Nhiều gia đình Việt có thói quen vo gạo thật kỹ trước khi nấu. Có người vo 2-3 lần, có người tiếp tục xả nước đến khi nước vo gạo gần như trong veo mới yên tâm bấm nút nồi cơm.
Nhưng nếu ngày nào cũng vo gạo quá nhiều lần, liệu cơm có thực sự “sạch” hơn và tốt hơn cho sức khỏe? Câu trả lời là: không nhất thiết. Ngược lại, việc rửa gạo quá kỹ có thể làm thất thoát một phần vitamin và khoáng chất vốn có trong hạt gạo.
Vo gạo nhiều lần có thể làm mất một phần chất dinh dưỡng
Trong quá trình xay xát, phần lớn lớp cám và mầm giàu dinh dưỡng của hạt gạo đã được loại bỏ để tạo thành gạo trắng. Vì vậy, lượng vitamin và khoáng chất còn lại trong gạo trắng không phải vô hạn.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Food Chemistry đánh giá ảnh hưởng của các bước xử lý gạo tại gia đình cho thấy việc rửa gạo làm giảm đáng kể một số vitamin nhóm B và khoáng chất. Các tác giả lưu ý rằng tình trạng thất thoát dinh dưỡng đáng quan tâm hơn khi gạo bị rửa quá nhiều.
Một tổng quan về quá trình chế biến gạo cũng ghi nhận việc rửa gạo có thể làm thất thoát một số chất dinh dưỡng hòa tan trong nước, trong đó có thiamine (vitamin B1), riboflavin, niacin và một số khoáng chất. Mức thất thoát được báo cáo thay đổi khá rộng tùy loại gạo và phương pháp chế biến.
Điều này có nghĩa là nếu chỉ vo gạo một cách vừa phải để loại bỏ bụi, tạp chất bề mặt, việc tiếp tục xả và chà xát nhiều lần không mang lại lợi ích dinh dưỡng rõ ràng nào. Ngược lại, một phần chất dinh dưỡng có thể theo nước vo gạo trôi đi.
Nhưng có nên vì thế mà không vo gạo?
Không.
Đây là điểm cần hiểu rõ: Không phải cứ vo gạo là làm mất chất đến mức phải bỏ qua bước này.
FDA cho biết gạo có thể chứa một lượng arsen vô cơ do cây lúa hấp thu arsenic từ môi trường tốt hơn nhiều loại cây trồng khác. Tuy nhiên, FDA cũng lưu ý rằng việc rửa gạo trước khi nấu chỉ có ảnh hưởng hạn chế đến lượng arsen trong cơm thành phẩm.
Nói cách khác, không nên xem việc vo gạo thật nhiều lần là một biện pháp đáng tin cậy để "khử độc" gạo. Trong khi đó, việc rửa quá kỹ lại có thể làm mất thêm một phần chất dinh dưỡng.
Một nghiên cứu trên các mẫu gạo thương mại ở Bangladesh cũng cho thấy vo 5 lần loại bỏ arsenic nhiều hơn một chút so với rửa 3 lần, nhưng việc tăng lượng nước khi nấu mới tạo ra sự giảm đáng kể hơn đối với một số nguyên tố độc. Đồng thời, quá trình này cũng làm thất thoát các chất dinh dưỡng thiết yếu.
Vậy nên vo gạo thế nào?
Với bữa cơm gia đình thông thường, không cần cố vo đến khi nước hoàn toàn trong.
Có thể vo nhẹ nhàng và vo 2 lần để loại bỏ bụi, tạp chất bám trên bề mặt hạt, sau đó nấu theo hướng dẫn phù hợp với loại gạo. Đặc biệt, không nên chà xát hoặc vò hạt gạo quá mạnh trong thời gian dài rồi xả đi xả lại nhiều lần.
Điều quan trọng hơn là chọn nguồn gạo đáng tin cậy và ăn đa dạng các loại ngũ cốc, thực phẩm, thay vì cố gắng xử lý gạo bằng cách vo thật nhiều.
Vì vậy, nếu gia đình bạn vẫn có thói quen vo gạo đến khi nước trong veo mới nấu, có thể bỏ bớt vài lượt. Gạo sạch không đồng nghĩa với việc phải vo đến “kiệt” chất dinh dưỡng.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Tổng hợp)
