Đặc phái viên của Cựu Tổng thống Barack Obama đánh giá cao giải thưởng của tỷ phú Phạm Nhật Vượng

GS Daniel Kammen cho biết, sự kiện Lễ trao giải VinFuture 2026 rất đáng mong đợi. Ảnh: VFP

VinFuture 2026, giải thưởng do tỷ phú Phạm Nhật Vượng và phu nhân đồng sáng lập, gần đến thời điểm công bố kết quả cuối cùng. Nhân dịp này, GS Daniel Kammen, thành viên Hội đồng Giải thưởng VinFuture đã có những chia sẻ về giải thưởng cũng như những lĩnh vực đang được quan tâm hiện nay.

Với mùa giải VinFuture 2026, GS Daniel Kammen chia sẻ: “Với tôi, 5 từ khóa mô tả rõ nhất Giải thưởng VinFuture năm nay là: Đổi mới (Innovative), Truyền cảm hứng (Inspirational), Liên lĩnh vực (Intersectoral), Sáng tạo (Creative) và Phát triển bền vững (Sustainability)”.

GS giải thích, lựa chọn 5 từ khóa này bởi chúng phản ánh một khía cạnh vừa thú vị, vừa mang tính nền tảng trong cách những tiến bộ khoa học được tạo nên. Trên thực tế, có những phát minh ra đời từ nỗ lực độc lập của một nhà khoa học trong phòng thí nghiệm, nhưng trong thời đại mà nghiên cứu liên ngành ngày càng phát triển, nhiều đột phá lại đòi hỏi sự hợp tác giữa các chuyên gia, với tri thức và kinh nghiệm đến từ những lĩnh vực rất khác nhau.

Theo GS, đó có thể là sự kết hợp giữa khoa học cơ bản và công nghệ, hoặc sự kết nối giữa những khám phá khoa học với quá trình hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng khoa học, cùng sự tham gia của những người trực tiếp hoạt động trong thực tiễn và các bên có tiếng nói, với góc nhìn đa dạng.

Giải thưởng Chính VinFuture 2026 góp phần giải quyết những thách thức lớn nhất của thế giới

GS Daniel Kammen chia sẻ tại buổi toạ đàm khoa học “Đổi mới và hành động cho chuyển dịch năng lượng công bằng” do VinFuture phối hợp tổ chức năm 2025. Ảnh: ĐH Đà Nẵng

“Điều tôi đặc biệt đánh giá cao trong cách tiếp cận của VinFuture là sự kết nối giữa những đổi mới khoa học và các nhu cầu cụ thể của xã hội”, GS Daniel Kammen nhận định.

Theo GS, đây không đơn thuần là những thành tựu khoa học ứng dụng. Nhiều công trình bắt nguồn từ nghiên cứu cơ bản, hướng tới khám phá những nguyên lý và tri thức nền tảng, nhưng đồng thời cũng có khả năng góp phần giải quyết các thách thức thực tế mà chúng ta đang đối mặt.

GS Daniel Kammen phân tích, giá trị của khoa học không chỉ nằm ở việc giúp con người hiểu thêm về thế giới, mà còn ở những khả năng mới được mở ra từ chính những khám phá ấy. Một nghiên cứu có thể bắt đầu bằng câu hỏi về cách thế giới vận hành. Tuy nhiên, những tri thức mà nó tạo ra có thể trở thành nền tảng cho các giải pháp mang lại lợi ích thiết thực cho xã hội.

“Giải thưởng Chính năm nay chính là minh chứng cho tinh thần đó: Không chỉ dừng lại ở việc đề xuất những ý tưởng đổi mới, mà còn hướng tới hành động và triển khai các giải pháp thực tiễn nhằm giải quyết những thách thức lớn nhất của thế giới”, GS Daniel Kammen tiết lộ.

Từng công bố hơn 500 công trình khoa học thông qua Phòng thí nghiệm Năng lượng Tái tạo và Công nghệ Thích ứng (RAEL) tại ĐH California, Berkeley, GS Daniel Kammen kỳ vọng, những thách thức trong cuộc sống có thể đặt ra câu hỏi cho nghiên cứu cơ bản. Ở chiều ngược lại, chính những khám phá nền tảng lại mở ra các hướng ứng dụng mới.

GS cho biết: “Tôi đặc biệt quan tâm đến tính liên tục trong quá trình ấy, khi chúng ta vừa theo đuổi sự hiểu biết sâu sắc về thế giới, vừa nhận ra những con đường để tri thức khoa học góp phần cải thiện cuộc sống. Đó cũng là điều tôi kỳ vọng sẽ được tôn vinh tại VinFuture 2026”.

Ngoài ra, GS Daniel Kammen chia sẻ, ông cũng rất quan tâm đến cách chúng ta phát triển, quản lý và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy, cũng như những tiến bộ khoa học giúp con người hiểu sâu hơn về các hệ sinh thái và đô thị. Cùng với đó là việc kết hợp khoa học và công nghệ để tìm kiếm những phương thức phát triển bền vững hơn trong lâm nghiệp, nông nghiệp và quản lý tài nguyên thiên nhiên.

Cơ hội để nhìn lại cách đầu tư cho khoa học

Theo GS Daniel Kammen, VinFuture 2026 là một cơ hội để chúng ta nhìn nhận lại cách đầu tư cho khoa học và tổ chức hoạt động nghiên cứu. Ảnh: MH

Là thành viên của Hội đồng Giải thưởng VinFuture trong 6 mùa qua, theo GS Daniel Kammen: “VinFuture 2026 là một cơ hội để chúng ta nhìn nhận lại cách đầu tư cho khoa học và tổ chức hoạt động nghiên cứu. Để giải quyết những thách thức mang quy mô toàn cầu, chúng ta cần quan tâm đến vai trò của các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức nghiên cứu chính sách và phòng thí nghiệm tư nhân. Không chỉ là nguồn lực tài chính, điều quan trọng còn nằm ở cách các tổ chức và chuyên gia từ những lĩnh vực khác nhau có thể kết nối, học hỏi và phối hợp với nhau”.

Với GS, một trong những điều đáng trân trọng nhất của khoa học là sự xuất sắc trong từng lĩnh vực có thể được nhân lên khi chúng ta biết kết hợp những thế mạnh khác nhau.

“Tôi tin rằng VinFuture 2026 sẽ là dịp đặc biệt để tôn vinh tinh thần sáng tạo và hợp tác ấy, cùng những thành tựu cho thấy khoa học có thể đóng góp như thế nào vào việc giải quyết các thách thức chung của nhân loại”, GS Daniel Kammen nhấn mạnh.

Thành viên của Hội đồng Giải thưởng VinFuture bật mí: “Tôi nghĩ năm nào VinFuture cũng mang đến nhiều điều thú vị, nhưng mùa giải năm nay sẽ đặc biệt đáng mong đợi.

Chúng ta sẽ được chứng kiến sự tôn vinh dành cho những cá nhân và tập thể đã dành rất nhiều tâm huyết để đi sâu vào lĩnh vực chuyên môn của mình, đồng thời chủ động tìm hiểu những ngành khoa học lân cận và tìm cách hợp tác vượt qua các ranh giới về chuyên môn, văn hóa và bối cảnh khác nhau”.