Đồng Nai - thành phố trực thuộc Trung ương: Diện mạo mới cho những thay đổi mang tính bước ngoặt

Đồng Nai đã phát triển nhanh, toàn diện, hình thành không gian kinh tế - đô thị đa trung tâm, gắn kết chặt chẽ với các hành lang phát triển và các trung tâm kinh tế lớn. Với quy mô dân số gần 4,5 triệu người, GRDP của tỉnh năm 2025 đạt gần 678.000 tỷ đồng, đóng góp khoảng 5% GDP; thu ngân sách năm 2025 đạt khoảng 103.000 tỷ đồng, đứng thứ 4 cả nước; GRDP bình quân đầu người đạt 150,86 triệu đồng/người, đứng thứ 4 cả nước, sau Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng.

Đồng Nai là một trong những địa phương có quy mô kinh tế và mức độ công nghiệp hóa cao của cả nước với tỉ trọng công nghiệp, xây dựng, dịch vụ đạt trên 80%; đồng thời, là không gian phát triển có tính tích hợp, liên kết vùng sâu rộng với đầy đủ 5 hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, kết nối giữa đường thủy, đường bộ và đường hàng không. Quy mô và chất lượng phát triển này không chỉ phản ánh năng lực nội tại mà còn cho thấy Đồng Nai không chỉ là một tỉnh phát triển mạnh, mà thực chất đã đạt tới quy mô và tầm vóc của một trung tâm kinh tế cấp quốc gia, có sức ảnh hưởng lan tỏa lớn đến toàn vùng phía nam và cả nước.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út, việc Trung ương đồng ý chủ trương thành lập Thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm chiến lược đối với quá trình phát triển của địa phương và toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Đây là sự ghi nhận của Trung ương đối với những thành tựu phát triển vượt bậc của Đồng Nai trong thời gian qua, đồng thời khẳng định vị thế, vai trò ngày càng quan trọng của địa phương trong cấu trúc phát triển quốc gia. Từ một tỉnh công nghiệp phát triển mạnh, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các điều kiện về quy mô kinh tế, dân số, hạ tầng và mức độ liên kết để chuyển sang mô hình quản trị đô thị cấp cao hơn, tương xứng với tầm vóc của một trung tâm kinh tế lớn.

"Việc trở thành Thành phố trực thuộc Trung ương sẽ tạo nền tảng thể chế mới, cho phép Đồng Nai phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, nâng cao năng lực quản trị, thu hút nguồn lực chất lượng cao và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững", Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh.

Cùng với đó, sự kiện này mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho Đồng Nai, đặc biệt trong việc phát huy vai trò là trung tâm công nghiệp, logistics, đầu mối giao thông chiến lược và cửa ngõ hội nhập quốc tế. Với hạ tầng động lực như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hệ thống cao tốc liên vùng và mạng lưới kết nối đa phương thức, Đồng Nai có điều kiện để bứt phá trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa, dịch vụ và dòng chảy kinh tế quy mô lớn của khu vực và quốc tế. Mô hình "Thành phố sân bay", đô thị đa trung tâm, hiện đại, thông minh sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.

Ông Út khẳng định, đối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, việc hình thành Thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương sẽ góp phần hoàn thiện cấu trúc phát triển đa cực, tăng cường liên kết vùng và nâng cao hiệu quả điều phối phát triển. Đồng Nai cùng với Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tạo thành trục động lực phát triển mới, có tính bổ trợ, chia sẻ chức năng và lan tỏa mạnh mẽ. Điều này không chỉ giảm áp lực cho đô thị trung tâm mà còn tạo ra các hành lang kinh tế liên vùng, kết nối hiệu quả với Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long, qua đó thúc đẩy phát triển cân bằng và bền vững cho toàn khu vực phía nam.

Đồng Nai - thành phố trực thuộc Trung ương: Diện mạo mới cho những thay đổi mang tính bước ngoặt- Ảnh 2.

Xác định rõ định hướng phát triển

Cũng theo Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, với kết quả GRDP năm 2025 đạt xấp xỉ 678.000 tỷ đồng, tăng trưởng 9,63% so với năm 2024, vượt 1,13 điểm % so với mục tiêu Chính phủ giao là 8,5%, xếp thứ 7 cả nước về tốc độ tăng GRDP và dẫn đầu vùng Đông Nam Bộ, có thể khẳng định Đồng Nai đang sở hữu nền tảng tăng trưởng rất tích cực. Tuy nhiên, để xứng tầm là Thành phố trực thuộc Trung ương, là trung tâm kinh tế hàng không, logistics, công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao của quốc gia và khu vực như định hướng, đặc biệt là yêu cầu duy trì tăng trưởng hai con số trong dài hạn, việc bảo đảm tính bền vững của các động lực tăng trưởng hiện tại gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng là yêu cầu mang tính quyết định và đã được Đồng Nai cân nhắc, đánh giá kỹ lưỡng, xác định rõ trong các định hướng phát triển.

Ông Út nhìn nhận, các động lực tăng trưởng truyền thống của Đồng Nai, đặc biệt là công nghiệp chế biến, chế tạo, tuy vẫn giữ vai trò chủ đạo nhưng chủ yếu vẫn dựa vào gia công, lắp ráp; giá trị gia tăng và hàm lượng công nghệ chưa cao. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng để nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trên cơ sở đó, Đồng Nai đã xác định rõ định hướng tái cấu trúc nền kinh tế theo chiều sâu, với trọng tâm là chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng Nai xác định việc phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao như kinh tế hàng không, logistics, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ tài chính, thương mại hiện đại; đồng thời phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế số nhằm bảo đảm tăng trưởng dài hạn và bền vững.

