn bè và cố gắng duy trì công việc ổn định để đảm bảo khả năng trả khoản vay.
Dù vẫn đang trong quá trình cải tạo nhưng giá trị mảnh đất đã tăng lên đáng kể. Quang Anh cho biết đã từng có người hỏi mua với mức giá khoảng 4 tỷ đồng. Tuy nhiên, anh nhấn mạnh đây mới chỉ là mức giá được trả, chưa phải khoản lợi nhuận thực tế vì anh chưa bán.
"Hiện tại mình cũng không có ý định bán để mua nhà ở Hà Nội, ít nhất là trong một thời gian dài nữa. Với khoảng 4 tỷ đồng, nếu quay lại Hà Nội thì mình vẫn phải đối mặt với bài toán mua căn hộ hai phòng ngủ như trước.
Trong khi đó, ở quê mình sẽ có không khí trong lành, chi phí sinh hoạt rẻ, công việc vẫn cho phép làm hybrid. Gia đình cũng sẽ có thêm một nơi để thư giãn, nghỉ ngơi, nhất là khi bố mẹ mình sắp về hưu. Với mình bây giờ, có nhà không nhất thiết phải là có nhà ở Hà Nội", Quang Anh chia sẻ.
Quang Anh phải dành nhiều thời gian để xây dựng, cải tạo và hoàn thiện (Ảnh: NVCC)
Trong khi đó, Thu Phương và chồng cũng đang tính toán một hướng đi tương tự, dù chưa chính thức xuống tiền. Điểm thuận lợi là tính chất công việc của cả hai khá linh hoạt về thời gian, không cần thường xuyên có mặt tại văn phòng mà có thể làm việc online. Trung bình mỗi tuần, hai vợ chồng chỉ cần lên văn phòng khoảng 1-2 buổi.
Với đặc thù này, việc mua đất và xây nhà tại Thái Nguyên không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ công việc ở Hà Nội. Khoảng cách từ Hà Nội đến Thái Nguyên vào khoảng 70-80km, thời gian di chuyển khoảng 1 tiếng 30 phút. Nếu có ô tô riêng, việc đi lại sẽ càng chủ động. Trong trường hợp chưa có ô tô, hai vợ chồng cho hay cũng có thể lựa chọn xe khách, với những chuyến sớm có thể đến Hà Nội từ khoảng 7 giờ sáng.
"Vì quê chồng mình ở Thái Nguyên nên hai vợ chồng cũng có thêm lý do để cân nhắc địa điểm này. Công việc của cả hai đều khá linh hoạt, không phải ngày nào cũng cần lên văn phòng, nên nếu chuyển về đó sinh sống thì vẫn có thể duy trì công việc hiện tại.
Mình nghĩ đây cũng là lúc hai vợ chồng cần xây dựng một kế hoạch dịch chuyển, thay đổi cách sống thay vì chỉ chăm chăm vào mục tiêu phải mua nhà tại Hà Nội. Nếu có một mảnh đất phù hợp, sau này xây nhà để ở thì cũng là một phương án đáng cân nhắc", Thu Phương nói.
Theo Thu Phương, cách nhìn về chuyện an cư hiện nay đã linh hoạt hơn. Không phải ai cũng cần mua nhà tại Hà Nội ngay lập tức. Có người lựa chọn tiếp tục thuê nhà ở thành phố, có người muốn chuyển hẳn về quê sinh sống, cũng có người mua đất, xây nhà ở tỉnh như một nơi nghỉ dưỡng cuối tuần trong khi vẫn duy trì chỗ ở tại Hà Nội.
Mỗi lựa chọn đều có ưu điểm và hạn chế riêng, phụ thuộc vào điều kiện tài chính, tính chất công việc cũng như định hướng cuộc sống của từng gia đình.
Tuy nhiên, cả Quang Anh và Thu Phương đều cho rằng mua đất ở tỉnh không phải phương án có thể quyết định chỉ dựa trên mức giá hấp dẫn. Với Quang Anh, điều đầu tiên cần cân nhắc là khoản tiền bỏ ra phải thực sự phù hợp với khả năng tài chính, tránh dồn toàn bộ tiền tiết kiệm vào một tài sản có tính thanh khoản không cao.
Anh bạn cũng lưu ý người mua cần kiểm tra kỹ pháp lý, sổ đỏ, quy hoạch, diện tích đất ở và đất nông nghiệp, lối đi, ranh giới thực tế cũng như tình trạng tranh chấp, thế chấp. Đặc biệt, không nên mặc định toàn bộ diện tích đất đều có thể xây nhà nếu trong sổ có phần đất nông nghiệp.
“Nếu công việc cho phép làm hybrid, bạn cũng như gia đình riêng của bạn sắp xếp được để về sống, đây là một lựa chọn không tồi, vì việc đi lại giữa các tỉnh giáp Hà Nội và trung tâm thành phố ngày càng thuận tiện. Hơn nữa, các cao tốc, quốc lộ đều đang có xu hướng mở rộng. Nhưng trước khi quyết định, hãy thử tự đi quãng đường đó vào giờ cao điểm vài lần, cũng như xem xét về những tiện nghi cần thiết để sinh sống như bệnh viện, chợ, an ninh an toàn,... có phù hợp hay không”, Quang Anh chia sẻ.
Thu Phương cũng cho rằng mỗi gia đình cần có kế hoạch rõ ràng trước khi quyết định. Việc mua đất, xây nhà ở tỉnh có thể giúp giảm áp lực tài chính và mở ra một cách sống khác, nhưng không có nghĩa đây là lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người.
"Với mình, điều quan trọng nhất vẫn là lựa chọn phù hợp với điều kiện và tầm nhìn cuộc sống của mỗi người. Không nên vì thấy người khác mua được đất, xây được nhà mà mình cũng phải làm theo. Dù lựa chọn thuê nhà ở Hà Nội, mua đất ở tỉnh hay chuyển hẳn về quê, mình nghĩ vẫn cần tính toán kỹ để không vượt quá khả năng chi tiêu, đồng thời lường trước cả những thuận lợi và bất tiện có thể gặp phải", Thu Phương bày tỏ.