Về nền tảng tài chính và khả năng tự chủ, với quy mô GRDP lớn và tốc độ tăng trưởng cao, Đồng Nai có điều kiện thuận lợi để hình thành nguồn thu ngân sách ổn định, tạo dư địa đầu tư phát triển hạ tầng chiến lược và an sinh xã hội. Đặc biệt, việc có cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội trên các lĩnh vực tài chính, ngân sách, đầu tư sẽ tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong phân bổ nguồn lực, nâng cao tính tự chủ tài chính khi vận hành theo mô hình chính quyền đô thị.

Về bệ phóng cho giai đoạn phát triển mới, ông Út cho rằng các động lực tăng trưởng mới đang dần hình thành rõ nét, nhất là hệ sinh thái kinh tế hàng không gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, các trung tâm logistics, khu thương mại tự do, cùng mạng lưới hạ tầng kết nối vùng và quốc tế. Quy hoạch Đồng Nai xác định địa phương sẽ trở thành đầu mối lớn về giao thông và logistics, trung tâm giao thương quốc tế, qua đó tạo nền tảng vững chắc để chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai khẳng định, mặc dù các động lực tăng trưởng hiện tại vẫn đang trong quá trình chuyển đổi nhưng với định hướng đúng đắn và hệ thống giải pháp đồng bộ, Đồng Nai không chỉ có nền tảng đủ mạnh, mà còn có dư địa và cơ chế để bứt phá, hoàn toàn sẵn sàng vận hành hiệu quả theo mô hình chính quyền đô thị và phát triển lên tầm cao mới trong giai đoạn tới.

Đồng Nai - thành phố trực thuộc Trung ương: Diện mạo mới cho những thay đổi mang tính bước ngoặt- Ảnh 3.

Hình thành diện mạo mới

Cũng theo Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, diện mạo kinh tế - xã hội của Đồng Nai sẽ có những thay đổi mang tính bước ngoặt, thể hiện trên cả ba phương diện: Cấu trúc kinh tế, không gian - hạ tầng phát triển và chất lượng sống của người dân.

Về cấu trúc kinh tế, Đồng Nai sẽ chuyển đổi mạnh mẽ từ mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào công nghiệp chế biến, gia công sang mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số. Phát triển mô hình tăng trưởng mới với nền tảng là các ngành kinh tế trọng điểm theo hướng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm phương thức phát triển chủ đạo; lấy doanh nghiệp làm trung tâm đổi mới sáng tạo, lấy dữ liệu làm tài nguyên chiến lược.

Đồng thời, theo quy hoạch, Đồng Nai sẽ phát triển đi đầu trong các lĩnh vực kinh tế hàng không, công nghiệp công nghệ cao, logistics, dịch vụ chất lượng cao và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đây là sự thay đổi căn bản về "chất" của nền kinh tế, hướng tới giá trị gia tăng cao và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Về quy hoạch không gian và hạ tầng phát triển, Đồng Nai sẽ hình thành cấu trúc đô thị hoàn toàn mới theo mô hình đa trung tâm, đa cực tăng trưởng, gắn với hệ thống hạ tầng hiện đại, đồng bộ và kết nối quốc tế. Định hướng phát triển xác định rõ cấu trúc đô thị đa tầng, đa trung tâm hiện đại, lấy hệ thống sông và hệ sinh thái tự nhiên làm trục cảnh quan chủ đạo; phát triển giao thông thông minh, đô thị thông minh, xanh, sinh thái.

Đồng Nai cũng đặc biệt chú trọng việc phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh để mở rộng không gian phát triển; đẩy mạnh các hành lang kinh tế, vành đai công nghiệp, hệ thống đô thị gắn với các trục giao thông kết nối vùng, liên vùng và quốc tế. Đặc biệt, sự hình thành đô thị sân bay Long Thành cùng hệ sinh thái hàng không - logistics - dịch vụ sẽ tạo ra trục phát triển hoàn toàn mới, đưa Đồng Nai trở thành trung tâm kết nối của khu vực và quốc tế.

Về chất lượng sống của người dân, ông Út nhấn mạnh mục tiêu phát triển của Đồng Nai không chỉ dừng ở tăng trưởng kinh tế mà hướng tới xây dựng một đô thị đáng sống, văn minh, hiện đại và hạnh phúc. Quan điểm xuyên suốt là "lấy con người là trung tâm, chủ thể, nguồn lực và mục tiêu của sự phát triển; lấy giá trị văn hóa, nâng cao sức khỏe, đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân là trụ cột của sự phát triển bền vững".

Chính quyền địa phương cũng xác định rõ định hướng tạo môi trường sống và làm việc tốt nhất để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao… phát triển hài hòa, không ai bị bỏ lại phía sau. Hệ thống giáo dục, y tế, hạ tầng xã hội sẽ được đầu tư hiện đại, đồng bộ; không gian đô thị xanh, thông minh, gắn với sông nước và sinh thái sẽ nâng cao toàn diện chất lượng sống của người dân.